1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
Türk Ticaret Kanunu (TTK) sistematiğinde, anonim ortaklıklarda pay sahipliği sıfatının kazanılmasıyla birlikte pay sahibinin ortaklığa karşı üstlendiği en temel ve asli nitelikteki borç, "sermaye koyma borcu"dur [1, 2]. Şirket sermayesinin korunması ve ortaklığın malvarlığının güvence altına alınması ilkeleri gereğince, kanun koyucu bu borcun ifa edilmemesi (temerrüt) hâline son derece ağır hukuki yaptırımlar bağlamıştır.
6102 sayılı TTK, pay sahibinin sermaye koyma borcunda temerrüde düşmesinin maddi hukuka ilişkin sonuçlarını ve yaptırımlarını (temerrüt faizi, sözleşme cezası ve ıskat) m. 482 hükmünde düzenlerken; bu yaptırımlardan en ağırı olan ve pay sahibinin ortaklık sıfatına doğrudan son veren "ıskat" (yoksun bırakma) kurumunun usul kurallarını, inceleme konusu olan TTK m. 483 hükmünde ihdas etmiştir [2-4].
Iskat mekanizması, yönetim kuruluna tanınmış, tek taraflı irade beyanıyla kullanılan, bozucu yenilik doğuran bir haktır. Hükmün ihdas edilmesindeki ratio legis (kanunun konuluş amacı), şirketin ihtiyaç duyduğu nakit veya ayni sermaye akışının kesintiye uğramasını engellemek, borcunu ifa etmeyen ortağı ortaklıktan uzaklaştırarak onun yerine sermayeyi derhâl ifa edecek yeni yatırımcıların şirkete dâhil edilmesini (payın satılmasını) sağlamaktır [1, 3]. Söz konusu yetki mülkiyet hakkına son derece ağır bir müdahale niteliği taşıdığından, TTK m. 483 hükmü bu yetkinin kullanımını çok katı şekil şartlarına ve sürelere bağlayarak pay sahibinin hukuki güvenliğini sağlamayı hedeflemiştir.
2. Maddedeki Kavramların Analizi
2.1. Iskat (Yoksun Bırakma) Usulünün Hukuki Niteliği
Iskat, yönetim kurulunun kararıyla, iştirak taahhüdünde bulunmuş ancak süresi içinde borcunu ifa etmemiş (mütemerrit) pay sahibinin, ortaklık sıfatından ve o ana kadar yapmış olduğu kısmi ödemelerden doğan haklarından yoksun bırakılmasıdır [1, 3]. TTK m. 483/1 uyarınca bu yetkinin kullanılabilmesi için öncelikle usulüne uygun bir ihtarname keşide edilmesi şarttır [4, 5]. Iskat, mahkeme kararına gerek kalmaksızın, şirketin idare organı olan yönetim kurulu tarafından icra edilir. Bu durum, Türk Borçlar Kanunundaki (TBK) genel temerrüt hükümlerine göre ihdas edilmiş istisnai ve hızlı bir tasfiye mekanizmasıdır. Yönetim kurulu bu yola başvurmak zorunda değildir; dilerse ortak sıfatını muhafaza edip yalnızca edimin ifasını ve temerrüt faizini dava yoluyla da talep edebilir.
2.2. İhtarın İçeriği ve Yasal İbareler Zorunluluğu
TTK m. 483/1, ihtarın içeriğinde bulunması gereken unsurları emredici nitelikte saymıştır. Yönetim kurulu ihtarda, "temerrüde konu olan tutarın bir ay içinde ödenmesini" ve "aksi hâlde, ilgili paylara ilişkin haklarından yoksun bırakılacağı ile varsa sözleşme cezasının isteneceği" hususlarını açıkça bildirmek zorundadır [2, 4-6]. Bu ibarelerin eksikliği, ihtarın kanuni şartları taşımadığı anlamına gelir ve ihtara dayanılarak alınacak yoksun bırakma kararını hukuken sakat (batıl) hâle getirir.
2.3. İlan ve İadeli Taahhütlü Mektup Şekli
Kanun koyucu, pay senedinin türüne göre ikili bir bildirim usulü öngörmüştür:
- Genel Usul (Çıplak Paylar ve Hamiline Senetler İçin): Kural olarak, mütemerrit pay sahibine TTK m. 35'te yazılı gazete (Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi - TTSG) ve esas sözleşmede öngörülen başkaca bir ilan yoluyla ihtar yapılır [4, 5]. Ayrıca şirket TTK m. 1524 kapsamında internet sitesi açmakla yükümlü ise bu ihtarın internet sitesinde de bir mesajla yayımlanması zorunludur [4, 5].
- Özel Usul (Nama Yazılı Pay Senetleri İçin): TTK m. 483/2, nama yazılı pay senetlerinin sahipleri için farklı ve daha güvenceli bir usul benimsemiştir. Nama yazılı pay sahiplerinin kimlik ve adres bilgileri pay defterine kayıtlı olduğundan, bu pay sahiplerine ilan yerine "iadeli taahhütlü mektupla" ve "internet sitesi mesajı" ile bildirim yapılması şarttır [5]. Bir aylık ödeme süresi, mektubun muhataba tebliğ edildiği (alındığı) tarihten itibaren başlar [5].
2.4. Bakiye Alacaktan (Açık Kalan Tutardan) Sorumluluğun Devamı
Yoksun bırakılan pay sahibinin payları şirket tarafından satılarak sermaye açığı kapatılmaya çalışılır. Ancak TTK m. 483/3 uyarınca, yeni pay sahibinin yaptığı ödemeler mütemerrit pay sahibinin temerrüde düştüğü borcu (anapara, faiz, masraflar) tamamen karşılamıyorsa, açık kalan tutar için eski mütemerrit pay sahibinin şirkete karşı şahsi malvarlığıyla sorumluluğu devam eder [5, 7].
3. Sistematik İlişkiler
- TTK m. 482 ile İlişki: TTK m. 483, m. 482'nin maddi usul kuralıdır. Yönetim kurulunun m. 482'nin 2'nci ve 3'üncü fıkralarındaki "ıskat etme" ve "sözleşme cezası talep etme" yetkilerini kullanabilmesi, mutlak surette m. 483'teki ihtar usulünün eksiksiz olarak tüketilmiş olmasına bağlıdır [4, 5].
- TTK m. 501 ile İlişki: TTK m. 483/4, "501 inci madde hükmü saklıdır" diyerek mülga ETTK döneminden beri var olan ardışık sorumluluğu güvenceye almaktadır [7, 8]. TTK m. 501'e göre, bedeli tamamen ödenmemiş nama yazılı bir payı devralan kişi, pay defterine kaydedilmekle şirkete karşı bakiye borcu ödemekle yükümlü olur. Ancak, şirket kuruluşundan veya sermaye artırımından itibaren iki yıl içinde iflas eder ve bu yeni pay sahibi de borcunu ödemeyip paydan doğan haklardan (ıskat kuralları çerçevesinde) yoksun bırakılırsa, payını devreden eski ortak, iflas masasına karşı henüz ödenmemiş bedelden sorumlu tutulmaya devam edebilir [8, 9].
- Limited Şirketlerdeki Yaptırımlar Açısından Kıyas Yasağı (TTK m. 603 ile İlişki): Limited şirketlerde ek ödeme yükümlülüğünün (TTK m. 603) yerine getirilmemesi halinde, sermaye borcunda temerrüde ilişkin bu ıskat (yoksun bırakma) müessesesi uygulanamaz [10, 11]. Zira ek ödeme yükümlülüğü tali bir yükümlülüktür. Limited şirketlerde bu borcun ihlali halinde "haklı sebeple şirketten çıkarma" davası yoluna gidilebilir, ancak anonim şirketlere özgü olan TTK m. 483 ıskat prosedürü doğrudan işletilemez [10, 11].
4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre, mülkiyet hakkını ve ortaklık sıfatını doğrudan ortadan kaldıran ıskat kararlarında TTK m. 483'te (ve mülga TTK m. 407'de) yer alan ihtar usullerine harfiyen uyulması şarttır.
Yargıtay uygulamasına göre, ihtarname metninde mutlaka "bir aylık ödeme süresi verilmesi" ve "aksi hâlde paylardan doğan haklardan yoksun bırakılacağı" açık, tereddüde mahal vermeyecek netlikte yazılmalıdır. Eğer yönetim kurulu, hissedarın adresine iadeli taahhütlü mektup göndermeyip sadece noter kanalıyla veya farklı bir tebligat usulüyle bildirimde bulunursa ya da yasal "1 aylık" süre yerine farklı bir süre verirse, bu ihtarname geçerli bir hukuki sonuç doğurmaz. Bu hatalı usule dayalı olarak alınan ıskat (yönetim kurulu) kararları yokluk ya da butlanla sakattır ve ortaklık sıfatı devam eder. Yüksek Mahkeme, usul eksikliğine dayalı olarak payın hukuka aykırı şekilde satılması halinde ıskat edilen pay sahibinin tazminat talep etme hakkı olduğunu da vurgulamaktadır.
5. Pratik Örnek Olaylar
Olay 1 (Nama Yazılı Pay Sahibine İhtar Edilmesinde Usul Hatası):
Alfa A.Ş.'de pay bedelinin %75'lik kısmını ödemesi için vadesi gelen 100.000 TL'lik borcunu ödemeyen nama yazılı pay sahibi Bay (X)'e, yönetim kurulu kararıyla Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde bir ilan yapılmış ve söz konusu borcun ödenmesi aksi halde haklardan yoksun bırakılacağı ihtar edilmiştir. Bay (X) ödeme yapmamış, bunun üzerine ıskat kararı alınmış ve payları Bay (Y)'ye satılmıştır.
Hukuki analiz: TTK m. 483/2 hükmü emredicidir. Nama yazılı pay senetlerinin sahiplerine (ve senede bağlanmamış dahi olsa pay defterinde kayıtlı bilinen ortaklara) sadece TTSG ilanı ile ihtar yapılamaz [5]. Bildirimin mutlak surette "iadeli taahhütlü mektupla" yapılması ve bir aylık sürenin bu mektubun tebliğinden itibaren başlatılması gerekir [5]. Bu şekil şartına uyulmadığı için yönetim kurulunun aldığı ıskat kararı hükümsüzdür. Bay (X)'in ortaklık sıfatı halen devam etmektedir; Bay (X) ıskat kararının butlanının tespitini talep edebilir.
Olay 2 (Iskat Sonrası Açık Kalan Tutarın Tazmini):
Beta A.Ş. yönetim kurulu, taahhüt ettiği sermayenin 500.000 TL'lik kısmını süresinde ödemeyen ortak Bayan (Z)'ye TTK m. 483 uyarınca tüm usuli işlemleri (iadeli taahhütlü mektup, ihtarat) eksiksiz yaparak ıskat prosedürünü işletmiştir. Bayan (Z)'nin kısmi ödemeleri ve payı iptal edilerek yeni pay senedi çıkartılmış; piyasa koşulları gereği bu pay, yeni ortak Bay (W)'ye ancak 400.000 TL'ye satılabilmiştir.
Hukuki analiz: Bayan (Z), her ne kadar ıskat edilmiş ve şirketle olan pay sahipliği bağı kopmuş olsa da, TTK m. 483/3 uyarınca şirket nezdinde oluşan açık kalan 100.000 TL'lik tutardan dolayı şirkete karşı sorumlu olmaya devam etmektedir [5, 7]. Şirket, bakiye zararını Bayan (Z)'den genel hükümler çerçevesinde dava ve icra yoluyla tahsil etme hakkına sahiptir.
6. Pratik Uygulama Notları
- İspat yükü: İhtarnamenin yasal süresinde, kanunun aradığı ibareleri taşıyacak şekilde ve doğru adrese (özellikle iadeli taahhütlü mektubun tebliğ şerhi) gönderildiğini ispat yükü, işlemi tesis eden şirket yönetim kurulundadır.
- Zamanaşımı / Süreler: Yönetim kurulu tarafından verilecek süre tam "1 ay" olmalıdır [5]. İhtarın hukuka aykırı olması nedeniyle ıskat kararının geçersizliği (butlanı) iddiası ile açılacak davalar, emredici kurallara (mülkiyet hakkına) aykırılık teşkil ettiği için kural olarak herhangi bir hak düşürücü süreye veya zamanaşımına tabi olmaksızın her zaman açılabilir.
- Görevli ve yetkili mahkeme: Iskat kararına karşı açılacak iptal veya tespit davalarında görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise kesin yetki kuralı gereğince şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesidir.
- Yaygın uygulama hataları:
- İhtarnamede salt borcun ödenmesinin talep edilmesi, ancak kanuni lafız olan "ilgili paylara ilişkin haklarından yoksun bırakılacağı" ifadesinin metne derç edilmemesi.
- Nama yazılı paylarda pay defterine kayıtlı adrese tebligat yapılmaksızın sadece e-posta veya noter kanalıyla (iadeli taahhütlü posta içermeden) işlem yapılması.
7. Eleştirel Değerlendirme
Doktrinde (Poroy/Tekinalp/Çamoğlu, Bahtiyar, Pulaşlı) TTK m. 483'ün düzenlediği ıskat mekanizmasının oldukça "sert" bir yaptırım olduğu vurgulanmaktadır. Bir pay sahibinin daha önceden şirkete yapmış olduğu %25'lik peşin ödemeler veya taksitler, ıskat kararı sonucunda şirkete kalmakta, ayrıca yeni satıştan elde edilen bedelin eski borcu karşılamaması halinde ortağın cebri icra tehdidi altında şahsi malvarlığı ile sorumluluğu (TTK 483/3) devam etmektedir [5, 7].
Bazı yazarlar, bu durumun mülkiyet hakkına olağanüstü bir müdahale olduğunu; önceki ödemelerin şirkete irat kaydedilmesinin "gizli bir sözleşme cezası" niteliği taşıdığını ve bu durumun hakkaniyetsiz zenginleşmelere yol açabildiğini ifade etmektedir. Oysa Alman ve İsviçre sistemlerinde, pay sahibine tanınan şanslar ve iptal edilen payın yeniden satışından elde edilen gelirlerin (masraflar ve zararlar düşüldükten sonra) eski pay sahibine iade edilmesi yönünde daha adil dengeleme mekanizmaları mevcuttur. Türk Ticaret Kanununun mevcut düzenlemesi, tamamen şirketin menfaatini ve sermayenin süratle temin edilmesini önceleyerek yatırımcı/ortak aleyhine katı bir rejimi sürdürmektedir. Kanun koyucunun şekil şartlarını bu denli sıkı (iadeli taahhütlü mektup zorunluluğu, kesin ifadeler) tutmasının temel sebebi de işbu maddi hukuk yaptırımının orantısız derecede ağır olmasıdır.
Metodolojik Not
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ve bilimsel araştırma ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Yalnızca doktrin ve yargı kararları çerçevesinde objektif olarak sunulmuştur.
1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
Türk Ticaret Kanunu (TTK) sistematiğinde, anonim ortaklıklarda pay sahipliği sıfatının kazanılmasıyla birlikte pay sahibinin ortaklığa karşı üstlendiği en temel ve asli nitelikteki borç, "sermaye koyma borcu"dur [1, 2]. Şirket sermayesinin korunması ve ortaklığın malvarlığının güvence altına alınması ilkeleri gereğince, kanun koyucu bu borcun ifa edilmemesi (temerrüt) hâline son derece ağır hukuki yaptırımlar bağlamıştır.
6102 sayılı TTK, pay sahibinin sermaye koyma borcunda temerrüde düşmesinin maddi hukuka ilişkin sonuçlarını ve yaptırımlarını (temerrüt faizi, sözleşme cezası ve ıskat) m. 482 hükmünde düzenlerken; bu yaptırımlardan en ağırı olan ve pay sahibinin ortaklık sıfatına doğrudan son veren "ıskat" (yoksun bırakma) kurumunun usul kurallarını, inceleme konusu olan TTK m. 483 hükmünde ihdas etmiştir [2-4].
Iskat mekanizması, yönetim kuruluna tanınmış, tek taraflı irade beyanıyla kullanılan, bozucu yenilik doğuran bir haktır. Hükmün ihdas edilmesindeki ratio legis (kanunun konuluş amacı), şirketin ihtiyaç duyduğu nakit veya ayni sermaye akışının kesintiye uğramasını engellemek, borcunu ifa etmeyen ortağı ortaklıktan uzaklaştırarak onun yerine sermayeyi derhâl ifa edecek yeni yatırımcıların şirkete dâhil edilmesini (payın satılmasını) sağlamaktır [1, 3]. Söz konusu yetki mülkiyet hakkına son derece ağır bir müdahale niteliği taşıdığından, TTK m. 483 hükmü bu yetkinin kullanımını çok katı şekil şartlarına ve sürelere bağlayarak pay sahibinin hukuki güvenliğini sağlamayı hedeflemiştir.
2. Maddedeki Kavramların Analizi
2.1. Iskat (Yoksun Bırakma) Usulünün Hukuki Niteliği
Iskat, yönetim kurulunun kararıyla, iştirak taahhüdünde bulunmuş ancak süresi içinde borcunu ifa etmemiş (mütemerrit) pay sahibinin, ortaklık sıfatından ve o ana kadar yapmış olduğu kısmi ödemelerden doğan haklarından yoksun bırakılmasıdır [1, 3]. TTK m. 483/1 uyarınca bu yetkinin kullanılabilmesi için öncelikle usulüne uygun bir ihtarname keşide edilmesi şarttır [4, 5]. Iskat, mahkeme kararına gerek kalmaksızın, şirketin idare organı olan yönetim kurulu tarafından icra edilir. Bu durum, Türk Borçlar Kanunundaki (TBK) genel temerrüt hükümlerine göre ihdas edilmiş istisnai ve hızlı bir tasfiye mekanizmasıdır. Yönetim kurulu bu yola başvurmak zorunda değildir; dilerse ortak sıfatını muhafaza edip yalnızca edimin ifasını ve temerrüt faizini dava yoluyla da talep edebilir.
2.2. İhtarın İçeriği ve Yasal İbareler Zorunluluğu
TTK m. 483/1, ihtarın içeriğinde bulunması gereken unsurları emredici nitelikte saymıştır. Yönetim kurulu ihtarda, "temerrüde konu olan tutarın bir ay içinde ödenmesini" ve "aksi hâlde, ilgili paylara ilişkin haklarından yoksun bırakılacağı ile varsa sözleşme cezasının isteneceği" hususlarını açıkça bildirmek zorundadır [2, 4-6]. Bu ibarelerin eksikliği, ihtarın kanuni şartları taşımadığı anlamına gelir ve ihtara dayanılarak alınacak yoksun bırakma kararını hukuken sakat (batıl) hâle getirir.
2.3. İlan ve İadeli Taahhütlü Mektup Şekli
Kanun koyucu, pay senedinin türüne göre ikili bir bildirim usulü öngörmüştür:
2.4. Bakiye Alacaktan (Açık Kalan Tutardan) Sorumluluğun Devamı
Yoksun bırakılan pay sahibinin payları şirket tarafından satılarak sermaye açığı kapatılmaya çalışılır. Ancak TTK m. 483/3 uyarınca, yeni pay sahibinin yaptığı ödemeler mütemerrit pay sahibinin temerrüde düştüğü borcu (anapara, faiz, masraflar) tamamen karşılamıyorsa, açık kalan tutar için eski mütemerrit pay sahibinin şirkete karşı şahsi malvarlığıyla sorumluluğu devam eder [5, 7].
3. Sistematik İlişkiler
4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre, mülkiyet hakkını ve ortaklık sıfatını doğrudan ortadan kaldıran ıskat kararlarında TTK m. 483'te (ve mülga TTK m. 407'de) yer alan ihtar usullerine harfiyen uyulması şarttır. Yargıtay uygulamasına göre, ihtarname metninde mutlaka "bir aylık ödeme süresi verilmesi" ve "aksi hâlde paylardan doğan haklardan yoksun bırakılacağı" açık, tereddüde mahal vermeyecek netlikte yazılmalıdır. Eğer yönetim kurulu, hissedarın adresine iadeli taahhütlü mektup göndermeyip sadece noter kanalıyla veya farklı bir tebligat usulüyle bildirimde bulunursa ya da yasal "1 aylık" süre yerine farklı bir süre verirse, bu ihtarname geçerli bir hukuki sonuç doğurmaz. Bu hatalı usule dayalı olarak alınan ıskat (yönetim kurulu) kararları yokluk ya da butlanla sakattır ve ortaklık sıfatı devam eder. Yüksek Mahkeme, usul eksikliğine dayalı olarak payın hukuka aykırı şekilde satılması halinde ıskat edilen pay sahibinin tazminat talep etme hakkı olduğunu da vurgulamaktadır.
5. Pratik Örnek Olaylar
Olay 1 (Nama Yazılı Pay Sahibine İhtar Edilmesinde Usul Hatası): Alfa A.Ş.'de pay bedelinin %75'lik kısmını ödemesi için vadesi gelen 100.000 TL'lik borcunu ödemeyen nama yazılı pay sahibi Bay (X)'e, yönetim kurulu kararıyla Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde bir ilan yapılmış ve söz konusu borcun ödenmesi aksi halde haklardan yoksun bırakılacağı ihtar edilmiştir. Bay (X) ödeme yapmamış, bunun üzerine ıskat kararı alınmış ve payları Bay (Y)'ye satılmıştır. Hukuki analiz: TTK m. 483/2 hükmü emredicidir. Nama yazılı pay senetlerinin sahiplerine (ve senede bağlanmamış dahi olsa pay defterinde kayıtlı bilinen ortaklara) sadece TTSG ilanı ile ihtar yapılamaz [5]. Bildirimin mutlak surette "iadeli taahhütlü mektupla" yapılması ve bir aylık sürenin bu mektubun tebliğinden itibaren başlatılması gerekir [5]. Bu şekil şartına uyulmadığı için yönetim kurulunun aldığı ıskat kararı hükümsüzdür. Bay (X)'in ortaklık sıfatı halen devam etmektedir; Bay (X) ıskat kararının butlanının tespitini talep edebilir.
Olay 2 (Iskat Sonrası Açık Kalan Tutarın Tazmini): Beta A.Ş. yönetim kurulu, taahhüt ettiği sermayenin 500.000 TL'lik kısmını süresinde ödemeyen ortak Bayan (Z)'ye TTK m. 483 uyarınca tüm usuli işlemleri (iadeli taahhütlü mektup, ihtarat) eksiksiz yaparak ıskat prosedürünü işletmiştir. Bayan (Z)'nin kısmi ödemeleri ve payı iptal edilerek yeni pay senedi çıkartılmış; piyasa koşulları gereği bu pay, yeni ortak Bay (W)'ye ancak 400.000 TL'ye satılabilmiştir. Hukuki analiz: Bayan (Z), her ne kadar ıskat edilmiş ve şirketle olan pay sahipliği bağı kopmuş olsa da, TTK m. 483/3 uyarınca şirket nezdinde oluşan açık kalan 100.000 TL'lik tutardan dolayı şirkete karşı sorumlu olmaya devam etmektedir [5, 7]. Şirket, bakiye zararını Bayan (Z)'den genel hükümler çerçevesinde dava ve icra yoluyla tahsil etme hakkına sahiptir.
6. Pratik Uygulama Notları
7. Eleştirel Değerlendirme
Doktrinde (Poroy/Tekinalp/Çamoğlu, Bahtiyar, Pulaşlı) TTK m. 483'ün düzenlediği ıskat mekanizmasının oldukça "sert" bir yaptırım olduğu vurgulanmaktadır. Bir pay sahibinin daha önceden şirkete yapmış olduğu %25'lik peşin ödemeler veya taksitler, ıskat kararı sonucunda şirkete kalmakta, ayrıca yeni satıştan elde edilen bedelin eski borcu karşılamaması halinde ortağın cebri icra tehdidi altında şahsi malvarlığı ile sorumluluğu (TTK 483/3) devam etmektedir [5, 7].
Bazı yazarlar, bu durumun mülkiyet hakkına olağanüstü bir müdahale olduğunu; önceki ödemelerin şirkete irat kaydedilmesinin "gizli bir sözleşme cezası" niteliği taşıdığını ve bu durumun hakkaniyetsiz zenginleşmelere yol açabildiğini ifade etmektedir. Oysa Alman ve İsviçre sistemlerinde, pay sahibine tanınan şanslar ve iptal edilen payın yeniden satışından elde edilen gelirlerin (masraflar ve zararlar düşüldükten sonra) eski pay sahibine iade edilmesi yönünde daha adil dengeleme mekanizmaları mevcuttur. Türk Ticaret Kanununun mevcut düzenlemesi, tamamen şirketin menfaatini ve sermayenin süratle temin edilmesini önceleyerek yatırımcı/ortak aleyhine katı bir rejimi sürdürmektedir. Kanun koyucunun şekil şartlarını bu denli sıkı (iadeli taahhütlü mektup zorunluluğu, kesin ifadeler) tutmasının temel sebebi de işbu maddi hukuk yaptırımının orantısız derecede ağır olmasıdır.
Metodolojik Not
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ve bilimsel araştırma ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Yalnızca doktrin ve yargı kararları çerçevesinde objektif olarak sunulmuştur.