1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) Birinci Kitabı’nın "Ticari İşletme" başlıklı kısmında, "Acentelik" kurumuna ilişkin hükümler 102 ila 123. maddeler arasında sistematize edilmiştir [1, 2]. Acentenin yetkileri, kanun koyucu tarafından TTK m. 105 ve devamında kademeli bir yaklaşımla düzenlenmiştir. TTK m. 105, acentenin genel yetkilerini (ihtar, ihbar, protesto çekme ve dava açma) hüküm altına alırken; TTK m. 106, acentenin tahsilat, teslim alma ve borcu değiştirici nitelikteki işlemleri yapabilmesi için aranan "özel ve yazılı yetki" kuralını ihdas etmiştir [3, 4].
TTK m. 106 hükmü, acentenin temsil yetkisinin sınırlarını müvekkil lehine daraltan, emredici nitelikte bir koruma normudur. Madde metnine göre acente; bizzat teslim etmediği malların bedelini tahsil etmeye, bedelini bizzat ödemediği malları müvekkili adına teslim almaya ve bu işlemlerden doğan alacakları yenilemeye (tecdit) veya miktarında indirim (tenzilat) yapmaya kural olarak yetkili değildir [4]. Acentenin bu işlemleri yapabilmesi, ancak müvekkil tarafından kendisine "özel ve yazılı" bir izin veya vekâlet verilmesi şartına bağlanmıştır [4, 5]. Bu düzenlemenin temel “ratio legis”i (konuluş amacı), bağımsız bir tacir yardımcısı olan acentenin [6], müvekkilinin malvarlığı değerleri üzerinde kendi inisiyatifiyle telafisi güç tasarruflarda bulunmasını engellemek ve ticari güvenlik ilkesini tesis etmektir.
2. Maddedeki Kavramların Analizi
2.1. Özel ve Yazılı İzin veya Vekâlet
Kanun koyucu, TTK m. 106 bağlamında acentenin bedel tahsil etme veya alacağı değiştirme yetkisini sıradan bir temsil yetkisinden ayırmış; "özel" ve "yazılı" bir yetkinin varlığını şart koşmuştur [4]. Burada kastedilen "özel yetki", acentelik sözleşmesinin genel çerçevesinde yer alan genel bir temsil yetkisi (örneğin sözleşme akdetme yetkisi) ile karıştırılmamalıdır. Acenteye sözleşme yapma yetkisi (TTK m. 107) verilmiş olması, otomatik olarak prim veya mal bedeli tahsil etme yetkisini barındırmaz [4, 7]. Yetkinin "yazılı" olması ise bir ispat şartı olmanın ötesinde, hukuki güvenliği sağlayan bir geçerlilik (sıhhat) şartı niteliğindedir [8].
2.2. Bizzat Teslim Etmeme / Bedelini Bizzat Ödememe Kavramı
Maddenin mefhum-u muhalifinden (zıt kanıt) çıkan sonuca göre; acente, müvekkili namına malları üçüncü kişiye bizzat (fiilen) teslim ediyorsa, o malların bedelini tahsil etmeye de zımnen yetkili kabul edilir [4]. Keza, bedelini bizzat ödediği malları müvekkili adına teslim alma yetkisi de mevcuttur. Kanun koyucu burada fiziksel zilyetliğin devri ile edimlerin mübadelesi arasında organik bir bağ kurmuş; acentenin eşya üzerindeki fiili hakimiyetinin, karşı edimi (bedeli) kabule karine teşkil edeceğini öngörmüştür. Bizzat teslimin bulunmadığı senaryolarda ise acentenin tahsilat yetkisi kural olarak yoktur ve m. 106'daki özel/yazılı yetki aranır [5].
2.3. Alacağı Yenileme (Tecdit) veya Miktarını İndirme Yasağı
Acentenin aracılık ettiği veya akdettiği sözleşmelerden doğan müvekkil alacakları üzerinde tasarrufta bulunması kesin bir dille kısıtlanmıştır [4]. "Yenileme" (TBK m. 133 uyarınca borcun tecdidi) ve "miktarı indirme", doğrudan doğruya müvekkilin aktif malvarlığını azaltıcı, feragat niteliği taşıyan ağır tasarruf işlemleridir. Acentenin piyasa şartlarını, müşteri ilişkilerini veya ticari teamülleri gerekçe göstererek tek taraflı veya üçüncü kişi ile anlaşarak müvekkil alacağını eksiltmesi, müvekkilin özel ve yazılı onayı olmaksızın hukuken geçersizdir (hüküm ifade etmez).
3. Sistematik İlişkiler
- TTK m. 105 (Genel Yetkiler) — TTK m. 105, acenteye hakkı koruyan beyanları (ihtar, ihbar) yapma ve dava açma/davalı olma yetkisi tanırken [3, 9], m. 106 bu yetkilerin malvarlığını azaltıcı tasarruf işlemlerini kapsamadığını belirterek genel yetkinin istisnasını / sınırını çizer.
- TTK m. 107 (Sözleşme Yapma Yetkisi) — Acentenin sözleşme yapmaya yetkili kılınması (özel ve yazılı yetki ve tescil/ilan ile), m. 106 kapsamındaki tahsilat yetkisini kendiliğinden bahşetmez. Sigorta acenteliği pratiğinde de vurgulandığı üzere, poliçe akdetme yetkisi prim tahsil yetkisini doğrudan kapsamaz; prim tahsili için özel yetki aranır [7].
- TTK m. 108 (Yetkisizlik Hali) — Acente, m. 106'ya aykırı olarak yazılı ve özel yetkisi olmadan bedel tahsil eder veya alacağı yenilerse, yetkisiz temsil hükümlerine tabi olur. Müvekkil bu işleme icazet (onay) verebilir; icazet verilmezse, üçüncü kişinin uğradığı zararlardan acente şahsen sorumlu olur [10, 11].
- TBK m. 547 vd. (Ticari Temsilci ve Ticari Vekil) — Acentenin yetkileri, TBK m. 547'deki ticari mümessile nazaran çok daha dardır. Ticari mümessil, işletmenin amacına giren her türlü işlemi yapabilirken; bağımsız bir tacir yardımcısı olan acentenin [6] yetkileri TTK m. 106 ile katı şekil şartlarına bağlanmıştır.
4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve ilgili ihtisas daireleri (özellikle 11. Hukuk Dairesi), acentenin yetkileri ve sınırları bağlamında m. 106 hükmünü müvekkili koruyucu bir yaklaşımla, lafzına sıkı sıkıya bağlı olarak yorumlamaktadır.
Yargıtay kararlarında sıklıkla vurgulanan temel ilke, "görünüşe güven" ve "yetkisiz acentenin işlemleri" ekseninde şekillenmektedir. Yargıtay, yetkisi olmayan bir acentenin bedel tahsil etmesi durumunda, kural olarak müvekkilin bu tahsilatla bağlı tutulamayacağını (borcun ifa edilmiş sayılamayacağını) kabul etmektedir. Ancak, müvekkil sigorta şirketi veya tacirin, acentenin fiili tahsilat uygulamalarına uzun süre sessiz kalması, ticari evraklarda veya ilanlarda acenteyi geniş yetkili gibi sunması durumunda, üçüncü kişilerin iyiniyetinin (TMK m. 3) görünüşe güven ilkesi çerçevesinde korunabileceği belirtilmektedir [12]. Özel ve yazılı yetki belgesi olmamasına rağmen, müvekkilin yetki aşımına zımnen icazet verdiği durumlarda, TTK m. 106'daki şekil eksikliğinin ileri sürülmesi hakkın kötüye kullanılması (TMK m. 2) teşkil edebilir. Yine de yerleşik içtihat, yetki itirazının ispat yükünün daima acentenin işlemlerine güvenen üçüncü kişide olduğu yönündedir.
5. Pratik Örnek Olaylar
Olay 1 (Tahsilat Yetkisizliği):
Merkezi İstanbul'da bulunan (A) Anonim Şirketi'nin Ankara acentesi olan (B) Limited Şirketi, sözleşme yapma yetkisine haizdir (TTK m. 107). (B) acentesi, bir sanayi makinesinin (C) firmasına satışı için sözleşme akdetmiştir. Makine, doğrudan (A) A.Ş. tarafından (C)'ye sevk ve teslim edilmiştir. (B) acentesi, sözleşme komisyonunu artırmak amacıyla (C)'ye giderek makine bedeli olan 500.000 TL'yi tahsil etmiştir. (A) A.Ş., bedelin ödenmemesi üzerine (C) firmasına icra takibi başlatmıştır.
Hukuki analiz: TTK m. 106 uyarınca acente (B), malları bizzat teslim etmemiştir. Dolayısıyla, bizzat teslim etmediği malların bedelini tahsile özel ve yazılı bir yetkisi olmadan yetkili değildir [4]. (C) firmasının acenteye yaptığı ödeme, borcu sona erdirmez (ifa sayılmaz). (A) A.Ş.'nin icra takibi haklıdır. (C) firması, ödediği bedeli sebepsiz zenginleşme veya yetkisiz temsil (TTK m. 108) hükümleri uyarınca (B) acentesinden geri talep etmelidir [5, 11].
Olay 2 (Alacağı İndirme Yasağı):
(X) Sigorta Şirketi'nin acentesi olan (Y), sigorta poliçesi primlerinin tahsili konusunda genel bir yetki belgesine sahiptir. Ekonomik daralma gerekçesiyle sigorta ettiren (Z) ile anlaşan (Y) acentesi, 100.000 TL olan birikmiş prim borcunu 70.000 TL'ye indiren bir protokol imzalamıştır. (X) Sigorta Şirketi, bakiye 30.000 TL için (Z)'ye başvurmuştur.
Hukuki analiz: TTK m. 106 hükmü son derece açıktır; acente, müvekkilin özel ve yazılı izni olmadan alacağın miktarını indiremez [4]. (Y) acentesinin tahsilat yetkisine sahip olması, alacaktan feragat (indirim) yetkisi anlamına gelmez [4, 7]. Bu sebeple, 70.000 TL'ye indirim yapan protokol (X) şirketini bağlamaz. (X) şirketi bakiye 30.000 TL'yi (Z)'den hukuken talep edebilir.
6. Pratik Uygulama Notları
- İspat yükü: Acentenin, bizzat teslim etmediği malların bedelini kabule veya borcu yenilemeye yetkili olduğunu iddia eden taraf (kural olarak borcunu acenteye ifa ederek kurtulduğunu savunan üçüncü kişi/müşteri), bu "özel ve yazılı" yetkinin varlığını kesin delillerle (yazılı belge) ispat etmekle yükümlüdür.
- Zamanaşımı / Süreler: TTK m. 106 kapsamındaki yetki aşımı hallerinde, acentenin yetkisiz temsilinden doğan tazminat talepleri, işlemin niteliğine göre ticari uyuşmazlıklardaki genel zamanaşımı sürelerine (örneğin haksız fiil veya sözleşmeye aykırılık sürelerine) tabidir. TTK m. 6 uyarınca ticari hükümlerde öngörülen zamanaşımı süreleri sözleşme ile değiştirilemez [13].
- Görevli/yetkili mahkeme: Acentenin yetki sınırlarını aşarak yaptığı işlemlerden doğan müvekkil-üçüncü kişi veya müvekkil-acente uyuşmazlıkları mutlak ticari dava niteliğindedir (TTK m. 4/1-c) [14]. Görevli mahkeme, Asliye Ticaret Mahkemesidir.
- Yaygın uygulama hataları: Ticari hayatta sıklıkla düşülen hata, "aracı acente" ile "sözleşme yapmaya yetkili acente" ayrımının [15] göz ardı edilmesidir. Sözleşme yapmaya yetkili acenteye (TTK m. 107) verilen yetki belgesinin, tahsilat (TTK m. 106) yetkisini de kapsadığı varsayılmaktadır. Oysa doktrin ve yargı pratiğinde, m. 107 yetkisinin m. 106 yetkisini doğurmadığı, prim veya semenin tahsili için açık, yazılı ve konuya özgülenmiş bir onayın şart olduğu ısrarla vurgulanmaktadır [5, 7].
7. Eleştirel Değerlendirme
Türk ticaret hukuku doktrininde (Reha Poroy, Hamdi Yasaman, Sabih Arkan, Hüseyin Ülgen, Mehmet Helvacı ve Arslan Kaya gibi yazarların da vurguladığı üzere) acentelik, bağımsızlık ile müvekkile bağlılık arasında hassas bir terazi üzerine kuruludur [6].
TTK m. 106 hükmü, acentenin bağımsız niteliği [6] karşısında müvekkilin ticari organizasyonunu ve mülkiyet/alacak haklarını koruyan temel bir sigortadır. Ancak doktrinde, modern ticari hayatın hızı ve "görünüşe güven" ilkesi ekseninde bu maddenin katı şekil şartlarının (özel ve yazılı izin) kimi zaman üçüncü şahıslar nezdinde adaletsiz sonuçlar doğurabildiği eleştirilmektedir [12]. Nitekim acente, müvekkil işletmenin bölgesel yüzü olarak hareket etmekte ve tüketiciler/tacirler nezdinde geniş yetkili bir şube izlenimi yaratabilmektedir.
Alman Hukuku (HGB § 84 vd.) ve İsviçre Hukuku (OR m. 418a vd.) uygulamalarıyla karşılaştırmalı olarak değerlendirildiğinde; Türk Hukuku'nda acentenin bedeli bizzat teslim almadığı mallar için ödeme kabule yetkili olmamasının "bizzat" kelimesi ile fiziksel bir zilyetlik devrine indirgenmesi, dijitalleşen ve elektronik ticaretin egemen olduğu günümüz ticari mal değişim yöntemleriyle tam örtüşmemektedir. Zira elektronik ortamda teslimlerin veya doğrudan depodan sevklerin yaygınlaştığı bir çağda, acentenin salt malı fiilen teslim etmediği için tahsilat yapamaması ticari akışı yavaşlatabilmektedir.
Sonuç olarak; TTK m. 106, müvekkilin malvarlığını koruma hususunda son derece isabetli bir ratio legis'e sahip olmakla birlikte; uygulamasında, TTK m. 18'de düzenlenen "basiretli iş adamı gibi hareket etme" yükümlülüğü [16] ile TMK m. 2 dürüstlük kuralı sınırları dahilinde, somut olayın özelliklerinin ve ticari örf/adet kurallarının da yargı organlarınca dikkatle irdelenmesi gerekmektedir.
Metodolojik Not
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ve bilimsel araştırma ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Yalnızca doktrin ve yargı kararları çerçevesinde objektif olarak sunulmuştur.
1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) Birinci Kitabı’nın "Ticari İşletme" başlıklı kısmında, "Acentelik" kurumuna ilişkin hükümler 102 ila 123. maddeler arasında sistematize edilmiştir [1, 2]. Acentenin yetkileri, kanun koyucu tarafından TTK m. 105 ve devamında kademeli bir yaklaşımla düzenlenmiştir. TTK m. 105, acentenin genel yetkilerini (ihtar, ihbar, protesto çekme ve dava açma) hüküm altına alırken; TTK m. 106, acentenin tahsilat, teslim alma ve borcu değiştirici nitelikteki işlemleri yapabilmesi için aranan "özel ve yazılı yetki" kuralını ihdas etmiştir [3, 4].
TTK m. 106 hükmü, acentenin temsil yetkisinin sınırlarını müvekkil lehine daraltan, emredici nitelikte bir koruma normudur. Madde metnine göre acente; bizzat teslim etmediği malların bedelini tahsil etmeye, bedelini bizzat ödemediği malları müvekkili adına teslim almaya ve bu işlemlerden doğan alacakları yenilemeye (tecdit) veya miktarında indirim (tenzilat) yapmaya kural olarak yetkili değildir [4]. Acentenin bu işlemleri yapabilmesi, ancak müvekkil tarafından kendisine "özel ve yazılı" bir izin veya vekâlet verilmesi şartına bağlanmıştır [4, 5]. Bu düzenlemenin temel “ratio legis”i (konuluş amacı), bağımsız bir tacir yardımcısı olan acentenin [6], müvekkilinin malvarlığı değerleri üzerinde kendi inisiyatifiyle telafisi güç tasarruflarda bulunmasını engellemek ve ticari güvenlik ilkesini tesis etmektir.
2. Maddedeki Kavramların Analizi
2.1. Özel ve Yazılı İzin veya Vekâlet
Kanun koyucu, TTK m. 106 bağlamında acentenin bedel tahsil etme veya alacağı değiştirme yetkisini sıradan bir temsil yetkisinden ayırmış; "özel" ve "yazılı" bir yetkinin varlığını şart koşmuştur [4]. Burada kastedilen "özel yetki", acentelik sözleşmesinin genel çerçevesinde yer alan genel bir temsil yetkisi (örneğin sözleşme akdetme yetkisi) ile karıştırılmamalıdır. Acenteye sözleşme yapma yetkisi (TTK m. 107) verilmiş olması, otomatik olarak prim veya mal bedeli tahsil etme yetkisini barındırmaz [4, 7]. Yetkinin "yazılı" olması ise bir ispat şartı olmanın ötesinde, hukuki güvenliği sağlayan bir geçerlilik (sıhhat) şartı niteliğindedir [8].
2.2. Bizzat Teslim Etmeme / Bedelini Bizzat Ödememe Kavramı
Maddenin mefhum-u muhalifinden (zıt kanıt) çıkan sonuca göre; acente, müvekkili namına malları üçüncü kişiye bizzat (fiilen) teslim ediyorsa, o malların bedelini tahsil etmeye de zımnen yetkili kabul edilir [4]. Keza, bedelini bizzat ödediği malları müvekkili adına teslim alma yetkisi de mevcuttur. Kanun koyucu burada fiziksel zilyetliğin devri ile edimlerin mübadelesi arasında organik bir bağ kurmuş; acentenin eşya üzerindeki fiili hakimiyetinin, karşı edimi (bedeli) kabule karine teşkil edeceğini öngörmüştür. Bizzat teslimin bulunmadığı senaryolarda ise acentenin tahsilat yetkisi kural olarak yoktur ve m. 106'daki özel/yazılı yetki aranır [5].
2.3. Alacağı Yenileme (Tecdit) veya Miktarını İndirme Yasağı
Acentenin aracılık ettiği veya akdettiği sözleşmelerden doğan müvekkil alacakları üzerinde tasarrufta bulunması kesin bir dille kısıtlanmıştır [4]. "Yenileme" (TBK m. 133 uyarınca borcun tecdidi) ve "miktarı indirme", doğrudan doğruya müvekkilin aktif malvarlığını azaltıcı, feragat niteliği taşıyan ağır tasarruf işlemleridir. Acentenin piyasa şartlarını, müşteri ilişkilerini veya ticari teamülleri gerekçe göstererek tek taraflı veya üçüncü kişi ile anlaşarak müvekkil alacağını eksiltmesi, müvekkilin özel ve yazılı onayı olmaksızın hukuken geçersizdir (hüküm ifade etmez).
3. Sistematik İlişkiler
4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve ilgili ihtisas daireleri (özellikle 11. Hukuk Dairesi), acentenin yetkileri ve sınırları bağlamında m. 106 hükmünü müvekkili koruyucu bir yaklaşımla, lafzına sıkı sıkıya bağlı olarak yorumlamaktadır.
Yargıtay kararlarında sıklıkla vurgulanan temel ilke, "görünüşe güven" ve "yetkisiz acentenin işlemleri" ekseninde şekillenmektedir. Yargıtay, yetkisi olmayan bir acentenin bedel tahsil etmesi durumunda, kural olarak müvekkilin bu tahsilatla bağlı tutulamayacağını (borcun ifa edilmiş sayılamayacağını) kabul etmektedir. Ancak, müvekkil sigorta şirketi veya tacirin, acentenin fiili tahsilat uygulamalarına uzun süre sessiz kalması, ticari evraklarda veya ilanlarda acenteyi geniş yetkili gibi sunması durumunda, üçüncü kişilerin iyiniyetinin (TMK m. 3) görünüşe güven ilkesi çerçevesinde korunabileceği belirtilmektedir [12]. Özel ve yazılı yetki belgesi olmamasına rağmen, müvekkilin yetki aşımına zımnen icazet verdiği durumlarda, TTK m. 106'daki şekil eksikliğinin ileri sürülmesi hakkın kötüye kullanılması (TMK m. 2) teşkil edebilir. Yine de yerleşik içtihat, yetki itirazının ispat yükünün daima acentenin işlemlerine güvenen üçüncü kişide olduğu yönündedir.
5. Pratik Örnek Olaylar
Olay 1 (Tahsilat Yetkisizliği): Merkezi İstanbul'da bulunan (A) Anonim Şirketi'nin Ankara acentesi olan (B) Limited Şirketi, sözleşme yapma yetkisine haizdir (TTK m. 107). (B) acentesi, bir sanayi makinesinin (C) firmasına satışı için sözleşme akdetmiştir. Makine, doğrudan (A) A.Ş. tarafından (C)'ye sevk ve teslim edilmiştir. (B) acentesi, sözleşme komisyonunu artırmak amacıyla (C)'ye giderek makine bedeli olan 500.000 TL'yi tahsil etmiştir. (A) A.Ş., bedelin ödenmemesi üzerine (C) firmasına icra takibi başlatmıştır. Hukuki analiz: TTK m. 106 uyarınca acente (B), malları bizzat teslim etmemiştir. Dolayısıyla, bizzat teslim etmediği malların bedelini tahsile özel ve yazılı bir yetkisi olmadan yetkili değildir [4]. (C) firmasının acenteye yaptığı ödeme, borcu sona erdirmez (ifa sayılmaz). (A) A.Ş.'nin icra takibi haklıdır. (C) firması, ödediği bedeli sebepsiz zenginleşme veya yetkisiz temsil (TTK m. 108) hükümleri uyarınca (B) acentesinden geri talep etmelidir [5, 11].
Olay 2 (Alacağı İndirme Yasağı): (X) Sigorta Şirketi'nin acentesi olan (Y), sigorta poliçesi primlerinin tahsili konusunda genel bir yetki belgesine sahiptir. Ekonomik daralma gerekçesiyle sigorta ettiren (Z) ile anlaşan (Y) acentesi, 100.000 TL olan birikmiş prim borcunu 70.000 TL'ye indiren bir protokol imzalamıştır. (X) Sigorta Şirketi, bakiye 30.000 TL için (Z)'ye başvurmuştur. Hukuki analiz: TTK m. 106 hükmü son derece açıktır; acente, müvekkilin özel ve yazılı izni olmadan alacağın miktarını indiremez [4]. (Y) acentesinin tahsilat yetkisine sahip olması, alacaktan feragat (indirim) yetkisi anlamına gelmez [4, 7]. Bu sebeple, 70.000 TL'ye indirim yapan protokol (X) şirketini bağlamaz. (X) şirketi bakiye 30.000 TL'yi (Z)'den hukuken talep edebilir.
6. Pratik Uygulama Notları
7. Eleştirel Değerlendirme
Türk ticaret hukuku doktrininde (Reha Poroy, Hamdi Yasaman, Sabih Arkan, Hüseyin Ülgen, Mehmet Helvacı ve Arslan Kaya gibi yazarların da vurguladığı üzere) acentelik, bağımsızlık ile müvekkile bağlılık arasında hassas bir terazi üzerine kuruludur [6].
TTK m. 106 hükmü, acentenin bağımsız niteliği [6] karşısında müvekkilin ticari organizasyonunu ve mülkiyet/alacak haklarını koruyan temel bir sigortadır. Ancak doktrinde, modern ticari hayatın hızı ve "görünüşe güven" ilkesi ekseninde bu maddenin katı şekil şartlarının (özel ve yazılı izin) kimi zaman üçüncü şahıslar nezdinde adaletsiz sonuçlar doğurabildiği eleştirilmektedir [12]. Nitekim acente, müvekkil işletmenin bölgesel yüzü olarak hareket etmekte ve tüketiciler/tacirler nezdinde geniş yetkili bir şube izlenimi yaratabilmektedir.
Alman Hukuku (HGB § 84 vd.) ve İsviçre Hukuku (OR m. 418a vd.) uygulamalarıyla karşılaştırmalı olarak değerlendirildiğinde; Türk Hukuku'nda acentenin bedeli bizzat teslim almadığı mallar için ödeme kabule yetkili olmamasının "bizzat" kelimesi ile fiziksel bir zilyetlik devrine indirgenmesi, dijitalleşen ve elektronik ticaretin egemen olduğu günümüz ticari mal değişim yöntemleriyle tam örtüşmemektedir. Zira elektronik ortamda teslimlerin veya doğrudan depodan sevklerin yaygınlaştığı bir çağda, acentenin salt malı fiilen teslim etmediği için tahsilat yapamaması ticari akışı yavaşlatabilmektedir.
Sonuç olarak; TTK m. 106, müvekkilin malvarlığını koruma hususunda son derece isabetli bir ratio legis'e sahip olmakla birlikte; uygulamasında, TTK m. 18'de düzenlenen "basiretli iş adamı gibi hareket etme" yükümlülüğü [16] ile TMK m. 2 dürüstlük kuralı sınırları dahilinde, somut olayın özelliklerinin ve ticari örf/adet kurallarının da yargı organlarınca dikkatle irdelenmesi gerekmektedir.
Metodolojik Not
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ve bilimsel araştırma ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Yalnızca doktrin ve yargı kararları çerçevesinde objektif olarak sunulmuştur.