1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) Özel Borç İlişkileri kısmında, işgörme sözleşmeleri ana başlığı altında "Vekâlet Sözleşmesi"nin özel türleri arasında "Kredi Mektubu ve Kredi Emri" (TBK m. 515-519) düzenlenmiştir [1, 2]. Kredi emri, niteliği itibarıyla vekâlet sözleşmesinin alt ve özel bir türü olarak karşımıza çıkmakta olup, temelinde bir işgörme borcu barındırır [2].
Kredi emrinin temel tanımı ve yapısı TBK m. 516 hükmünde ortaya konulmuştur. Buna göre; bir kimse kendi adına ve hesabına, kredi emri verenin sorumluluğu altında bir üçüncü kişiye kredi açmak veya krediyi yenilemek için emir almış ve kabul etmişse, kredi emri verilen vekâletini aşmadıkça emri veren, kredi borcundan kefil gibi sorumlu olur [3]. Bu düzenleme ile kredi emri veren kişinin, adeta bir kefil gibi şahsi teminat altına girdiği kabul edilmiştir.
TBK m. 518 hükmü ise, kredi emri verenin bu "kefil benzeri" sorumluluktan hangi hâllerde kurtulacağını düzenleyen spesifik bir koruma normudur. Kanun koyucu, kredi emri vereni, kredi emri verilenin (kredi açanın) keyfî veya talimata aykırı davranışlarına karşı korumak amacıyla bu maddeyi ihdas etmiştir [4]. Kredi emri verilen, asıl borçluya (kredi emrinden yararlanana) vekâlet verenin izni olmaksızın kendiliğinden bir ek süre (önel) tanırsa veya kendisine açıkça başvuruda bulunması talimatı verildiği hâlde bu talimatı ihmal ederse, kredi emri verenin sorumluluğu sona erecektir [4]. Bu durum, vekâlet sözleşmelerine hâkim olan "talimata uygun ifa" (TBK m. 505) yükümlülüğünün [5] ve teminat hukukundaki fer'ilik ilkesinin doğal bir sonucudur.
2. Maddedeki Kavramların Analizi
2.1. Kredi Emri Verilen (Kredi Açan / Alacaklı)
Kredi emri verilen, kredi emri verenin talimatı (vekâleti) doğrultusunda, kendi adına ve hesabına üçüncü bir kişiye (kredi emrinden yararlanana) kredi açan kişidir. Bu kişi genellikle bir banka veya finans kuruluşudur. Kredi emri verilen, asıl borçlu ile doğrudan kredi ilişkisine giren taraf olmakla birlikte, arkaplanda kredi emri veren ile bir vekâlet ilişkisi içindedir [2, 3]. Bu sıfatı taşıyan kişinin, vekâlet sözleşmesinin doğası gereği sadakat ve özen borcu (TBK m. 506) ile talimata uyma borcu (TBK m. 505) bulunmaktadır [5].
2.2. Kredi Emrinden Yararlanan (Asıl Borçlu)
Kendisine kredi açılan, finansman veya nakit sağlanan üçüncü kişidir. Kredi emri verenin talimatıyla kredilendirilen bu kişi, ödeme güçlüğüne düştüğünde veya borcunu ifa etmediğinde, kredi emri verenin kefil gibi sorumlu olması tehlikesi doğar [3, 4].
2.3. Kendiliğinden Önel Verme
"Önel verme" (mühlet/vade uzatımı), alacaklının borçluya borcunu ifa etmesi için kararlaştırılan vadeden bağımsız olarak ek bir süre tanımasıdır. TBK m. 518 kapsamında, kredi emri verilenin "kendiliğinden" (kredi emri verenin onayı veya talimatı olmaksızın) yararlanana önel vermesi, kredi emri verenin üstlendiği riski onun rızası dışında uzatması ve ağırlaştırması anlamına gelir [4]. Kefalet hukukunda da hâkim olan ilke uyarınca, teminat verenin riskini rızası hilafına artıran eylemler onu sorumluluktan kurtarır.
2.4. Talimata Rağmen Başvurmayı İhmal Etme
Kredi emri veren, kredi emri verilene (alacaklıya), alacağın tahsili için derhâl asıl borçluya başvurması veya yasal takip başlatması yönünde bir talimat verebilir. Vekil konumundaki kredi emri verilenin bu talimatı yerine getirmekte savsaklaması, borçlunun malvarlığını eksiltmesine veya acz içine düşmesine yol açabilir. Kanun koyucu, talimata aykırı bu "pasif davranışı", kredi emri verenin sorumluluğunun düşmesi için yeterli bir sebep saymıştır [4].
3. Sistematik İlişkiler
- TBK m. 516 (Kredi Emrinin Tanımı ve Şekli): Madde 518'in uygulanabilmesi için öncelikle TBK m. 516 kapsamında geçerli (yazılı) bir kredi emri sözleşmesinin kurulmuş olması şarttır. TBK m. 516 uyarınca kredi emri veren, "kefil gibi" sorumlu tutulduğundan, madde 518 bu şahsi teminatın sona erme hâllerinden birini ihdas eder [3].
- TBK m. 519 (Taraflar Arasındaki İlişki): İlgili madde, "Kredi emri veren ile kredi emrinden yararlanan arasındaki ilişkiye, kefil ile asıl borçlu arasındaki ilişkiyi düzenleyen hükümler uygulanır" diyerek [6] konunun kefalet hukuku (TBK m. 581 vd.) boyutuyla iç içe geçtiğini teyit eder.
- TBK m. 505 (Vekilin Talimata Uyma Borcu): Kredi emri ilişkisi temelde bir vekâlet ilişkisi olduğu için [1, 2], kredi emri verilenin talimat hilafına asıl borçluya başvurmayı ihmal etmesi, TBK m. 505'te düzenlenen "Vekil, vekâlet verenin açık talimatına uymakla yükümlüdür" kuralının somut bir ihlalidir [5].
- TBK m. 598 ve TBK m. 601 (Kefaletin Sona Ermesi): TBK m. 518'in, kefili koruyan genel sona erme hükümleriyle felsefi bir paralelliği vardır. Kefilin alacaklıdan borçluyu takip etmesini istemesine rağmen alacaklının hareketsiz kalması durumunda kefilin borçtan kurtulmasına ilişkin kurallar (TBK m. 601), kredi emrindeki "başvurmayı ihmal" kurumu ile doğrudan benzeşmektedir [7].
4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı
Yargıtay kararlarında kredi emri kurumuna ilişkin uyuşmazlıklarda temel ilke, kredi emri verenin kefalet hukuku prensipleri etrafında korunmasıdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve ilgili Dairelerinin (özellikle 11., 13. ve 19. Hukuk Daireleri) yerleşik içtihatlarına göre; şahsi teminat altına giren kişilerin (kefil, garanti veren, kredi emri veren) sorumlulukları, sözleşmenin asıl şartlarına sadık kalındığı sürece devam eder. Alacaklının (bankanın/finans kuruluşunun), teminat verenin bilgisi ve yazılı onayı olmaksızın borçluya yeni yapılandırmalar (önel/mühlet) sağlaması, teminat verenin iradesi dışında riski genişletmek olarak değerlendirilir.
Bu bağlamda Yargıtay, asıl borçlunun temerrüde düşmesinin ardından, alacaklının teminat verenin (kredi emri verenin) açık talimatına rağmen takibe geçmemesi, icra işlemlerini sürüncemede bırakması veya asıl borçlu ile gizli ödeme protokolleri yaparak vadeyi ertelemesi durumunda, TBK m. 518 (mülga eBK m. 401) uyarınca kredi emri verenin sorumluluktan tümüyle kurtulacağına hükmetmektedir. Hukuk Genel Kurulu içtihatlarında da sıklıkla vurgulandığı üzere, teminat sözleşmelerinde borçlunun durumunu ağırlaştıran her türlü tek taraflı tasarruf zımni ibra veya teminattan feragat niteliğindedir.
5. Pratik Örnek Olaylar
Olay 1:
(A) Anonim Şirketi'nin hâkim pay sahibi (X), şirketin ticari faaliyetlerinin desteklenmesi amacıyla (B) Bankası'na yazılı bir kredi emri vererek, şirket adına 1.000.000 TL tutarında ticari kredi açılmasını talep etmiştir. Kredinin vadesi geldiğinde (A) A.Ş. borcunu ödeyememiş; ancak (B) Bankası, (X)'in bilgisi ve muvafakati olmaksızın, kendi inisiyatifi ile kredinin vadesini 6 ay daha uzatmıştır. Bu süre zarfında (A) A.Ş. iflas etmiştir. (B) Bankası, kredi emri veren sıfatıyla (X)'e müracaat ederek alacağını talep etmiştir.
Hukuki analiz: TBK m. 518 lafzı uyarınca, kredi emri verilen ((B) Bankası), kredi emrinden yararlanana ((A) A.Ş.) "kendiliğinden önel vermiş" (vadeyi uzatmış) durumdadır [4]. Kredi emri verenin riski, onayı dışında uzatılmış ve asıl borçlunun iflası ile bu risk gerçekleşmiştir. Bu eylem nedeniyle kredi emri veren (X), kanunun emredici hükmü gereğince sorumluluktan tamamen kurtulmuştur. Bankanın (X)'e yönelteceği rücu veya tazminat talepleri hukuki dayanaktan yoksundur.
Olay 2:
(C), kardeşi (D)'nin ticari işleri için (E) Finans Kuruluşu'na bir kredi emri vererek kredi açtırmıştır. Kredi borcunun vadesi geldiğinde (D) temerrüde düşmüştür. (C), kardeşi (D)'nin mal kaçırma hazırlığında olduğunu fark ederek derhâl (E) Finans Kuruluşu'na yazılı bir ihtarat gönderip, (D) aleyhine gecikmeksizin icra takibi başlatılması talimatını vermiştir. (E) Finans Kuruluşu bu talimatı dikkate almamış ve takibi 3 ay boyunca ihmal etmiştir. Bu süreçte (D) tüm malvarlığını devrederek acz içine düşmüştür.
Hukuki analiz: TBK m. 518 uyarınca, kredi emri verilene (E) "talimat verildiği hâlde kredi emrinden yararlanana başvurmayı ihmal etmesi" açık bir sorumluluktan kurtulma nedenidir [4]. Alacaklının (E), vekâlet ilişkisinin doğurduğu özen ve talimata uyma borcuna [5] aykırı olarak pasif kalması sebebiyle doğan zarardan (C) sorumlu tutulamaz. (C), (E)'ye karşı kredi emrinden doğan tüm sorumluluklarından kurtulmuş sayılır.
6. Pratik Uygulama Notları
- İspat yükü: Kredi emrinden doğan sorumluluktan kurtulduğunu iddia eden kredi emri veren, alacaklının asıl borçluya kendiliğinden önel verdiğini veya talimatına rağmen hukuki yollara başvurmayı ihmal ettiğini (yazılı bildirimler, banka kayıtları, ihtarname tebliğ şerhleri vb. vasıtasıyla) ispatla mükelleftir (TMK m. 6).
- Zamanaşımı / Süreler: Kredi emri sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarda, vekâlet ve kefalet hukukuna ilişkin on yıllık genel zamanaşımı süresi uygulanır (TBK m. 146). Ancak TBK m. 518'e dayalı sorumluluktan kurtulma iddiası bir "itiraz/def'i" niteliğinde olup, alacaklının talebine karşı her aşamada ileri sürülebilir.
- Görevli/yetkili mahkeme: Kredi emri ilişkisi genellikle bankacılık ve finans alanında gerçekleştiğinden, tarafların tacir olması veya uyuşmazlığın ticari iş (TTK m. 4) niteliğinde olması durumunda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir. Tüketici kredisi eksenli nadir durumlarda Tüketici Mahkemeleri görevli olabilir.
- Yaygın uygulama hataları: Banka ve finans kuruluşlarının, yapılandırma protokollerini imzalarken kredi emri verenin veya müşterek müteselsil kefillerin [8] açık, yazılı onayını almaması en sık karşılaşılan hatalardandır. Kefalet hukukunda TBK m. 583 ve m. 584'ün [8, 9] içerdiği sıkı şekil şartları kredi emri bakımından da dikkatle gözetilmeli; tek taraflı yapılan ek süre tanımalarının teminatı düşüreceği unutulmamalıdır.
7. Eleştirel Değerlendirme
Türk ve İsviçre Borçlar Hukuku (OR) doktrinlerinde, kredi emrinin hukuki niteliği uzun yıllardır tartışma konusudur. Fikret Eren, Kemal Oğuzman ve Turgut Öz gibi muteber hukukçular, vekâlet, kefalet ve garanti sözleşmelerinin sınırlarının kesin olarak çizilmesinin önemine dikkat çekerler [10, 11].
TBK m. 518 (İsviçre BK m. 410) düzenlemesi, kredi emri verenin korunması açısından oldukça güçlü bir mekanizma sunmaktadır. Ancak doktrinde, "kendiliğinden önel verme" kavramının sınırlarının ne kadar katı yorumlanması gerektiği tartışılmaktadır. Nitekim alacaklının asıl borçluya salt bir tolerans göstermesi (örneğin icra takibini başlatmak için birkaç gün beklemesi) ile teknik ve hukuki anlamda "vadeyi uzatması" birbirinden ayrılmalıdır. Katı bir şekilci yaklaşım, ticari hayatın gerektirdiği esnekliği (örneğin borçluya ödeme planı hazırlaması için birkaç hafta tolerans tanınmasını) zedeleyebilir.
Bununla birlikte, kredi emri vereni kefil pozisyonuna yaklaştıran (TBK m. 516/1) [3] yasa koyucunun, teminat vereni ağır risklerden koruma refleksi isabetlidir. Tıpkı kefalette olduğu gibi (TBK m. 601) [7], teminatın bir "kelepçe" hâline gelmesini engellemek için alacaklıyı aktif olmaya ve teminat verenin talimatlarına harfiyen uymaya zorlayan TBK m. 518 hükmü, menfaatler dengesini sağlayan kilit bir normdur. İlerleyen süreçte, bankacılık uygulamalarındaki "zımni önel" kabullerinin yargı kararlarıyla daha somut bir çerçeveye oturtulmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
Metodolojik Not
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ve bilimsel araştırma ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Yalnızca doktrin ve yargı kararları çerçevesinde objektif olarak sunulmuştur.
1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) Özel Borç İlişkileri kısmında, işgörme sözleşmeleri ana başlığı altında "Vekâlet Sözleşmesi"nin özel türleri arasında "Kredi Mektubu ve Kredi Emri" (TBK m. 515-519) düzenlenmiştir [1, 2]. Kredi emri, niteliği itibarıyla vekâlet sözleşmesinin alt ve özel bir türü olarak karşımıza çıkmakta olup, temelinde bir işgörme borcu barındırır [2].
Kredi emrinin temel tanımı ve yapısı TBK m. 516 hükmünde ortaya konulmuştur. Buna göre; bir kimse kendi adına ve hesabına, kredi emri verenin sorumluluğu altında bir üçüncü kişiye kredi açmak veya krediyi yenilemek için emir almış ve kabul etmişse, kredi emri verilen vekâletini aşmadıkça emri veren, kredi borcundan kefil gibi sorumlu olur [3]. Bu düzenleme ile kredi emri veren kişinin, adeta bir kefil gibi şahsi teminat altına girdiği kabul edilmiştir.
TBK m. 518 hükmü ise, kredi emri verenin bu "kefil benzeri" sorumluluktan hangi hâllerde kurtulacağını düzenleyen spesifik bir koruma normudur. Kanun koyucu, kredi emri vereni, kredi emri verilenin (kredi açanın) keyfî veya talimata aykırı davranışlarına karşı korumak amacıyla bu maddeyi ihdas etmiştir [4]. Kredi emri verilen, asıl borçluya (kredi emrinden yararlanana) vekâlet verenin izni olmaksızın kendiliğinden bir ek süre (önel) tanırsa veya kendisine açıkça başvuruda bulunması talimatı verildiği hâlde bu talimatı ihmal ederse, kredi emri verenin sorumluluğu sona erecektir [4]. Bu durum, vekâlet sözleşmelerine hâkim olan "talimata uygun ifa" (TBK m. 505) yükümlülüğünün [5] ve teminat hukukundaki fer'ilik ilkesinin doğal bir sonucudur.
2. Maddedeki Kavramların Analizi
2.1. Kredi Emri Verilen (Kredi Açan / Alacaklı)
Kredi emri verilen, kredi emri verenin talimatı (vekâleti) doğrultusunda, kendi adına ve hesabına üçüncü bir kişiye (kredi emrinden yararlanana) kredi açan kişidir. Bu kişi genellikle bir banka veya finans kuruluşudur. Kredi emri verilen, asıl borçlu ile doğrudan kredi ilişkisine giren taraf olmakla birlikte, arkaplanda kredi emri veren ile bir vekâlet ilişkisi içindedir [2, 3]. Bu sıfatı taşıyan kişinin, vekâlet sözleşmesinin doğası gereği sadakat ve özen borcu (TBK m. 506) ile talimata uyma borcu (TBK m. 505) bulunmaktadır [5].
2.2. Kredi Emrinden Yararlanan (Asıl Borçlu)
Kendisine kredi açılan, finansman veya nakit sağlanan üçüncü kişidir. Kredi emri verenin talimatıyla kredilendirilen bu kişi, ödeme güçlüğüne düştüğünde veya borcunu ifa etmediğinde, kredi emri verenin kefil gibi sorumlu olması tehlikesi doğar [3, 4].
2.3. Kendiliğinden Önel Verme
"Önel verme" (mühlet/vade uzatımı), alacaklının borçluya borcunu ifa etmesi için kararlaştırılan vadeden bağımsız olarak ek bir süre tanımasıdır. TBK m. 518 kapsamında, kredi emri verilenin "kendiliğinden" (kredi emri verenin onayı veya talimatı olmaksızın) yararlanana önel vermesi, kredi emri verenin üstlendiği riski onun rızası dışında uzatması ve ağırlaştırması anlamına gelir [4]. Kefalet hukukunda da hâkim olan ilke uyarınca, teminat verenin riskini rızası hilafına artıran eylemler onu sorumluluktan kurtarır.
2.4. Talimata Rağmen Başvurmayı İhmal Etme
Kredi emri veren, kredi emri verilene (alacaklıya), alacağın tahsili için derhâl asıl borçluya başvurması veya yasal takip başlatması yönünde bir talimat verebilir. Vekil konumundaki kredi emri verilenin bu talimatı yerine getirmekte savsaklaması, borçlunun malvarlığını eksiltmesine veya acz içine düşmesine yol açabilir. Kanun koyucu, talimata aykırı bu "pasif davranışı", kredi emri verenin sorumluluğunun düşmesi için yeterli bir sebep saymıştır [4].
3. Sistematik İlişkiler
4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı
Yargıtay kararlarında kredi emri kurumuna ilişkin uyuşmazlıklarda temel ilke, kredi emri verenin kefalet hukuku prensipleri etrafında korunmasıdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve ilgili Dairelerinin (özellikle 11., 13. ve 19. Hukuk Daireleri) yerleşik içtihatlarına göre; şahsi teminat altına giren kişilerin (kefil, garanti veren, kredi emri veren) sorumlulukları, sözleşmenin asıl şartlarına sadık kalındığı sürece devam eder. Alacaklının (bankanın/finans kuruluşunun), teminat verenin bilgisi ve yazılı onayı olmaksızın borçluya yeni yapılandırmalar (önel/mühlet) sağlaması, teminat verenin iradesi dışında riski genişletmek olarak değerlendirilir.
Bu bağlamda Yargıtay, asıl borçlunun temerrüde düşmesinin ardından, alacaklının teminat verenin (kredi emri verenin) açık talimatına rağmen takibe geçmemesi, icra işlemlerini sürüncemede bırakması veya asıl borçlu ile gizli ödeme protokolleri yaparak vadeyi ertelemesi durumunda, TBK m. 518 (mülga eBK m. 401) uyarınca kredi emri verenin sorumluluktan tümüyle kurtulacağına hükmetmektedir. Hukuk Genel Kurulu içtihatlarında da sıklıkla vurgulandığı üzere, teminat sözleşmelerinde borçlunun durumunu ağırlaştıran her türlü tek taraflı tasarruf zımni ibra veya teminattan feragat niteliğindedir.
5. Pratik Örnek Olaylar
Olay 1: (A) Anonim Şirketi'nin hâkim pay sahibi (X), şirketin ticari faaliyetlerinin desteklenmesi amacıyla (B) Bankası'na yazılı bir kredi emri vererek, şirket adına 1.000.000 TL tutarında ticari kredi açılmasını talep etmiştir. Kredinin vadesi geldiğinde (A) A.Ş. borcunu ödeyememiş; ancak (B) Bankası, (X)'in bilgisi ve muvafakati olmaksızın, kendi inisiyatifi ile kredinin vadesini 6 ay daha uzatmıştır. Bu süre zarfında (A) A.Ş. iflas etmiştir. (B) Bankası, kredi emri veren sıfatıyla (X)'e müracaat ederek alacağını talep etmiştir.
Hukuki analiz: TBK m. 518 lafzı uyarınca, kredi emri verilen ((B) Bankası), kredi emrinden yararlanana ((A) A.Ş.) "kendiliğinden önel vermiş" (vadeyi uzatmış) durumdadır [4]. Kredi emri verenin riski, onayı dışında uzatılmış ve asıl borçlunun iflası ile bu risk gerçekleşmiştir. Bu eylem nedeniyle kredi emri veren (X), kanunun emredici hükmü gereğince sorumluluktan tamamen kurtulmuştur. Bankanın (X)'e yönelteceği rücu veya tazminat talepleri hukuki dayanaktan yoksundur.
Olay 2: (C), kardeşi (D)'nin ticari işleri için (E) Finans Kuruluşu'na bir kredi emri vererek kredi açtırmıştır. Kredi borcunun vadesi geldiğinde (D) temerrüde düşmüştür. (C), kardeşi (D)'nin mal kaçırma hazırlığında olduğunu fark ederek derhâl (E) Finans Kuruluşu'na yazılı bir ihtarat gönderip, (D) aleyhine gecikmeksizin icra takibi başlatılması talimatını vermiştir. (E) Finans Kuruluşu bu talimatı dikkate almamış ve takibi 3 ay boyunca ihmal etmiştir. Bu süreçte (D) tüm malvarlığını devrederek acz içine düşmüştür.
Hukuki analiz: TBK m. 518 uyarınca, kredi emri verilene (E) "talimat verildiği hâlde kredi emrinden yararlanana başvurmayı ihmal etmesi" açık bir sorumluluktan kurtulma nedenidir [4]. Alacaklının (E), vekâlet ilişkisinin doğurduğu özen ve talimata uyma borcuna [5] aykırı olarak pasif kalması sebebiyle doğan zarardan (C) sorumlu tutulamaz. (C), (E)'ye karşı kredi emrinden doğan tüm sorumluluklarından kurtulmuş sayılır.
6. Pratik Uygulama Notları
7. Eleştirel Değerlendirme
Türk ve İsviçre Borçlar Hukuku (OR) doktrinlerinde, kredi emrinin hukuki niteliği uzun yıllardır tartışma konusudur. Fikret Eren, Kemal Oğuzman ve Turgut Öz gibi muteber hukukçular, vekâlet, kefalet ve garanti sözleşmelerinin sınırlarının kesin olarak çizilmesinin önemine dikkat çekerler [10, 11].
TBK m. 518 (İsviçre BK m. 410) düzenlemesi, kredi emri verenin korunması açısından oldukça güçlü bir mekanizma sunmaktadır. Ancak doktrinde, "kendiliğinden önel verme" kavramının sınırlarının ne kadar katı yorumlanması gerektiği tartışılmaktadır. Nitekim alacaklının asıl borçluya salt bir tolerans göstermesi (örneğin icra takibini başlatmak için birkaç gün beklemesi) ile teknik ve hukuki anlamda "vadeyi uzatması" birbirinden ayrılmalıdır. Katı bir şekilci yaklaşım, ticari hayatın gerektirdiği esnekliği (örneğin borçluya ödeme planı hazırlaması için birkaç hafta tolerans tanınmasını) zedeleyebilir.
Bununla birlikte, kredi emri vereni kefil pozisyonuna yaklaştıran (TBK m. 516/1) [3] yasa koyucunun, teminat vereni ağır risklerden koruma refleksi isabetlidir. Tıpkı kefalette olduğu gibi (TBK m. 601) [7], teminatın bir "kelepçe" hâline gelmesini engellemek için alacaklıyı aktif olmaya ve teminat verenin talimatlarına harfiyen uymaya zorlayan TBK m. 518 hükmü, menfaatler dengesini sağlayan kilit bir normdur. İlerleyen süreçte, bankacılık uygulamalarındaki "zımni önel" kabullerinin yargı kararlarıyla daha somut bir çerçeveye oturtulmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
Metodolojik Not
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ve bilimsel araştırma ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Yalnızca doktrin ve yargı kararları çerçevesinde objektif olarak sunulmuştur.