1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) "Özel Borç İlişkileri"ni düzenleyen ikinci kısmının on birinci bölümünde "Komisyon Sözleşmesi" başlığı altında yer alan TBK m. 538, alım ve satım komisyonculuğunda komisyoncunun haklarını düzenleyen temel normlardan biridir [1-3]. İlgili madde, komisyoncunun "Ödediği paralar ve yaptığı giderler" kenar başlığını taşımakta olup, komisyoncunun vekâlet veren (müvekkil) adına ve hesabına yürüttüğü faaliyetler sırasında kendi malvarlığından yaptığı eksilmelerin telafisini güvence altına almaktadır [2, 4].
Komisyon sözleşmesi, esas itibarıyla komisyoncunun ücret karşılığında, kendi adına ve vekâlet verenin hesabına kıymetli evrak ve taşınırların alım veya satımını üstlendiği bir işgörme sözleşmesidir [1, 5, 6]. Bu niteliği gereği, komisyon sözleşmelerine kural olarak vekâlet sözleşmesi hükümleri de uygulanmaktadır (TBK m. 532/II) [1, 6]. TBK m. 538 hükmü, vekâlet sözleşmelerinde yer alan vekalet verenin, vekilin yaptığı giderleri ve verdiği avansları faiziyle birlikte ödeme borcunun (TBK m. 510) komisyon sözleşmelerindeki özel ve somutlaştırılmış bir yansımasıdır [2, 7-9]. Madde, komisyoncunun müvekkil yararına yaptığı depo, nakliye, bakım, yükleme-boşaltma gibi masrafların ve verdiği avansların iadesini faiziyle birlikte talep edebileceğini hüküm altına alırken, komisyoncunun kendi organizasyonuna ait genel gider niteliğindeki personel maaşlarının bu kapsama dâhil edilemeyeceğini açıkça belirtmektedir [2-4].
2. Maddedeki Kavramların Analizi
2.1. Vekâlet Verenin Yararına Yapılan Giderler ve Ödenen Paralar
Komisyoncu, aracılık veya alım-satım faaliyeti esnasında işlemin ifası için kendi malvarlığından birtakım harcamalar yapabilir. TBK m. 538/I uyarınca, bu harcamaların vekâlet verenden talep edilebilmesi için söz konusu masrafların "vekâlet verenin yararına" yapılmış olması objektif bir şarttır [2, 3]. Doktrinde de isabetle belirtildiği üzere, komisyoncunun müvekkil yararına yaptığı bütün masraflar (örneğin; depo, nakliye, bakım, yükleme-boşaltma ücretleri, üçüncü kişilere verilen avanslar vb.) müvekkil tarafından karşılanmak zorundadır [4]. Buradaki temel ölçüt, harcamanın komisyon sözleşmesinin ifası zımnında, işin doğasının gerektirdiği nesnel bir zorunluluk veya fayda barındırmasıdır.
2.2. Faiz İstemi
Madde metni, komisyoncunun yaptığı giderleri ve ödediği paraları "faiziyle birlikte" isteyebileceğini amirdir [2, 3]. İşgörme borcu doğuran sözleşmelerin doğası gereği komisyoncu, müvekkilin işini görürken kendi sermayesini kullanmak zorunda bırakılamaz. Komisyoncunun ödediği paralar, malvarlığında iradi bir azalma meydana getirdiğinden, bu paraların ödendiği tarihten itibaren faiz talebi yasal bir haktır [2, 10]. Buradaki faiz, temerrüt faizi değil, kanundan doğan anapara faizidir ve harcamanın yapıldığı andan itibaren işlemeye başlar [10].
2.3. Ardiye ve Taşıma Bedelleri
TBK m. 538/II, komisyoncunun "ardiye ve taşıma bedellerini" vekâlet verenin hesabına geçirebileceğini özel olarak vurgulamıştır [2, 3]. Zira ticari alım satım komisyonculuğunda malların saklanması (ardiye/depolama) ve nakli (taşıma), olağan ve mutat işlerdendir [3, 4]. Komisyoncu, bu hizmetleri dışarıdan üçüncü kişilerden satın alabileceği gibi, kendi araçları veya depoları vasıtasıyla da ifa edebilir. Kanun koyucu, ticari hayatın pratikliğini gözeterek bu spesifik gider kalemlerinin müvekkile yansıtılabileceğini tasrih etmiştir.
2.4. Kendi Çalışanlarının Ücretlerinin Yansıtılma Yasağı
Maddenin ikinci fıkrasının son cümlesi, komisyoncunun "kendi çalışanlarının ücretlerini geçiremez" şeklindeki emredici nitelikteki kısıtlamasını barındırır [3]. Komisyoncu, üstlendiği işi kendi kurduğu ticari organizasyon ve bu organizasyon içindeki personeli vasıtasıyla yerine getirir. Komisyoncunun çalışanlarına ödediği ücretler, onun kendi ticari faaliyetini sürdürebilmesi için katlandığı "genel işletme giderleri" (overhead) niteliğindedir. Müvekkil, komisyoncuya esasen bu hizmetleri ifa etmesi karşılığında bir "komisyon ücreti" (TBK m. 539) ödemektedir [3, 11]. Dolayısıyla komisyoncunun hem komisyon ücreti alıp hem de kendi personelinin maaşını müvekkile yansıtması, sebepsiz zenginleşmeye ve sözleşmesel dengenin (sinallagma) bozulmasına yol açacaktır [4, 11].
3. Sistematik İlişkiler
- TBK m. 532 (Komisyon Sözleşmesinin Tanımı ve Vekâlet Hükümlerinin Uygulanması): İlgili madde, komisyon sözleşmelerine kural olarak vekâlet hükümlerinin uygulanacağını belirtir [1, 6]. TBK m. 538, vekâletin genel hükümlerinin komisyonculuk alanındaki izdüşümüdür.
- TBK m. 510 (Vekâlet Verenin Borçları): TBK m. 510 uyarınca vekâlet veren, vekilin yaptığı giderleri ve verdiği avansları faiziyle birlikte ödemekle yükümlüdür [7-9]. TBK m. 538, bu genel kuralı komisyon sözleşmesinin ticari karakterine (ardiye, taşıma ve personel maliyetleri gibi) uyarlayarak özel hukuk normu (lex specialis) niteliği kazanmıştır.
- TBK m. 539 (Komisyon Ücreti): TBK m. 538'de personelin ücretinin müvekkile yansıtılamaması kuralı, doğrudan TBK m. 539'da düzenlenen komisyon ücreti hakkı ile bağlantılıdır [3]. Personel giderleri, komisyon ücretinin bir alt maliyet kalemidir ve ücretin içinde erimiş kabul edilir.
4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı
Yargıtay uygulamalarında, işgörme sözleşmelerinde (vekâlet ve komisyon) işgörenin müvekkili adına ve hesabına yaptığı masrafların iadesi katı bir şekilde korunmaktadır. Özellikle gümrük komisyonculuğu ve benzeri ticari temsil ilişkilerinde Yargıtay, vekilin/komisyoncunun işin yapılması için deruhte ettiği giderlerin müvekkil tarafından ödenmesinin kanuni bir zorunluluk olduğunu vurgulamaktadır.
Örneğin, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına yansıyan ve vekâlet/komisyon ekseninde değerlendirilen kararlarında, "Gümrük komisyoncusunun iş sahibinin vekili olarak iş gördüğü, 818 sayılı Borçlar Kanununun müvekkilin borçlarına ilişkin maddesinden (TBK m. 510 / TBK m. 538 paralelinde) vekilin işin yapılması için deruhte ettiği giderlerin müvekkil tarafından ödeneceği" açıkça ifade edilmektedir [12]. Yargıtay, giderlerin zorunlu veya faydalı olmasını aramasına karşın, lüks veya vekâlet verenin açık menfaatine aykırı harcamaların iadesini kural olarak kabul etmemektedir. Komisyoncunun yaptığı ardiye ve antrepo masrafları, ticari teamüller çerçevesinde uygun illiyet bağı içinde değerlendirilmektedir.
5. Pratik Örnek Olaylar
Olay 1:
Bir alım komisyoncusu olan (A) A.Ş., müvekkili (B) namına yurt dışından ithal edilecek ticari malların alımını kendi adına akdetmiştir. Malların limana ulaşmasının ardından gümrük işlemlerinin uzaması sebebiyle mallar mecburi olarak liman antreposunda bekletilmiş ve (A) A.Ş. tarafından 50.000 TL ardiye ücreti ile malların yurt içi nakliyesi için 20.000 TL taşıma ücreti ödenmiştir.
Hukuki analiz: TBK m. 538/II hükmü lafzı gereği son derece açıktır. Komisyoncu (A) A.Ş., ardiye ve taşıma bedellerini vekâlet verenin (B) hesabına geçirme hakkına mutlak olarak sahiptir [2, 3]. Ayrıca (A) A.Ş., ödediği bu 70.000 TL'lik tutarı, ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte (B)'den talep edebilecektir (TBK m. 538/I) [2].
Olay 2:
Satım komisyoncusu (C), müvekkili (D)'ye ait tarım ürünlerinin satışı organizasyonunu üstlenmiştir. (C), bu süreçte artan müşteri trafiğini ve muhasebe kayıtlarını yönetmek amacıyla işletmesine geçici olarak iki yeni sekreter ve bir veri giriş personeli istihdam etmiş, bu personellere toplam 90.000 TL maaş ödemiştir. İşlemler bittikten sonra (C), hak ettiği satış komisyonunun yanında bu 90.000 TL'lik personel giderini de "komisyon işinin ifası zımnında yapılmış zorunlu gider" adı altında (D)'den talep etmiştir.
Hukuki analiz: TBK m. 538/II son cümlesi, "kendi çalışanlarının ücretlerini geçiremez" şeklindeki amir hükmü ile bu talebin hukuki dayanağını ortadan kaldırmaktadır [3]. (C)'nin kendi kurduğu ticari organizasyonun bir parçası olan personel giderleri, bizzat hak ettiği komisyon ücretinin bir karşılığı mahiyetindedir. Dolayısıyla, (C)'nin bu tutarı (D)'den talep etmesi kanunen mümkün değildir [3, 11].
6. Pratik Uygulama Notları
- İspat yükü: Komisyoncu, yaptığı giderlerin müvekkilin yararına ve işin doğası gereği zorunlu/faydalı olduğunu, ayrıca bu giderlerin (taşıma, ardiye vb.) fiilen kendi malvarlığından çıktığını fatura, makbuz veya ticari defter kayıtları ile ispat etmekle yükümlüdür [4].
- Zamanaşımı / Süreler: Komisyon sözleşmelerinden doğan alacaklar, vekâlet sözleşmelerine uygulanan zamanaşımı kurallarına tabi olup kural olarak beş yıllık zamanaşımı süresine tabidir (TBK m. 147/b. 5). Komisyoncunun yaptığı masrafların iadesi talebi de bu kapsamda değerlendirilir [13, 14].
- Görevli/yetkili mahkeme: Komisyon sözleşmeleri, her iki taraf için ticari iş mahiyetinde olması durumunda mutlak ticari davalara vücut verdiğinden, görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi'dir (TTK m. 4).
- Yaygın uygulama hataları: Uygulamada komisyoncuların sıklıkla ofis giderlerini, telefon, kırtasiye veya sekreterya gibi "genel idari giderleri" masraf kalemi adı altında müvekkile fatura etmeye çalışması tipik bir hatadır. TBK m. 538/II lafzı, kendi çalışanlarının ücretlerini hariç tutarak bu tür genel işletme giderlerinin komisyoncunun iç maliyeti olduğunu pekiştirmiştir [3].
7. Eleştirel Değerlendirme
TBK m. 538 hükmü, mehaz İsviçre Borçlar Kanunu ve 818 sayılı mülga Borçlar Kanunu dönemindeki hukuki istikrarı koruyan isabetli bir düzenlemedir. Doktrinde, komisyoncunun yaptığı giderleri ve ödediği paraları faiziyle istemesinin, vekâletsiz işgörme veya sebepsiz zenginleşme hükümlerine ihtiyaç bırakmayan, sözleşmenin sinallagmatik yapısını güvence altına alan özel bir koruma mekanizması olduğu vurgulanmaktadır [2, 8, 9].
Eleştirel bağlamda bakıldığında, "kendi çalışanlarının ücretlerini geçiremez" şeklindeki yasağın dar mı yoksa geniş mi yorumlanacağı hususu doktrinde hassas bir konudur. Bu yasağın temelinde, komisyoncunun asli işini yaparken ihtiyaç duyduğu "kendi organizasyonuna dâhil olan" personeli bulunur. Ancak komisyoncunun, müvekkilin çok istisnai ve özellik arz eden bir talebini yerine getirmek için, komisyon faaliyeti dışında, tamamen müvekkilin malının korunmasına özgülenmiş dışarıdan bağımsız bir uzmanı (örneğin spesifik bir eksper veya restoratör) geçici istihdam etmesi durumunda, bu giderin "kendi çalışanı" yasağı kapsamında kalıp kalmayacağı tartışmaya açıktır. Objektif iyi niyet kuralları (TMK m. 2) gereği, komisyoncunun olağan ticari faaliyeti dışındaki, sırf o işe ve müvekkilin açık yararına özgülenmiş dış hizmet alımlarının, TBK m. 538/I fıkrası kapsamındaki "gider" olarak kabul edilmesi gerektiği savunulmalıdır.
Metodolojik Not
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ve bilimsel araştırma ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Yalnızca doktrin ve yargı kararları çerçevesinde objektif olarak sunulmuştur.
1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) "Özel Borç İlişkileri"ni düzenleyen ikinci kısmının on birinci bölümünde "Komisyon Sözleşmesi" başlığı altında yer alan TBK m. 538, alım ve satım komisyonculuğunda komisyoncunun haklarını düzenleyen temel normlardan biridir [1-3]. İlgili madde, komisyoncunun "Ödediği paralar ve yaptığı giderler" kenar başlığını taşımakta olup, komisyoncunun vekâlet veren (müvekkil) adına ve hesabına yürüttüğü faaliyetler sırasında kendi malvarlığından yaptığı eksilmelerin telafisini güvence altına almaktadır [2, 4].
Komisyon sözleşmesi, esas itibarıyla komisyoncunun ücret karşılığında, kendi adına ve vekâlet verenin hesabına kıymetli evrak ve taşınırların alım veya satımını üstlendiği bir işgörme sözleşmesidir [1, 5, 6]. Bu niteliği gereği, komisyon sözleşmelerine kural olarak vekâlet sözleşmesi hükümleri de uygulanmaktadır (TBK m. 532/II) [1, 6]. TBK m. 538 hükmü, vekâlet sözleşmelerinde yer alan vekalet verenin, vekilin yaptığı giderleri ve verdiği avansları faiziyle birlikte ödeme borcunun (TBK m. 510) komisyon sözleşmelerindeki özel ve somutlaştırılmış bir yansımasıdır [2, 7-9]. Madde, komisyoncunun müvekkil yararına yaptığı depo, nakliye, bakım, yükleme-boşaltma gibi masrafların ve verdiği avansların iadesini faiziyle birlikte talep edebileceğini hüküm altına alırken, komisyoncunun kendi organizasyonuna ait genel gider niteliğindeki personel maaşlarının bu kapsama dâhil edilemeyeceğini açıkça belirtmektedir [2-4].
2. Maddedeki Kavramların Analizi
2.1. Vekâlet Verenin Yararına Yapılan Giderler ve Ödenen Paralar
Komisyoncu, aracılık veya alım-satım faaliyeti esnasında işlemin ifası için kendi malvarlığından birtakım harcamalar yapabilir. TBK m. 538/I uyarınca, bu harcamaların vekâlet verenden talep edilebilmesi için söz konusu masrafların "vekâlet verenin yararına" yapılmış olması objektif bir şarttır [2, 3]. Doktrinde de isabetle belirtildiği üzere, komisyoncunun müvekkil yararına yaptığı bütün masraflar (örneğin; depo, nakliye, bakım, yükleme-boşaltma ücretleri, üçüncü kişilere verilen avanslar vb.) müvekkil tarafından karşılanmak zorundadır [4]. Buradaki temel ölçüt, harcamanın komisyon sözleşmesinin ifası zımnında, işin doğasının gerektirdiği nesnel bir zorunluluk veya fayda barındırmasıdır.
2.2. Faiz İstemi
Madde metni, komisyoncunun yaptığı giderleri ve ödediği paraları "faiziyle birlikte" isteyebileceğini amirdir [2, 3]. İşgörme borcu doğuran sözleşmelerin doğası gereği komisyoncu, müvekkilin işini görürken kendi sermayesini kullanmak zorunda bırakılamaz. Komisyoncunun ödediği paralar, malvarlığında iradi bir azalma meydana getirdiğinden, bu paraların ödendiği tarihten itibaren faiz talebi yasal bir haktır [2, 10]. Buradaki faiz, temerrüt faizi değil, kanundan doğan anapara faizidir ve harcamanın yapıldığı andan itibaren işlemeye başlar [10].
2.3. Ardiye ve Taşıma Bedelleri
TBK m. 538/II, komisyoncunun "ardiye ve taşıma bedellerini" vekâlet verenin hesabına geçirebileceğini özel olarak vurgulamıştır [2, 3]. Zira ticari alım satım komisyonculuğunda malların saklanması (ardiye/depolama) ve nakli (taşıma), olağan ve mutat işlerdendir [3, 4]. Komisyoncu, bu hizmetleri dışarıdan üçüncü kişilerden satın alabileceği gibi, kendi araçları veya depoları vasıtasıyla da ifa edebilir. Kanun koyucu, ticari hayatın pratikliğini gözeterek bu spesifik gider kalemlerinin müvekkile yansıtılabileceğini tasrih etmiştir.
2.4. Kendi Çalışanlarının Ücretlerinin Yansıtılma Yasağı
Maddenin ikinci fıkrasının son cümlesi, komisyoncunun "kendi çalışanlarının ücretlerini geçiremez" şeklindeki emredici nitelikteki kısıtlamasını barındırır [3]. Komisyoncu, üstlendiği işi kendi kurduğu ticari organizasyon ve bu organizasyon içindeki personeli vasıtasıyla yerine getirir. Komisyoncunun çalışanlarına ödediği ücretler, onun kendi ticari faaliyetini sürdürebilmesi için katlandığı "genel işletme giderleri" (overhead) niteliğindedir. Müvekkil, komisyoncuya esasen bu hizmetleri ifa etmesi karşılığında bir "komisyon ücreti" (TBK m. 539) ödemektedir [3, 11]. Dolayısıyla komisyoncunun hem komisyon ücreti alıp hem de kendi personelinin maaşını müvekkile yansıtması, sebepsiz zenginleşmeye ve sözleşmesel dengenin (sinallagma) bozulmasına yol açacaktır [4, 11].
3. Sistematik İlişkiler
4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı
Yargıtay uygulamalarında, işgörme sözleşmelerinde (vekâlet ve komisyon) işgörenin müvekkili adına ve hesabına yaptığı masrafların iadesi katı bir şekilde korunmaktadır. Özellikle gümrük komisyonculuğu ve benzeri ticari temsil ilişkilerinde Yargıtay, vekilin/komisyoncunun işin yapılması için deruhte ettiği giderlerin müvekkil tarafından ödenmesinin kanuni bir zorunluluk olduğunu vurgulamaktadır.
Örneğin, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına yansıyan ve vekâlet/komisyon ekseninde değerlendirilen kararlarında, "Gümrük komisyoncusunun iş sahibinin vekili olarak iş gördüğü, 818 sayılı Borçlar Kanununun müvekkilin borçlarına ilişkin maddesinden (TBK m. 510 / TBK m. 538 paralelinde) vekilin işin yapılması için deruhte ettiği giderlerin müvekkil tarafından ödeneceği" açıkça ifade edilmektedir [12]. Yargıtay, giderlerin zorunlu veya faydalı olmasını aramasına karşın, lüks veya vekâlet verenin açık menfaatine aykırı harcamaların iadesini kural olarak kabul etmemektedir. Komisyoncunun yaptığı ardiye ve antrepo masrafları, ticari teamüller çerçevesinde uygun illiyet bağı içinde değerlendirilmektedir.
5. Pratik Örnek Olaylar
Olay 1: Bir alım komisyoncusu olan (A) A.Ş., müvekkili (B) namına yurt dışından ithal edilecek ticari malların alımını kendi adına akdetmiştir. Malların limana ulaşmasının ardından gümrük işlemlerinin uzaması sebebiyle mallar mecburi olarak liman antreposunda bekletilmiş ve (A) A.Ş. tarafından 50.000 TL ardiye ücreti ile malların yurt içi nakliyesi için 20.000 TL taşıma ücreti ödenmiştir. Hukuki analiz: TBK m. 538/II hükmü lafzı gereği son derece açıktır. Komisyoncu (A) A.Ş., ardiye ve taşıma bedellerini vekâlet verenin (B) hesabına geçirme hakkına mutlak olarak sahiptir [2, 3]. Ayrıca (A) A.Ş., ödediği bu 70.000 TL'lik tutarı, ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte (B)'den talep edebilecektir (TBK m. 538/I) [2].
Olay 2: Satım komisyoncusu (C), müvekkili (D)'ye ait tarım ürünlerinin satışı organizasyonunu üstlenmiştir. (C), bu süreçte artan müşteri trafiğini ve muhasebe kayıtlarını yönetmek amacıyla işletmesine geçici olarak iki yeni sekreter ve bir veri giriş personeli istihdam etmiş, bu personellere toplam 90.000 TL maaş ödemiştir. İşlemler bittikten sonra (C), hak ettiği satış komisyonunun yanında bu 90.000 TL'lik personel giderini de "komisyon işinin ifası zımnında yapılmış zorunlu gider" adı altında (D)'den talep etmiştir. Hukuki analiz: TBK m. 538/II son cümlesi, "kendi çalışanlarının ücretlerini geçiremez" şeklindeki amir hükmü ile bu talebin hukuki dayanağını ortadan kaldırmaktadır [3]. (C)'nin kendi kurduğu ticari organizasyonun bir parçası olan personel giderleri, bizzat hak ettiği komisyon ücretinin bir karşılığı mahiyetindedir. Dolayısıyla, (C)'nin bu tutarı (D)'den talep etmesi kanunen mümkün değildir [3, 11].
6. Pratik Uygulama Notları
7. Eleştirel Değerlendirme
TBK m. 538 hükmü, mehaz İsviçre Borçlar Kanunu ve 818 sayılı mülga Borçlar Kanunu dönemindeki hukuki istikrarı koruyan isabetli bir düzenlemedir. Doktrinde, komisyoncunun yaptığı giderleri ve ödediği paraları faiziyle istemesinin, vekâletsiz işgörme veya sebepsiz zenginleşme hükümlerine ihtiyaç bırakmayan, sözleşmenin sinallagmatik yapısını güvence altına alan özel bir koruma mekanizması olduğu vurgulanmaktadır [2, 8, 9].
Eleştirel bağlamda bakıldığında, "kendi çalışanlarının ücretlerini geçiremez" şeklindeki yasağın dar mı yoksa geniş mi yorumlanacağı hususu doktrinde hassas bir konudur. Bu yasağın temelinde, komisyoncunun asli işini yaparken ihtiyaç duyduğu "kendi organizasyonuna dâhil olan" personeli bulunur. Ancak komisyoncunun, müvekkilin çok istisnai ve özellik arz eden bir talebini yerine getirmek için, komisyon faaliyeti dışında, tamamen müvekkilin malının korunmasına özgülenmiş dışarıdan bağımsız bir uzmanı (örneğin spesifik bir eksper veya restoratör) geçici istihdam etmesi durumunda, bu giderin "kendi çalışanı" yasağı kapsamında kalıp kalmayacağı tartışmaya açıktır. Objektif iyi niyet kuralları (TMK m. 2) gereği, komisyoncunun olağan ticari faaliyeti dışındaki, sırf o işe ve müvekkilin açık yararına özgülenmiş dış hizmet alımlarının, TBK m. 538/I fıkrası kapsamındaki "gider" olarak kabul edilmesi gerektiği savunulmalıdır.
Metodolojik Not
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ve bilimsel araştırma ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Yalnızca doktrin ve yargı kararları çerçevesinde objektif olarak sunulmuştur.