1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) "Ticaret Şirketleri" başlıklı İkinci Kitabının "Komandit Şirket"e ayrılan Üçüncü Kısmında yer alan 320. madde, komandit şirketlerde ortakların üçüncü kişilerle olan ilişkilerini ve sorumluluk rejimlerini düzenleyen istisnai ve emredici nitelikte bir hükümdür [1]. Türk Ticaret Kanunu m. 304 uyarınca komandit şirket, ticari bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla kurulan, şirket alacaklılarına karşı ortaklardan bir veya birkaçının sorumluluğu sınırlandırılmamış (komandite) ve diğer ortak veya ortakların sorumluluğu belirli bir sermaye ile sınırlandırılmış (komanditer) olan şirkettir [2].
Kural olarak, bir komanditerin sorumluluğu, şirkete koyduğu veya koymayı taahhüt ettiği sermaye miktarı ile sınırlıdır (TTK m. 319) [1]. Ancak kanun koyucu, ticari hayatta işlem güvenliğini (verkehrsschutz) ve üçüncü kişilerin haklı güvenini (vertrauensschutz) korumak amacıyla TTK m. 320 hükmü ile bu kurala katı bir istisna getirmiştir [1]. İlgili hükme göre, adı şirketin unvanında bulunan komanditer, üçüncü kişilere karşı komandite bir ortak gibi sınırsız ve müteselsil olarak sorumlu sayılır [1]. Bu düzenlemenin temelindeki ratio legis, ticaret unvanının şirketin yapısı ve ortakların sorumluluk statüsü hakkında üçüncü kişilere verdiği güvendir. Ticaret unvanında ismi yer alan bir kişinin, üçüncü kişiler nezdinde "sınırsız sorumlu ortak" (komandite) izlenimi yaratması sebebiyle, görünüşte haklılık kuramı gereğince bu izlenimin sonuçlarına katlanması gerektiği kabul edilmiştir.
2. Maddedeki Kavramların Analizi
2.1. Komanditer Ortak
TTK m. 304/2 hükmünde açıkça ifade edildiği üzere, şirket alacaklılarına karşı sorumluluğu belirli bir sermaye miktarı ile sınırlandırılmış olan ortağa komanditer denir [2]. Komandite ortakların aksine, komanditer ortaklar gerçek veya tüzel kişi olabilirler (TTK m. 304/3) [2]. Komanditer ortakların temel vasfı, şirketin borçlarından dolayı kural olarak sadece taahhüt ettikleri sermaye miktarı kadar ve fer'i nitelikte sorumlu olmalarıdır (TTK m. 322) [3]. Ancak TTK m. 320, bu temel niteliği, ortağın kendi kusuru veya iradesiyle unvana adını dâhil etmesi halinde ortadan kaldırmaktadır [1].
2.2. Ticaret Unvanında Adın Bulunması
TTK m. 42/2 uyarınca, adi veya sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin ticaret unvanı, komandite ortaklardan en az birinin adı ve soyadıyla şirketi ve türünü gösterecek bir ibareyi içermek zorundadır ve bu şirketlerin ticaret unvanlarında komanditer ortakların adları ve soyadları veya ticaret unvanları kesinlikle bulunamaz [4]. Kanunun emredici nitelikteki bu yasağına rağmen, kuruluş aşamasında veya sonradan yapılan bir unvan değişikliği ile komanditer ortağın adının unvana dâhil edilmesi durumunda sicil müdürlüğünün bunu re'sen reddetmesi gerekir [4, 5]. Ancak sicil aşamasından bir şekilde geçmiş ve tescil ile ilan edilmiş bir unvanda komanditer ortağın adının yer alması halinde, TTK m. 320'nin hukuki yaptırımı doğrudan devreye girecektir [1].
2.3. "Komandite Bir Ortak Gibi Sorumlu Sayılır" İbaresi
Bu ifade, komanditer ortağın hukuki statüsünün tamamen değiştiği anlamına gelmez; yalnızca "üçüncü kişilere karşı" bir sorumluluk ağırlaştırması söz konusudur [1]. Komandite ortaklar, şirketin borç ve taahhütlerinden dolayı müteselsilen ve bütün malvarlıklarıyla sorumludur (TTK m. 236 atfıyla komandit şirketlere de uygulanır) [6, 7]. Dolayısıyla, adı unvanda yer alan komanditer, tıpkı bir komandite gibi, şirkete karşı yapılan icra takibinin semeresiz kalması veya şirketin sona ermesi (TTK m. 237) şartının gerçekleşmesiyle [8], tüm kişisel malvarlığıyla alacaklılara karşı sınırsız ve müteselsil sorumlu hale gelir. İç ilişkide ise bu ortak hala bir komanditerdir; üçüncü kişiye ödeme yapmak zorunda kalırsa, koymayı taahhüt ettiği sermayeyi aşan kısım için komandite ortaklara rücu etme hakkına sahiptir.
3. Sistematik İlişkiler
- TTK m. 42/2 ve TTK m. 51: TTK m. 42/2, komanditerin adının unvanda yer almasını açıkça yasaklamaktadır [4]. TTK m. 51 ise tescile aykırılık halinde sicil müdürüne ve diğer mercilere bildirim yükümlülüğü getirir [5]. M. 320, m. 42/2'deki yasağın ihlal edilmesinin maddi hukuk boyutundaki ağır yaptırımıdır [1, 4].
- TTK m. 319 ve TTK m. 322: Komanditer ortağın asıl sorumluluk rejimini belirleyen bu maddeler, sorumluluğu taahhüt edilen sermaye ile sınırlar [1, 3]. Madde 320, bu kuralın en keskin istisnasıdır [1].
- TMK m. 2 (Dürüstlük Kuralı ve Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı): TTK m. 320, üçüncü kişilerin iyiniyetini koruyan bir "görünüşe güven" (Rechtsschein) düzenlemesidir. Ancak doktrinde tartışıldığı üzere, unvanda adı yer alan kişinin gerçekte komanditer olduğunu "kesin olarak bilen" ve bu durumu kötüniyetli olarak istismar etmeye çalışan bir üçüncü kişinin TMK m. 2 karşısında korunup korunmayacağı önemli bir husustur. Kural olarak şekli gerçeklik esas alınsa da, ağır kötüniyet hallerinde TMK m. 2'nin koruyucu şemsiyesi devreye girebilir.
4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve ilgili Ticaret Dairelerinin (özellikle 11. Hukuk Dairesi) yerleşik içtihatlarında, ticaret unvanına ilişkin kanuni yasakların ihlali durumunda, ticari hayatın güvenliğinin korunması ön planda tutulmaktadır. Yargıtay kararlarında "görünüşte haklılık" ilkesi katı bir biçimde uygulanmakta olup, ticaret siciline tescil ve ilan edilmiş bir unvanda adı geçen komanditer ortağın, "Benim sorumluluğum sermaye payım kadardır" şeklindeki savunmaları alacaklılara karşı dinlenmemektedir. Yargıtay, TTK m. 320'nin [1] lafzına sıkı sıkıya bağlı kalarak, işlemi yapan üçüncü kişinin araştırma yükümlülüğü olmadığını; unvanın bizzat bir taahhüt beyanı niteliği taşıdığını ve üçüncü kişinin sadece unvana bakarak kişinin sınırsız sorumlu olduğuna güvenmesinin korunmaya değer hukuki bir menfaat olduğunu vurgulamaktadır. Bu bağlamda, alacaklı tarafından yöneltilen şahsi haciz ve takiplerin iptali talepleri reddedilmektedir.
5. Pratik Örnek Olaylar
Olay 1 (Ticari İtibarın Hukuka Aykırı Kullanımı):
Müteahhitlik faaliyetleri yürüten bir komandit şirket kurulurken, sektörde oldukça tanınan ve yüksek malvarlığına sahip olan iş insanı (A), şirkete yalnızca 100.000 TL sermaye ile "komanditer" sıfatıyla dâhil olmuştur. Ancak şirketin piyasada itibar kazanması ve kolay kredi bulabilmesi amacıyla, şirket unvanı bilinçli olarak "A ve Ortakları Komandit Şirketi" şeklinde tescil ettirilmiştir. Şirket, bankalardan yüksek miktarlı krediler kullanmış, ancak ödeme güçlüğüne düşerek iflas etmiştir. Banka, (A)'nın şahsi malvarlığına haciz ihbarnamesi göndermiştir. (A), komanditer olduğunu ve yalnızca 100.000 TL'den sorumlu olduğunu iddia ederek hacze itiraz etmiştir.
Hukuki analiz: TTK m. 320 uyarınca, adı şirketin unvanında bulunan (A), üçüncü kişi konumundaki bankaya karşı komandite bir ortak gibi bütün malvarlığı ile sınırsız ve müteselsil olarak sorumlu sayılacaktır [1]. (A)'nın komanditer olduğu yönündeki iç ilişki kurgusu ve sicil kayıtlarındaki "komanditer" ibaresi, unvanın yarattığı objektif güven karşısında üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez. Bankanın haciz işlemi hukuka uygundur.
Olay 2 (Unvanın Değiştirilmesinin İhmal Edilmesi):
Uzun yıllardır faaliyet gösteren "Yılmaz ve Ortakları Komandit Şirketi"nin komandite ortağı olan (Yılmaz), ilerleyen yaşı sebebiyle şirketteki sınırsız sorumluluğundan kurtulmak istemiş ve şirket sözleşmesi tadil edilerek komanditer statüsüne geçmiştir. Şirketin yönetimi diğer komandite ortaklara bırakılmıştır. Ancak, unvan değişikliğinin yaratacağı ticari olumsuzluklar düşünülerek veya tamamen ihmal neticesinde şirket unvanı değiştirilmemiştir. Daha sonra şirketle iş yapan bir tedarikçi, alacağını tahsil edemeyince doğrudan (Yılmaz)'a yönelmiştir.
Hukuki analiz: Her ne kadar (Yılmaz) hukuken statü değiştirerek komanditer konumuna geçmiş olsa da, TTK m. 42/2 yasağına aykırı olarak adının ticaret unvanında kalmasına rıza göstermiş ve/veya durumu düzelttirmemiştir [4]. TTK m. 320 hükmünün emredici doğası gereği, (Yılmaz), işlem güvenliğini sağlayan unvanda adının yer alması sebebiyle tedarikçiye karşı komandite ortak gibi sınırsız sorumlu tutulacaktır [1].
6. Pratik Uygulama Notları
- İspat Yükü: Üçüncü kişinin (alacaklının), komanditer ortağın adının unvanda yer aldığını ispat etmesi yeterlidir; alacaklının bu unvana güvenerek işlem yaptığını ayrıca ve özel olarak ispatlamasına gerek yoktur. Görünüşe güven karinesi kanundan doğar. Buna mukabil, komanditer ortak sorumluluktan kurtulmak istiyorsa, üçüncü kişinin kendi komanditer statüsünü "kesin olarak bildiğini ve kötüniyetli hareket ettiğini" (TMK m. 2) çok ağır ve somut delillerle ispat etmek zorundadır.
- Zamanaşımı / Süreler: Ortakların kişisel sorumluluklarına ilişkin olarak şirket alacaklılarının istem hakları, TTK m. 264 ve m. 328 atfıyla, ortağın şirketten ayrıldığının, şirketin sona erdiğinin veya iflasının Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanmasından itibaren 3 yıllık zamanaşımına tabidir [9, 10]. Adı unvanda geçen komanditer için de bu sorumluluk süresi komandite ortaklara kıyasen uygulanır.
- Görevli/yetkili mahkeme: Şirketin ve ortakların sorumluluğuna ilişkin davalarda yetkili mahkeme, TTK m. 4, m. 5/A ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 14 uyarınca şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesidir [11, 12]. Ayrıca davanın açılmasından önce dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulması zorunludur (TTK m. 5/A) [11].
- Yaygın uygulama hataları: Ticaret sicili müdürlüklerinin, şirket kuruluşlarında veya unvan değişikliklerinde, şirkete dâhil olan tüzel kişilerin veya gerçek kişi komanditerlerin ticaret unvanlarını/isimlerini çekirdek unvana eklemeleri sık rastlanan, ağır bir tescil hatasıdır [4, 13]. Hukuk uygulayıcılarının, TTK m. 320 kapsamındaki dış sorumluluk ile iç ilişkideki sorumluluk (rücu) kavramlarını birbirine karıştırmaları da sıklıkla görülen bir yanılgıdır [1].
7. Eleştirel Değerlendirme
Türk Ticaret Kanunu m. 320'de yer alan düzenleme [1], mehaz kanunlarla ve ticaret hukukunun evrensel güven ilkesiyle (Vertrauenshaftung) uyumludur. Reha Poroy, Ünal Tekinalp ve Ersin Çamoğlu gibi duayen hocaların doktrinde vurguladığı üzere, sermaye şirketlerindeki sınırlı sorumluluk zırhının, şahıs şirketlerinin dinamikleriyle kötüye kullanılmasının engellenmesi zaruridir [14].
Bununla birlikte, düzenlemenin lafzının son derece mutlak ve keskin ("komandite bir ortak gibi sorumlu sayılır") olması [1], doktrinsel bir eleştiriye kapı aralamaktadır. Şayet üçüncü kişi, şirketin iç işleyişini, sicil kayıtlarını ayrıntısıyla bilen (örneğin şirketin eski yöneticisi veya bağımsız denetçisi) bir konumdaysa ve sırf unvanda komanditerin adının geçmesini fırsat bilerek şahsi malvarlığına yöneliyorsa, burada TTK m. 320'nin [1] körü körüne tatbiki adaletsiz sonuçlar doğurabilir. Her ne kadar TMK m. 2 (hakkın kötüye kullanılması yasağı) bir sübap vazifesi görse de, kanun koyucunun TTK m. 320 hükmünün sonuna "Ancak üçüncü kişinin bu durumu bildiği veya bilmesi gerektiği hallerde bu hüküm uygulanmaz" şeklinde bir sınırlama getirmesi, tıpkı TTK m. 371/2'de yer alan ultra vires sonrası temsil yetkisine ilişkin düzenlemelerde (işletme konusu dışındaki işlemleri bildiği veya halin icabından bilebilecek durumda olduğu hallerde şirketin bağlanmaması [15, 16]) olduğu gibi sistematik bir uyum ve hakkaniyet sağlayacaktır. Mevcut durumda tüm yük, ispatı oldukça zor olan TMK m. 2 def'inin omuzlarındadır.
Metodolojik Not
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ve bilimsel araştırma ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Yalnızca doktrin ve yargı kararları çerçevesinde objektif olarak sunulmuştur.
1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) "Ticaret Şirketleri" başlıklı İkinci Kitabının "Komandit Şirket"e ayrılan Üçüncü Kısmında yer alan 320. madde, komandit şirketlerde ortakların üçüncü kişilerle olan ilişkilerini ve sorumluluk rejimlerini düzenleyen istisnai ve emredici nitelikte bir hükümdür [1]. Türk Ticaret Kanunu m. 304 uyarınca komandit şirket, ticari bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla kurulan, şirket alacaklılarına karşı ortaklardan bir veya birkaçının sorumluluğu sınırlandırılmamış (komandite) ve diğer ortak veya ortakların sorumluluğu belirli bir sermaye ile sınırlandırılmış (komanditer) olan şirkettir [2].
Kural olarak, bir komanditerin sorumluluğu, şirkete koyduğu veya koymayı taahhüt ettiği sermaye miktarı ile sınırlıdır (TTK m. 319) [1]. Ancak kanun koyucu, ticari hayatta işlem güvenliğini (verkehrsschutz) ve üçüncü kişilerin haklı güvenini (vertrauensschutz) korumak amacıyla TTK m. 320 hükmü ile bu kurala katı bir istisna getirmiştir [1]. İlgili hükme göre, adı şirketin unvanında bulunan komanditer, üçüncü kişilere karşı komandite bir ortak gibi sınırsız ve müteselsil olarak sorumlu sayılır [1]. Bu düzenlemenin temelindeki ratio legis, ticaret unvanının şirketin yapısı ve ortakların sorumluluk statüsü hakkında üçüncü kişilere verdiği güvendir. Ticaret unvanında ismi yer alan bir kişinin, üçüncü kişiler nezdinde "sınırsız sorumlu ortak" (komandite) izlenimi yaratması sebebiyle, görünüşte haklılık kuramı gereğince bu izlenimin sonuçlarına katlanması gerektiği kabul edilmiştir.
2. Maddedeki Kavramların Analizi
2.1. Komanditer Ortak
TTK m. 304/2 hükmünde açıkça ifade edildiği üzere, şirket alacaklılarına karşı sorumluluğu belirli bir sermaye miktarı ile sınırlandırılmış olan ortağa komanditer denir [2]. Komandite ortakların aksine, komanditer ortaklar gerçek veya tüzel kişi olabilirler (TTK m. 304/3) [2]. Komanditer ortakların temel vasfı, şirketin borçlarından dolayı kural olarak sadece taahhüt ettikleri sermaye miktarı kadar ve fer'i nitelikte sorumlu olmalarıdır (TTK m. 322) [3]. Ancak TTK m. 320, bu temel niteliği, ortağın kendi kusuru veya iradesiyle unvana adını dâhil etmesi halinde ortadan kaldırmaktadır [1].
2.2. Ticaret Unvanında Adın Bulunması
TTK m. 42/2 uyarınca, adi veya sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin ticaret unvanı, komandite ortaklardan en az birinin adı ve soyadıyla şirketi ve türünü gösterecek bir ibareyi içermek zorundadır ve bu şirketlerin ticaret unvanlarında komanditer ortakların adları ve soyadları veya ticaret unvanları kesinlikle bulunamaz [4]. Kanunun emredici nitelikteki bu yasağına rağmen, kuruluş aşamasında veya sonradan yapılan bir unvan değişikliği ile komanditer ortağın adının unvana dâhil edilmesi durumunda sicil müdürlüğünün bunu re'sen reddetmesi gerekir [4, 5]. Ancak sicil aşamasından bir şekilde geçmiş ve tescil ile ilan edilmiş bir unvanda komanditer ortağın adının yer alması halinde, TTK m. 320'nin hukuki yaptırımı doğrudan devreye girecektir [1].
2.3. "Komandite Bir Ortak Gibi Sorumlu Sayılır" İbaresi
Bu ifade, komanditer ortağın hukuki statüsünün tamamen değiştiği anlamına gelmez; yalnızca "üçüncü kişilere karşı" bir sorumluluk ağırlaştırması söz konusudur [1]. Komandite ortaklar, şirketin borç ve taahhütlerinden dolayı müteselsilen ve bütün malvarlıklarıyla sorumludur (TTK m. 236 atfıyla komandit şirketlere de uygulanır) [6, 7]. Dolayısıyla, adı unvanda yer alan komanditer, tıpkı bir komandite gibi, şirkete karşı yapılan icra takibinin semeresiz kalması veya şirketin sona ermesi (TTK m. 237) şartının gerçekleşmesiyle [8], tüm kişisel malvarlığıyla alacaklılara karşı sınırsız ve müteselsil sorumlu hale gelir. İç ilişkide ise bu ortak hala bir komanditerdir; üçüncü kişiye ödeme yapmak zorunda kalırsa, koymayı taahhüt ettiği sermayeyi aşan kısım için komandite ortaklara rücu etme hakkına sahiptir.
3. Sistematik İlişkiler
4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve ilgili Ticaret Dairelerinin (özellikle 11. Hukuk Dairesi) yerleşik içtihatlarında, ticaret unvanına ilişkin kanuni yasakların ihlali durumunda, ticari hayatın güvenliğinin korunması ön planda tutulmaktadır. Yargıtay kararlarında "görünüşte haklılık" ilkesi katı bir biçimde uygulanmakta olup, ticaret siciline tescil ve ilan edilmiş bir unvanda adı geçen komanditer ortağın, "Benim sorumluluğum sermaye payım kadardır" şeklindeki savunmaları alacaklılara karşı dinlenmemektedir. Yargıtay, TTK m. 320'nin [1] lafzına sıkı sıkıya bağlı kalarak, işlemi yapan üçüncü kişinin araştırma yükümlülüğü olmadığını; unvanın bizzat bir taahhüt beyanı niteliği taşıdığını ve üçüncü kişinin sadece unvana bakarak kişinin sınırsız sorumlu olduğuna güvenmesinin korunmaya değer hukuki bir menfaat olduğunu vurgulamaktadır. Bu bağlamda, alacaklı tarafından yöneltilen şahsi haciz ve takiplerin iptali talepleri reddedilmektedir.
5. Pratik Örnek Olaylar
Olay 1 (Ticari İtibarın Hukuka Aykırı Kullanımı): Müteahhitlik faaliyetleri yürüten bir komandit şirket kurulurken, sektörde oldukça tanınan ve yüksek malvarlığına sahip olan iş insanı (A), şirkete yalnızca 100.000 TL sermaye ile "komanditer" sıfatıyla dâhil olmuştur. Ancak şirketin piyasada itibar kazanması ve kolay kredi bulabilmesi amacıyla, şirket unvanı bilinçli olarak "A ve Ortakları Komandit Şirketi" şeklinde tescil ettirilmiştir. Şirket, bankalardan yüksek miktarlı krediler kullanmış, ancak ödeme güçlüğüne düşerek iflas etmiştir. Banka, (A)'nın şahsi malvarlığına haciz ihbarnamesi göndermiştir. (A), komanditer olduğunu ve yalnızca 100.000 TL'den sorumlu olduğunu iddia ederek hacze itiraz etmiştir. Hukuki analiz: TTK m. 320 uyarınca, adı şirketin unvanında bulunan (A), üçüncü kişi konumundaki bankaya karşı komandite bir ortak gibi bütün malvarlığı ile sınırsız ve müteselsil olarak sorumlu sayılacaktır [1]. (A)'nın komanditer olduğu yönündeki iç ilişki kurgusu ve sicil kayıtlarındaki "komanditer" ibaresi, unvanın yarattığı objektif güven karşısında üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez. Bankanın haciz işlemi hukuka uygundur.
Olay 2 (Unvanın Değiştirilmesinin İhmal Edilmesi): Uzun yıllardır faaliyet gösteren "Yılmaz ve Ortakları Komandit Şirketi"nin komandite ortağı olan (Yılmaz), ilerleyen yaşı sebebiyle şirketteki sınırsız sorumluluğundan kurtulmak istemiş ve şirket sözleşmesi tadil edilerek komanditer statüsüne geçmiştir. Şirketin yönetimi diğer komandite ortaklara bırakılmıştır. Ancak, unvan değişikliğinin yaratacağı ticari olumsuzluklar düşünülerek veya tamamen ihmal neticesinde şirket unvanı değiştirilmemiştir. Daha sonra şirketle iş yapan bir tedarikçi, alacağını tahsil edemeyince doğrudan (Yılmaz)'a yönelmiştir. Hukuki analiz: Her ne kadar (Yılmaz) hukuken statü değiştirerek komanditer konumuna geçmiş olsa da, TTK m. 42/2 yasağına aykırı olarak adının ticaret unvanında kalmasına rıza göstermiş ve/veya durumu düzelttirmemiştir [4]. TTK m. 320 hükmünün emredici doğası gereği, (Yılmaz), işlem güvenliğini sağlayan unvanda adının yer alması sebebiyle tedarikçiye karşı komandite ortak gibi sınırsız sorumlu tutulacaktır [1].
6. Pratik Uygulama Notları
7. Eleştirel Değerlendirme
Türk Ticaret Kanunu m. 320'de yer alan düzenleme [1], mehaz kanunlarla ve ticaret hukukunun evrensel güven ilkesiyle (Vertrauenshaftung) uyumludur. Reha Poroy, Ünal Tekinalp ve Ersin Çamoğlu gibi duayen hocaların doktrinde vurguladığı üzere, sermaye şirketlerindeki sınırlı sorumluluk zırhının, şahıs şirketlerinin dinamikleriyle kötüye kullanılmasının engellenmesi zaruridir [14].
Bununla birlikte, düzenlemenin lafzının son derece mutlak ve keskin ("komandite bir ortak gibi sorumlu sayılır") olması [1], doktrinsel bir eleştiriye kapı aralamaktadır. Şayet üçüncü kişi, şirketin iç işleyişini, sicil kayıtlarını ayrıntısıyla bilen (örneğin şirketin eski yöneticisi veya bağımsız denetçisi) bir konumdaysa ve sırf unvanda komanditerin adının geçmesini fırsat bilerek şahsi malvarlığına yöneliyorsa, burada TTK m. 320'nin [1] körü körüne tatbiki adaletsiz sonuçlar doğurabilir. Her ne kadar TMK m. 2 (hakkın kötüye kullanılması yasağı) bir sübap vazifesi görse de, kanun koyucunun TTK m. 320 hükmünün sonuna "Ancak üçüncü kişinin bu durumu bildiği veya bilmesi gerektiği hallerde bu hüküm uygulanmaz" şeklinde bir sınırlama getirmesi, tıpkı TTK m. 371/2'de yer alan ultra vires sonrası temsil yetkisine ilişkin düzenlemelerde (işletme konusu dışındaki işlemleri bildiği veya halin icabından bilebilecek durumda olduğu hallerde şirketin bağlanmaması [15, 16]) olduğu gibi sistematik bir uyum ve hakkaniyet sağlayacaktır. Mevcut durumda tüm yük, ispatı oldukça zor olan TMK m. 2 def'inin omuzlarındadır.
Metodolojik Not
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ve bilimsel araştırma ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Yalnızca doktrin ve yargı kararları çerçevesinde objektif olarak sunulmuştur.