1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) "Ömür Boyu Gelir ve Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmeleri" başlıklı on yedinci bölümünün ikinci ayırımında yer alan 615. madde, ölünceye kadar bakma sözleşmesinin tarafı olan bakım alacaklısının, kanundan doğan nafaka yükümlülüklerini ifa edemez duruma gelmesi hâlinde, nafaka alacaklısı olan üçüncü kişilere sözleşmeye müdahale hakkı tanıyan özel bir koruma normudur [1-3].
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, bakım borçlusunun bakım alacaklısını ölünceye kadar bakıp gözetmeyi, bakım alacaklısının da bir malvarlığını veya bazı malvarlığı değerlerini ona devretme borcunu üstlendiği ivazlı bir sözleşmedir [2]. Sözleşmenin doğası gereği, bakım alacaklısı, yaşamının son dönemlerindeki bakımını güvence altına alabilmek maksadıyla genellikle malvarlığının tamamını veya en değerli unsurlarını (örneğin barındığı taşınmazı) bakım borçlusuna devretmektedir. Bu kapsamlı malvarlığı devri, bakım alacaklısının kanundan kaynaklanan üçüncü kişilere yönelik bakım ve yardım yükümlülüklerini (nafaka borçlarını) ihlal etmesi tehlikesini doğurur.
TBK m. 615, sözleşme özgürlüğü ilkesi ile aile hukukundan doğan dayanışma yükümlülükleri arasındaki çatışmayı, aile hukuku lehine dengeleyen bir araçtır [3]. Madde, bakım alacaklısının malvarlığını elinden çıkararak yoksulluğa düşürdüğü kanuni nafaka alacaklılarına (eş, çocuk, anne-baba vb.) sözleşmeyi iptal ettirme veya hâkimden sözleşmenin içeriğini değiştirerek nafaka iradı bağlanmasını talep etme imkânı sunar [3]. Aynı maddenin son fıkrası ise mirasçıların mahfuz hisselerinin (saklı paylarının) korunması maksadıyla tenkis ve alacaklıların İcra ve İflas Kanunu (İİK) kapsamında iptal davası açma haklarını saklı tutarak meselenin miras ve icra hukuku boyutunu da güvence altına almıştır [4].
2. Maddedeki Kavramların Analizi
2.1. Kanuna Göre Nafaka Yükümlüsü Olunan Kişiler
Maddenin uygulanabilmesi için, iptal veya müdahale talep eden kişinin bakım alacaklısından kanun gereği nafaka talep etme hakkına sahip olması gerekir. Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 364 hükmüne göre herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu, altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür [5]. Aynı şekilde eşler arasındaki bakım yükümlülüğü (TMK m. 185) ve çocukların bakım ve eğitim giderlerinin karşılanması (TMK m. 327) da bu kapsamda değerlendirilir [6, 7]. Ölünceye kadar bakma sözleşmesi yüzünden, nafaka alacaklısı konumundaki bu kişilere yönelik yükümlülüğün ihlal edilmesi, maddede yer alan davanın temel maddi şartıdır [8].
2.2. Sözleşmenin İptali ve Hâkimin Müdahale Yetkisi
TBK m. 615/1 uyarınca, nafaka yükümlülüğünün ihlali durumunda nafaka alacaklıları "sözleşmenin iptalini" isteyebilirler [3]. Ancak kanun koyucu, TBK m. 615/2 ile sözleşmenin ayakta tutulması ilkesine (favor negotii) hizmet eden esnek bir mekanizma öngörmüştür. Hâkim, iptal kararı vermek yerine, bakım borçlusunun ifa edeceği bakım ve gözetim edimlerinden mahsup edilmek üzere, nafaka yükümlüsü olduğu kişilere doğrudan nafaka ödemesine hükmedebilir [4, 8]. Bu durum, kanundan doğan, hâkim kararıyla kurulan kısmi bir sözleşmenin devri veya edim muhtevasının dönüştürülmesi mahiyetindedir. Bakım borçlusunun ayni (bakım) edimi, mahkeme kararıyla kısmen nakdi (nafaka) edimine çevrilmektedir.
2.3. Tenkis ve Alacaklıların İptal Davası
Maddenin 3. fıkrası, mirasçıların tenkis ve alacaklıların iptal davası açma haklarının saklı olduğunu belirtmektedir [4]. Mirasçılar, mahfuz hisselerini (saklı paylarını) ihlal eden kazandırmalara karşı TMK m. 560 ve devamı uyarınca tenkis davası açabilirler [9, 10]. Doktrinde (Eren, Oğuzman/Öz) ifade edildiği üzere, ölünceye kadar bakma sözleşmeleri kural olarak ivazlı (karşılıklı) sözleşmeler olmakla birlikte, karma bir nitelik de taşıyabilir veya muvazaalı şekilde salt bağışlama amacı güdebilir. Eğer sözleşmedeki ivazlar arasında açık bir nispetsizlik varsa ve asıl amacın saklı payı zedelemek olduğu ispat edilirse, aşan kısım için tenkis davası açılması mümkündür [11].
3. Sistematik İlişkiler
- TMK m. 364 vd. (Nafaka Yükümlülüğü): TBK m. 615'in uygulama alanını belirleyen temel normdur [5]. Kimlerin yardım nafakası talep edebileceği bu maddeye göre tayin edilir.
- TMK m. 560 vd. (Tenkis Davası): Saklı payı zedelenen mirasçıların, bakım alacaklısının vefatından sonra sözleşmeye karşı yöneltebilecekleri asli taleptir [9].
- TBK m. 611 ve 612 (Sözleşmenin Şekli ve Kurulması): Sözleşmenin geçerli olabilmesi için resmi vasiyetname şeklinde (noter, sulh hakimi veya tapu memuru huzurunda iki tanıkla) yapılması şarttır [12, 13]. Resmi şekle aykırı yapılmış ve geçersiz olan bir sözleşme için zaten iptal talebinden ziyade kesin hükümsüzlüğün tespiti söz konusu olur.
- İİK m. 277 vd. (Tasarrufun İptali): TBK m. 615/3'te atıf yapılan diğer bir yoldur. Bakım alacaklısının, mevcut alacaklılarından mal kaçırmak kastıyla (muvazaalı olarak) taşınmazlarını bakım borçlusuna devrettiği durumlarda (actio pauliana) devreye girer [4].
4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve ilgili dairelerinin yerleşik içtihatlarına göre, ölünceye kadar bakma sözleşmeleri, bakım borçlusuna yönelik yüksek derecede güven gerektiren, talih ve tesadüfe bağlı (aleyatori) sözleşmelerdir. Yargıtay uygulamasında, TBK m. 615 kapsamındaki davalardan ziyade, ölüm sonrası mirasçılar tarafından açılan muris muvazaası (01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı YİBK) ve tenkis davaları ağırlıklı bir yer tutmaktadır.
Yargıtay, bakım borçlusunun sözleşmenin bağış amacı taşımadığını, ivazlı ve gerçek bir bakım sözleşmesi olduğunu ispat yükü altında tutmaktadır; bakım borçlusu, sözleşmenin bağış amacı taşımadığını iddia ediyorsa, bunun aksini ispatla yükümlüdür [11]. Eğer devredilen malvarlığı ile sunulan bakım hizmeti arasında öngörülebilir, açık bir nispetsizlik varsa, mahkemeler bu sözleşmenin kısmen veya tamamen bağışlama kastı (ivazsız) taşıdığını kabul ederek tenkis veya muvazaa hükümleri çerçevesinde iptal-tescil kararı verebilmektedir [11].
5. Pratik Örnek Olaylar
Olay 1:
Yetmiş yaşındaki ve ciddi sağlık sorunları olan A, sahip olduğu yegâne değerli malvarlığı olan deniz manzaralı evini, kendisine ölünceye kadar bakması şartıyla komşusu B'ye resmi şekilde devreder. Ancak A'nın, TMK m. 364 uyarınca yardım nafakası ödemekle yükümlü olduğu, bedensel engeli bulunan ve yoksulluk içindeki ergin bir çocuğu (C) bulunmaktadır. Evin devrinden sonra A'nın C'ye nafaka ödeyecek maddi gücü kalmamıştır.
Hukuki Analiz: C, TBK m. 615/1 uyarınca dava açarak, nafaka alacağının imkânsızlaşması sebebiyle ölünceye kadar bakma sözleşmesinin iptalini talep edebilir. Hâkim, tarafların durumunu ve sözleşmenin ayakta tutulmasındaki menfaati değerlendirerek, TBK m. 615/2 gereğince sözleşmeyi iptal etmek yerine; B'nin (bakım borçlusu), A'ya sunacağı bakım edimlerinden (maddi değerinden) mahsup edilmek kaydıyla, C'ye doğrudan aylık nafaka ödemesine karar verebilir [3].
Olay 2:
K, yaşlılığında kendisine bakması için yeğeni L ile ölünceye kadar bakma sözleşmesi yapar ve tüm malvarlığını (üç adet taşınmazını) L'ye devreder. K'nın vefatından sonra, K'nın yasal saklı pay sahibi olan tek kızı M, babasının sözleşme maskesi altında aslında saklı payını ihlal etmek maksadıyla bağışlama yaptığını iddia eder.
Hukuki Analiz: K'nın kızı M, TBK m. 615/3 ve TMK m. 560 vd. uyarınca tenkis davası açabilir [4, 9]. M, saklı payının zedelendiğini öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl ve her hâlde ölümden itibaren 10 yıl içinde bu davayı açmalıdır [11]. Sözleşmenin niteliği gereği L, şayet bu devrin bağışlama amacı taşımadığını ve tam bir ivaz teşkil ettiğini iddia ediyorsa, bakım külfetinin büyüklüğünü ve kastın bağışlama olmadığını ispatla mükelleftir [11].
6. Pratik Uygulama Notları
- İspat Yükü: TBK m. 615 kapsamında iptal veya nafaka iradı bağlanmasını talep eden davacı, öncelikle bakım alacaklısının (devredenin) kanuni olarak kendisine nafaka ödemekle yükümlü olduğunu ve bu sözleşme yüzünden yoksulluğa düşüp ödeme gücünü kaybettiğini ispat etmelidir. Tenkis davasında ise mirasçı, saklı payının zedelendiğini kanıtlamalıdır; bakım borçlusu ivazlılık (bağışlama kastı olmadığı) savunmasını ispatlamalıdır [11].
- Zamanaşımı / Süreler: Tenkis davası, saklı payın zedelendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl (her hâlükârda mirasbırakanın ölümünden itibaren 10 yıl) içinde açılmalıdır [11, 14]. TBK 615/1 ve 615/2 uyarınca nafaka alacaklılarının sağken açacağı davalarda özel bir hak düşürücü süre öngörülmemiş olup, nafaka yükümlülüğünün ihlali devam ettiği sürece bu talep ileri sürülebilir.
- Görevli/yetkili mahkeme: Tenkis veya tapu iptal-tescil talepli davalarda kural olarak genel mahkemeler (Asliye Hukuk Mahkemesi) görevlidir. Ancak nafaka yükümlülüklerinin tespiti ve miktarı konusundaki temel normlar TMK'da düzenlendiğinden, olay bağlamında görev itirazları Aile Mahkemesi yönünden de incelenmelidir. Taşınmazın aynına ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.
- Yaygın Uygulama Hataları: Ölünceye kadar bakma sözleşmesinin şekil şartlarına (miras sözleşmesi veya tapu memuru huzurunda resmi şekil) riayet edilmemesi sözleşmeyi baştan geçersiz kılar [12, 13]. Bu durumda TBK m. 615'e dayanmaktan ziyade sözleşmenin geçersizliğinin (kesin hükümsüzlük/şekle aykırılık) tespiti ve sebepsiz zenginleşme ya da istihkak talepleri yöneltilmelidir.
7. Eleştirel Değerlendirme
Doktrinde ağırlıklı olarak savunulduğu üzere (Fikret Eren, M. Kemal Oğuzman, Turgut Öz vb.), TBK m. 615/2 hükmü ile hâkime tanınan "sözleşmenin iptali yerine bakım borçlusunu nafaka ödemeye mahkum etme" yetkisi, sözleşme özgürlüğü ve ahde vefa ilkelerine istisna getiren ciddi bir müdahaledir. Bakım borçlusu, en başından itibaren ayni (barındırma, gıda) ve şahsi (ilgi, sevgi, hastane süreci) nitelikte olan bakım edimlerini ifa etmeyi üstlenmişken; hâkim kararıyla beklenmedik bir şekilde nakdi bir borç (üçüncü kişiye nafaka ödeme) altına sokulmaktadır.
Sözleşmenin taraflarının edim dengesini (sinallagma) temelden sarsabilecek olan bu karar karşısında, bakım borçlusuna TBK m. 616 veya 617 bağlamında "işlem temelinin çökmesi" veya "çekilmezlik" gerekçesiyle sözleşmeyi feshetme imkânının açıkça tanınıp tanınmayacağı doktrinde tartışmalıdır. Ancak kanun koyucunun, kan Kanun'dan kaynaklanan ailevi bakım yükümlülüklerini, sözleşmesel ranta ve bireysel malvarlığı aktarımına üstün tuttuğu TBK m. 615 hükmünden açıkça anlaşılmaktadır. Uygulamada, bu karmaşık yapının tespiti yerine mirasçıların çoğunlukla ölümden sonra "muris muvazaası" davasını (01.04.1974 tarihli YİBK) tercih ettikleri görülmektedir, zira muvazaa ispatlandığında sözleşme kesin olarak hükümsüz kabul edilmekte ve taşınmaz doğrudan terekeye dönmektedir.
Metodolojik Not
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ve bilimsel araştırma ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Yalnızca doktrin ve yargı kararları çerçevesinde objektif olarak sunulmuştur.
1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) "Ömür Boyu Gelir ve Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmeleri" başlıklı on yedinci bölümünün ikinci ayırımında yer alan 615. madde, ölünceye kadar bakma sözleşmesinin tarafı olan bakım alacaklısının, kanundan doğan nafaka yükümlülüklerini ifa edemez duruma gelmesi hâlinde, nafaka alacaklısı olan üçüncü kişilere sözleşmeye müdahale hakkı tanıyan özel bir koruma normudur [1-3].
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, bakım borçlusunun bakım alacaklısını ölünceye kadar bakıp gözetmeyi, bakım alacaklısının da bir malvarlığını veya bazı malvarlığı değerlerini ona devretme borcunu üstlendiği ivazlı bir sözleşmedir [2]. Sözleşmenin doğası gereği, bakım alacaklısı, yaşamının son dönemlerindeki bakımını güvence altına alabilmek maksadıyla genellikle malvarlığının tamamını veya en değerli unsurlarını (örneğin barındığı taşınmazı) bakım borçlusuna devretmektedir. Bu kapsamlı malvarlığı devri, bakım alacaklısının kanundan kaynaklanan üçüncü kişilere yönelik bakım ve yardım yükümlülüklerini (nafaka borçlarını) ihlal etmesi tehlikesini doğurur.
TBK m. 615, sözleşme özgürlüğü ilkesi ile aile hukukundan doğan dayanışma yükümlülükleri arasındaki çatışmayı, aile hukuku lehine dengeleyen bir araçtır [3]. Madde, bakım alacaklısının malvarlığını elinden çıkararak yoksulluğa düşürdüğü kanuni nafaka alacaklılarına (eş, çocuk, anne-baba vb.) sözleşmeyi iptal ettirme veya hâkimden sözleşmenin içeriğini değiştirerek nafaka iradı bağlanmasını talep etme imkânı sunar [3]. Aynı maddenin son fıkrası ise mirasçıların mahfuz hisselerinin (saklı paylarının) korunması maksadıyla tenkis ve alacaklıların İcra ve İflas Kanunu (İİK) kapsamında iptal davası açma haklarını saklı tutarak meselenin miras ve icra hukuku boyutunu da güvence altına almıştır [4].
2. Maddedeki Kavramların Analizi
2.1. Kanuna Göre Nafaka Yükümlüsü Olunan Kişiler
Maddenin uygulanabilmesi için, iptal veya müdahale talep eden kişinin bakım alacaklısından kanun gereği nafaka talep etme hakkına sahip olması gerekir. Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 364 hükmüne göre herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu, altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür [5]. Aynı şekilde eşler arasındaki bakım yükümlülüğü (TMK m. 185) ve çocukların bakım ve eğitim giderlerinin karşılanması (TMK m. 327) da bu kapsamda değerlendirilir [6, 7]. Ölünceye kadar bakma sözleşmesi yüzünden, nafaka alacaklısı konumundaki bu kişilere yönelik yükümlülüğün ihlal edilmesi, maddede yer alan davanın temel maddi şartıdır [8].
2.2. Sözleşmenin İptali ve Hâkimin Müdahale Yetkisi
TBK m. 615/1 uyarınca, nafaka yükümlülüğünün ihlali durumunda nafaka alacaklıları "sözleşmenin iptalini" isteyebilirler [3]. Ancak kanun koyucu, TBK m. 615/2 ile sözleşmenin ayakta tutulması ilkesine (favor negotii) hizmet eden esnek bir mekanizma öngörmüştür. Hâkim, iptal kararı vermek yerine, bakım borçlusunun ifa edeceği bakım ve gözetim edimlerinden mahsup edilmek üzere, nafaka yükümlüsü olduğu kişilere doğrudan nafaka ödemesine hükmedebilir [4, 8]. Bu durum, kanundan doğan, hâkim kararıyla kurulan kısmi bir sözleşmenin devri veya edim muhtevasının dönüştürülmesi mahiyetindedir. Bakım borçlusunun ayni (bakım) edimi, mahkeme kararıyla kısmen nakdi (nafaka) edimine çevrilmektedir.
2.3. Tenkis ve Alacaklıların İptal Davası
Maddenin 3. fıkrası, mirasçıların tenkis ve alacaklıların iptal davası açma haklarının saklı olduğunu belirtmektedir [4]. Mirasçılar, mahfuz hisselerini (saklı paylarını) ihlal eden kazandırmalara karşı TMK m. 560 ve devamı uyarınca tenkis davası açabilirler [9, 10]. Doktrinde (Eren, Oğuzman/Öz) ifade edildiği üzere, ölünceye kadar bakma sözleşmeleri kural olarak ivazlı (karşılıklı) sözleşmeler olmakla birlikte, karma bir nitelik de taşıyabilir veya muvazaalı şekilde salt bağışlama amacı güdebilir. Eğer sözleşmedeki ivazlar arasında açık bir nispetsizlik varsa ve asıl amacın saklı payı zedelemek olduğu ispat edilirse, aşan kısım için tenkis davası açılması mümkündür [11].
3. Sistematik İlişkiler
4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve ilgili dairelerinin yerleşik içtihatlarına göre, ölünceye kadar bakma sözleşmeleri, bakım borçlusuna yönelik yüksek derecede güven gerektiren, talih ve tesadüfe bağlı (aleyatori) sözleşmelerdir. Yargıtay uygulamasında, TBK m. 615 kapsamındaki davalardan ziyade, ölüm sonrası mirasçılar tarafından açılan muris muvazaası (01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı YİBK) ve tenkis davaları ağırlıklı bir yer tutmaktadır.
Yargıtay, bakım borçlusunun sözleşmenin bağış amacı taşımadığını, ivazlı ve gerçek bir bakım sözleşmesi olduğunu ispat yükü altında tutmaktadır; bakım borçlusu, sözleşmenin bağış amacı taşımadığını iddia ediyorsa, bunun aksini ispatla yükümlüdür [11]. Eğer devredilen malvarlığı ile sunulan bakım hizmeti arasında öngörülebilir, açık bir nispetsizlik varsa, mahkemeler bu sözleşmenin kısmen veya tamamen bağışlama kastı (ivazsız) taşıdığını kabul ederek tenkis veya muvazaa hükümleri çerçevesinde iptal-tescil kararı verebilmektedir [11].
5. Pratik Örnek Olaylar
Olay 1: Yetmiş yaşındaki ve ciddi sağlık sorunları olan A, sahip olduğu yegâne değerli malvarlığı olan deniz manzaralı evini, kendisine ölünceye kadar bakması şartıyla komşusu B'ye resmi şekilde devreder. Ancak A'nın, TMK m. 364 uyarınca yardım nafakası ödemekle yükümlü olduğu, bedensel engeli bulunan ve yoksulluk içindeki ergin bir çocuğu (C) bulunmaktadır. Evin devrinden sonra A'nın C'ye nafaka ödeyecek maddi gücü kalmamıştır. Hukuki Analiz: C, TBK m. 615/1 uyarınca dava açarak, nafaka alacağının imkânsızlaşması sebebiyle ölünceye kadar bakma sözleşmesinin iptalini talep edebilir. Hâkim, tarafların durumunu ve sözleşmenin ayakta tutulmasındaki menfaati değerlendirerek, TBK m. 615/2 gereğince sözleşmeyi iptal etmek yerine; B'nin (bakım borçlusu), A'ya sunacağı bakım edimlerinden (maddi değerinden) mahsup edilmek kaydıyla, C'ye doğrudan aylık nafaka ödemesine karar verebilir [3].
Olay 2: K, yaşlılığında kendisine bakması için yeğeni L ile ölünceye kadar bakma sözleşmesi yapar ve tüm malvarlığını (üç adet taşınmazını) L'ye devreder. K'nın vefatından sonra, K'nın yasal saklı pay sahibi olan tek kızı M, babasının sözleşme maskesi altında aslında saklı payını ihlal etmek maksadıyla bağışlama yaptığını iddia eder. Hukuki Analiz: K'nın kızı M, TBK m. 615/3 ve TMK m. 560 vd. uyarınca tenkis davası açabilir [4, 9]. M, saklı payının zedelendiğini öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl ve her hâlde ölümden itibaren 10 yıl içinde bu davayı açmalıdır [11]. Sözleşmenin niteliği gereği L, şayet bu devrin bağışlama amacı taşımadığını ve tam bir ivaz teşkil ettiğini iddia ediyorsa, bakım külfetinin büyüklüğünü ve kastın bağışlama olmadığını ispatla mükelleftir [11].
6. Pratik Uygulama Notları
7. Eleştirel Değerlendirme
Doktrinde ağırlıklı olarak savunulduğu üzere (Fikret Eren, M. Kemal Oğuzman, Turgut Öz vb.), TBK m. 615/2 hükmü ile hâkime tanınan "sözleşmenin iptali yerine bakım borçlusunu nafaka ödemeye mahkum etme" yetkisi, sözleşme özgürlüğü ve ahde vefa ilkelerine istisna getiren ciddi bir müdahaledir. Bakım borçlusu, en başından itibaren ayni (barındırma, gıda) ve şahsi (ilgi, sevgi, hastane süreci) nitelikte olan bakım edimlerini ifa etmeyi üstlenmişken; hâkim kararıyla beklenmedik bir şekilde nakdi bir borç (üçüncü kişiye nafaka ödeme) altına sokulmaktadır.
Sözleşmenin taraflarının edim dengesini (sinallagma) temelden sarsabilecek olan bu karar karşısında, bakım borçlusuna TBK m. 616 veya 617 bağlamında "işlem temelinin çökmesi" veya "çekilmezlik" gerekçesiyle sözleşmeyi feshetme imkânının açıkça tanınıp tanınmayacağı doktrinde tartışmalıdır. Ancak kanun koyucunun, kan Kanun'dan kaynaklanan ailevi bakım yükümlülüklerini, sözleşmesel ranta ve bireysel malvarlığı aktarımına üstün tuttuğu TBK m. 615 hükmünden açıkça anlaşılmaktadır. Uygulamada, bu karmaşık yapının tespiti yerine mirasçıların çoğunlukla ölümden sonra "muris muvazaası" davasını (01.04.1974 tarihli YİBK) tercih ettikleri görülmektedir, zira muvazaa ispatlandığında sözleşme kesin olarak hükümsüz kabul edilmekte ve taşınmaz doğrudan terekeye dönmektedir.
Metodolojik Not
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ve bilimsel araştırma ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Yalnızca doktrin ve yargı kararları çerçevesinde objektif olarak sunulmuştur.