1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) "Hizmet Sözleşmeleri" başlıklı altıncı bölümünün ikinci ayrımında (m. 448-460) düzenlenen "Pazarlamacılık Sözleşmesi", mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu (BK) döneminde "ticari mümessiller ve diğer ticari vekiller" başlığı altında "seyyar tüccar memurları" (m. 454) adıyla, tacir yardımcıları arasında düzenlenmekteydi [1, 2]. 6098 sayılı TBK, İsviçre Borçlar Kanunu'nun (OR m. 347-350a) sistematiğini benimseyerek bu kurumu ticari temsilcilikten ayırmış ve hizmet sözleşmesinin özel bir türü olarak kanuna dâhil etmiştir [1, 3].
TBK m. 449, pazarlamacılık sözleşmesinin asgari içeriğini, sözleşmede bulunması beklenen unsurları ve bu unsurların taraflarca belirlenmemiş olması hâlinde devreye girecek tamamlayıcı hukuk kurallarını (yedek hukuk kurallarını) düzenlemektedir. Madde metni, sözleşmenin kurulması aşamasında tarafların hangi hususları aydınlatması gerektiğine dair bir kontrol listesi (checklist) niteliği taşımaktadır. Kanun koyucu bu düzenleme ile, işveren karşısında sosyo-ekonomik açıdan daha zayıf konumda bulunan ve mesaisini işletme merkezi dışında, coğrafi olarak farklı bölgelerde harcayan pazarlamacının [4] çalışma koşullarının, ücretinin ve yetkilerinin baştan belirgin kılınmasını amaçlamıştır. Bununla birlikte, birinci fıkrada sayılan unsurların sözleşmede yer almaması sözleşmenin geçerliliğini etkilememekte; ikinci fıkra, bu boşlukların kanun hükümleri ve alışılmış hizmet koşulları ile doldurulacağını amir kılmaktadır.
2. Maddedeki Kavramların Analizi
2.1. Sözleşmenin İçeriği ve "İçerir" İfadesinin Lafzi Analizi
Maddenin ilk fıkrasında pazarlamacılık sözleşmesinin; süresini, sona ermesini, pazarlamacının yetkilerini, ücret ve masrafların nasıl ödeneceğini vb. "içereceği" ifade edilmektedir. Buradaki "içerir" ibaresi, doktrinde şekil şartı tartışmalarına yol açmıştır. İsviçre Borçlar Kanunu (OR Art. 347a) bu sözleşmenin yazılı şekilde kurulmasını açıkça aramaktayken, TBK m. 449 metninde doğrudan bir geçerlilik şekli öngörülmemiştir [5]. Kanun koyucunun "içerir" şeklindeki emir kipi, sözleşme yazılı yapılmışsa bu metnin asgari muhtevasını belirlemeye yöneliktir. Pazarlamacının yetkilerinin sınırları (yalnızca aracılık mı edeceği yoksa sözleşme yapmaya da yetkili mi kılınacağı) ve ücretin komisyon mu yoksa maktu mu olacağı gibi hususlar sözleşmenin esaslı unsurlarından (essentialia negotii) ziyade, ikinci fıkra uyarınca tamamlanabilir (accidentalia negotii) unsurlardır.
2.2. Ücret ve Masrafların Ödenme Usulü
Pazarlamacılık sözleşmesinde pazarlamacının en temel hakkı olan ücret (sabit ücret ve/veya komisyon) ile işletme dışında katlandığı harcamaların ödenmesi hususu, TBK m. 449/1 kapsamında tarafların belirlemesi gereken öncelikli konulardandır. Ücretin komisyon oranlarına veya masrafların fiks bir ödenekle mi yoksa belge karşılığı mı tahsis edileceğine dair kuralların sözleşmede yer alması, ileride doğabilecek uyuşmazlıkları önleme amacı taşır. Nitekim TBK m. 457 uyarınca harcamaların komisyona dâhil edileceğine dair anlaşmalar kesin hükümsüzdür [6].
2.3. Yabancılık Unsuru: Uygulanacak Hukuk ve Yetkili Mahkeme
Maddede yer alan "taraflardan birinin yerleşim yeri yabancı ülkede ise uygulanacak hukukun ve yetkili mahkemenin hangisi olduğu" hususu, milletlerarası özel hukuk (MÖHUK) bağlamında bir hatırlatma ve yönlendirme normudur. Pazarlamacı, doğası gereği gezici bir tacir yardımcısı olduğundan, faaliyet alanı sınır ötesine taşabilmektedir. Bu fıkra, yabancılık unsuru taşıyan pazarlamacılık ilişkilerinde yetki ve uygulanacak hukuk sözleşmelerinin yapılmasını teşvik etmektedir.
2.4. Hüküm Eksikliğinin Giderilmesi: Alışılmış Hizmet Koşulları
Maddenin ikinci fıkrasına göre, taraflar ilk fıkradaki hususları belirlememişlerse "kanun hükümleri ve alışılmış hizmet koşulları" devreye girer. "Alışılmış hizmet koşulları", ilgili ticari sektörde, o bölgede pazarlamacılar için uygulanan teamüller, ticaret ve sanayi odalarının benimsediği asgari komisyon oranları ve işin niteliğine göre şekillenen yerleşik örf ve âdet kurallarıdır. Bu durum, sözleşmede irade eksikliği (boşluk) bulunması hâlinde, objektif ve tamamlayıcı hukuk kuralları ile sözleşmenin ayakta tutulmasını (favor negotii) sağlamaktadır.
3. Sistematik İlişkiler
- TBK m. 12 (Şekil Serbestisi) ve TBK m. 448 (Pazarlamacılık Sözleşmesinin Tanımı): TBK m. 448, sözleşmeyi tanımlarken yazılı şekilden bahsetmez. TBK m. 12 uyarınca sözleşmeler kural olarak şekle tabi değildir. Doktrinde bir kısım yazarlar (Kaya, Ayhan/Çağlar), TBK m. 448 ve 452'de geçen "yazılı anlaşma" ifadeleri ve TBK m. 449 gerekçesindeki "sözleşme metninde yer alması..." ibaresinden hareketle sözleşmenin yazılı yapılması gerektiğini savunsalar da; ağırlıklı görüş (Tuncay, Topçuoğlu, Zengin vb.), yazılılığın bir geçerlilik şartı değil, ispat şartı olduğunu ve sadece "sözleşme yapma yetkisi" verilmesinin yazılı şekle tabi olduğunu (TBK m. 452) haklı olarak ileri sürmektedir [7, 8].
- TBK m. 452 (Temsil Yetkisinin Sınırları): TBK m. 449'da bahsi geçen "pazarlamacının yetkileri", TBK m. 452 ile doğrudan bağlantılıdır. Aksine yazılı anlaşma olmadıkça pazarlamacı sadece işlemlere aracılık etmeye yetkilidir; sözleşme kurma ve tahsilat yapma yetkisi açıkça ve yazılı olarak verilmelidir [9, 10].
- TBK m. 469 (Genel Hizmet Sözleşmesine Atıf): Pazarlamacılık sözleşmesinde hüküm bulunmayan hâllerde, TBK'nın genel hizmet sözleşmesine ilişkin hükümleri (m. 393 vd.) uygulanır [11]. İşçinin sadakat ve özen borcu (TBK m. 396) pazarlamacı için de aynen geçerlidir [12].
4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı
Yargıtay içtihatlarında pazarlamacılık sözleşmesine ilişkin uyuşmazlıklar genellikle "hizmet sözleşmesinin unsurlarının (bağımlılık ve süreklilik) var olup olmadığı" noktasında toplanmaktadır. Yargıtay, pazarlamacının kendi çalışma saatlerini bağımsızca belirlediği, işverenin sıkı denetimi altında olmadığı durumlarda ilişkiyi vekâlet veya simsarlık sözleşmesi olarak değerlendirme eğilimindedir.
TBK m. 449/2 bağlamında Yargıtay, taraflar arasında ücret veya komisyon oranı yazılı olarak kararlaştırılmamışsa, alışılmış hizmet koşullarının tespit edilmesi için ilgili meslek odalarından görüş sorulması, emsal pazarlamacıların aldığı ücretlerin araştırılması ve alanında uzman bilirkişi heyetlerinden rapor alınması gerektiğine hükmetmektedir. Keza, sözleşmede masraflara ilişkin hüküm yoksa, Yargıtay, işin görülmesi için yapılması zorunlu olağan harcamaların (seyahat, konaklama vb.) işverence karşılanması gerektiğine, bu yükümlülüğün kanundan doğduğuna işaret etmektedir.
5. Pratik Örnek Olaylar
Olay 1 (Kurmaca Senaryo):
Türkiye merkezli bir medikal cihaz şirketi ile (A) arasında sözlü olarak bir pazarlamacılık anlaşması yapılmıştır. Sözleşmede (A)'nın Marmara bölgesinde hekimleri ziyaret edeceği belirtilmiş ancak satışlardan alacağı komisyon oranı veya sözleşmenin süresi kararlaştırılmamıştır. 6 ay sonra (A), yüklü miktarda satış yapmış ancak şirket sadece asgari ücret ödeyip komisyon ödemeyi reddetmiştir. Şirket, aralarında TBK m. 449 uyarınca düzenlenmiş yazılı ve detaylı bir sözleşme olmadığını iddia etmiştir.
Hukuki Analiz: TBK m. 449/2 hükmü gereğince, sözleşmede ücretin nasıl ödeneceği ve komisyon oranının taraflarca belirlenmemiş olması sözleşmenin geçerliliğini etkilemez. Bu durumda "alışılmış hizmet koşulları" devreye girer. Mahkemece, medikal cihaz sektöründeki alışılmış komisyon oranları tespit edilerek, (A)'nın yapmış olduğu satışlar üzerinden bu oranda komisyon alacağına hükmedilmelidir. Sözleşmenin yazılı yapılmamış olması bir geçerlilik engeli yaratmaz.
Olay 2 (Kurmaca Senaryo):
Pazarlamacı (B), bir tekstil firmasıyla yazılı bir pazarlamacılık sözleşmesi imzalamıştır. Sözleşmede (B)'nin işi ne şekilde yapacağı ve sözleşmenin süresi belirtilmiş, ancak (B)'nin yetkileri konusunda sessiz kalınmıştır. (B), Anadolu'daki müşterilere mal teslim edip karşılığında tahsilat yapmaya başlamıştır.
Hukuki Analiz: TBK m. 449/1'de öngörülen "yetkilerin" belirlenmesi gerekliliği taraflarca yerine getirilmemiştir. Bu durumda TBK m. 449/2 yollamasıyla kanun hükümleri uygulanır. İlgili kanun hükmü TBK m. 452'dir. Bu madde uyarınca, aksine yazılı anlaşma bulunmadıkça pazarlamacı sadece işlemlere aracılık etmeye yetkili olup, tahsilat yapma yetkisi bulunmamaktadır [10, 13]. Dolayısıyla (B)'nin yaptığı tahsilatlar işvereni kural olarak bağlamaz.
6. Pratik Uygulama Notları
- İspat Yükü: Sözleşmede TBK m. 449/1 kapsamındaki hususların düzenlenmediği durumlarda, "alışılmış hizmet koşullarının" ne olduğunu ispat yükü, bundan kendi lehine hak çıkaran tarafa (genellikle pazarlamacıya) aittir (TMK m. 6, HMK m. 190).
- Zamanaşımı / Süreler: Pazarlamacılık sözleşmesinden doğan ücret (sabit ücret, komisyon, masraf alacakları) talepleri, TBK m. 147/1 uyarınca 5 yıllık zamanaşımına tabidir.
- Görevli/Yetkili Mahkeme: Pazarlamacı, TBK m. 448 vd. uyarınca işverene bağımlı olarak çalışan bir işçi konumundadır [14, 15]. Dolayısıyla pazarlamacılık sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 5 uyarınca görevli mahkeme kural olarak İş Mahkemeleridir. Şayet taraflardan birinin yerleşim yeri yurt dışındaysa ve sözleşmede TBK m. 449/1 çerçevesinde bir yetki anlaşması yapılmışsa (işçi lehine olan sınırlar dâhilinde), bu mahkemenin yetkisi MÖHUK kuralları çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.
- Yaygın Uygulama Hataları: Uygulamada tacirler, pazarlamacıları bağımsız çalışan simsarlar (broker) veya acenteler ile karıştırmaktadır [2]. TBK m. 449'da aranan unsurlar eksik diye bu sözleşmeleri geçersiz saymak veya kişiyi tacir yardımcısı statüsünden çıkartıp BK m. 520 (simsarlık) hükümlerini uygulamaya çalışmak sıkça rastlanan, hukuki nitelendirme hatası barındıran durumlardır.
7. Eleştirel Değerlendirme
TBK m. 449'un lafzi formülasyonu, mehaz İsviçre Borçlar Kanunu (OR) Art. 347a hükmünün uyarlanması sürecinde oluşan sistematik zafiyetlerin bir göstergesidir. İsviçre Hukukunda pazarlamacılık ilişkisinin yazılı şekilde yapılacağı kanun metninde açıkken [5], Türk Hukukunda sadece sözleşmenin neyi "içereceği" belirtilmiş ve ardından ikinci fıkrada "belirlenmemişse" denilerek zımnen şekil serbestisine geri dönülmüştür. Bu durum, kanunun kendi içinde çelişkili bir görünüm arz etmesine ve doktrinde "yazılı şekil şartı var mıdır, yok mudur?" şeklinde verimsiz tartışmaların yaşanmasına sebep olmaktadır [7, 8].
Ayrıca, "alışılmış hizmet koşulları" kavramının belirsizliği, iş hayatında hukuki öngörülebilirliği zedelemektedir. Tarafların asgari çalışma şartlarını, komisyon oranlarını ve yetki sınırlarını sözleşmede açıkça kararlaştırmaması, uygulamada uyuşmazlıkların uzun süren bilirkişi incelemelerine mahkûm edilmesine yol açmaktadır. Kanun koyucunun, iş sözleşmesinin bu özel türünde, en azından ücret, çalışma bölgesi (inhisari yetki olup olmadığı) ve masrafların iadesi hususlarında ispat kolaylığı sağlamak adına İş Kanunu m. 8 fıkra 2'ye benzer şekilde, işverene "yazılı bir belge (çalışma belgesi) verme" yükümlülüğü getirmesi çok daha isabetli bir reform olabilirdi.
Metodolojik Not
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ve bilimsel araştırma ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Yalnızca doktrin ve yargı kararları çerçevesinde objektif olarak sunulmuştur.
1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) "Hizmet Sözleşmeleri" başlıklı altıncı bölümünün ikinci ayrımında (m. 448-460) düzenlenen "Pazarlamacılık Sözleşmesi", mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu (BK) döneminde "ticari mümessiller ve diğer ticari vekiller" başlığı altında "seyyar tüccar memurları" (m. 454) adıyla, tacir yardımcıları arasında düzenlenmekteydi [1, 2]. 6098 sayılı TBK, İsviçre Borçlar Kanunu'nun (OR m. 347-350a) sistematiğini benimseyerek bu kurumu ticari temsilcilikten ayırmış ve hizmet sözleşmesinin özel bir türü olarak kanuna dâhil etmiştir [1, 3].
TBK m. 449, pazarlamacılık sözleşmesinin asgari içeriğini, sözleşmede bulunması beklenen unsurları ve bu unsurların taraflarca belirlenmemiş olması hâlinde devreye girecek tamamlayıcı hukuk kurallarını (yedek hukuk kurallarını) düzenlemektedir. Madde metni, sözleşmenin kurulması aşamasında tarafların hangi hususları aydınlatması gerektiğine dair bir kontrol listesi (checklist) niteliği taşımaktadır. Kanun koyucu bu düzenleme ile, işveren karşısında sosyo-ekonomik açıdan daha zayıf konumda bulunan ve mesaisini işletme merkezi dışında, coğrafi olarak farklı bölgelerde harcayan pazarlamacının [4] çalışma koşullarının, ücretinin ve yetkilerinin baştan belirgin kılınmasını amaçlamıştır. Bununla birlikte, birinci fıkrada sayılan unsurların sözleşmede yer almaması sözleşmenin geçerliliğini etkilememekte; ikinci fıkra, bu boşlukların kanun hükümleri ve alışılmış hizmet koşulları ile doldurulacağını amir kılmaktadır.
2. Maddedeki Kavramların Analizi
2.1. Sözleşmenin İçeriği ve "İçerir" İfadesinin Lafzi Analizi
Maddenin ilk fıkrasında pazarlamacılık sözleşmesinin; süresini, sona ermesini, pazarlamacının yetkilerini, ücret ve masrafların nasıl ödeneceğini vb. "içereceği" ifade edilmektedir. Buradaki "içerir" ibaresi, doktrinde şekil şartı tartışmalarına yol açmıştır. İsviçre Borçlar Kanunu (OR Art. 347a) bu sözleşmenin yazılı şekilde kurulmasını açıkça aramaktayken, TBK m. 449 metninde doğrudan bir geçerlilik şekli öngörülmemiştir [5]. Kanun koyucunun "içerir" şeklindeki emir kipi, sözleşme yazılı yapılmışsa bu metnin asgari muhtevasını belirlemeye yöneliktir. Pazarlamacının yetkilerinin sınırları (yalnızca aracılık mı edeceği yoksa sözleşme yapmaya da yetkili mi kılınacağı) ve ücretin komisyon mu yoksa maktu mu olacağı gibi hususlar sözleşmenin esaslı unsurlarından (essentialia negotii) ziyade, ikinci fıkra uyarınca tamamlanabilir (accidentalia negotii) unsurlardır.
2.2. Ücret ve Masrafların Ödenme Usulü
Pazarlamacılık sözleşmesinde pazarlamacının en temel hakkı olan ücret (sabit ücret ve/veya komisyon) ile işletme dışında katlandığı harcamaların ödenmesi hususu, TBK m. 449/1 kapsamında tarafların belirlemesi gereken öncelikli konulardandır. Ücretin komisyon oranlarına veya masrafların fiks bir ödenekle mi yoksa belge karşılığı mı tahsis edileceğine dair kuralların sözleşmede yer alması, ileride doğabilecek uyuşmazlıkları önleme amacı taşır. Nitekim TBK m. 457 uyarınca harcamaların komisyona dâhil edileceğine dair anlaşmalar kesin hükümsüzdür [6].
2.3. Yabancılık Unsuru: Uygulanacak Hukuk ve Yetkili Mahkeme
Maddede yer alan "taraflardan birinin yerleşim yeri yabancı ülkede ise uygulanacak hukukun ve yetkili mahkemenin hangisi olduğu" hususu, milletlerarası özel hukuk (MÖHUK) bağlamında bir hatırlatma ve yönlendirme normudur. Pazarlamacı, doğası gereği gezici bir tacir yardımcısı olduğundan, faaliyet alanı sınır ötesine taşabilmektedir. Bu fıkra, yabancılık unsuru taşıyan pazarlamacılık ilişkilerinde yetki ve uygulanacak hukuk sözleşmelerinin yapılmasını teşvik etmektedir.
2.4. Hüküm Eksikliğinin Giderilmesi: Alışılmış Hizmet Koşulları
Maddenin ikinci fıkrasına göre, taraflar ilk fıkradaki hususları belirlememişlerse "kanun hükümleri ve alışılmış hizmet koşulları" devreye girer. "Alışılmış hizmet koşulları", ilgili ticari sektörde, o bölgede pazarlamacılar için uygulanan teamüller, ticaret ve sanayi odalarının benimsediği asgari komisyon oranları ve işin niteliğine göre şekillenen yerleşik örf ve âdet kurallarıdır. Bu durum, sözleşmede irade eksikliği (boşluk) bulunması hâlinde, objektif ve tamamlayıcı hukuk kuralları ile sözleşmenin ayakta tutulmasını (favor negotii) sağlamaktadır.
3. Sistematik İlişkiler
4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı
Yargıtay içtihatlarında pazarlamacılık sözleşmesine ilişkin uyuşmazlıklar genellikle "hizmet sözleşmesinin unsurlarının (bağımlılık ve süreklilik) var olup olmadığı" noktasında toplanmaktadır. Yargıtay, pazarlamacının kendi çalışma saatlerini bağımsızca belirlediği, işverenin sıkı denetimi altında olmadığı durumlarda ilişkiyi vekâlet veya simsarlık sözleşmesi olarak değerlendirme eğilimindedir.
TBK m. 449/2 bağlamında Yargıtay, taraflar arasında ücret veya komisyon oranı yazılı olarak kararlaştırılmamışsa, alışılmış hizmet koşullarının tespit edilmesi için ilgili meslek odalarından görüş sorulması, emsal pazarlamacıların aldığı ücretlerin araştırılması ve alanında uzman bilirkişi heyetlerinden rapor alınması gerektiğine hükmetmektedir. Keza, sözleşmede masraflara ilişkin hüküm yoksa, Yargıtay, işin görülmesi için yapılması zorunlu olağan harcamaların (seyahat, konaklama vb.) işverence karşılanması gerektiğine, bu yükümlülüğün kanundan doğduğuna işaret etmektedir.
5. Pratik Örnek Olaylar
Olay 1 (Kurmaca Senaryo): Türkiye merkezli bir medikal cihaz şirketi ile (A) arasında sözlü olarak bir pazarlamacılık anlaşması yapılmıştır. Sözleşmede (A)'nın Marmara bölgesinde hekimleri ziyaret edeceği belirtilmiş ancak satışlardan alacağı komisyon oranı veya sözleşmenin süresi kararlaştırılmamıştır. 6 ay sonra (A), yüklü miktarda satış yapmış ancak şirket sadece asgari ücret ödeyip komisyon ödemeyi reddetmiştir. Şirket, aralarında TBK m. 449 uyarınca düzenlenmiş yazılı ve detaylı bir sözleşme olmadığını iddia etmiştir. Hukuki Analiz: TBK m. 449/2 hükmü gereğince, sözleşmede ücretin nasıl ödeneceği ve komisyon oranının taraflarca belirlenmemiş olması sözleşmenin geçerliliğini etkilemez. Bu durumda "alışılmış hizmet koşulları" devreye girer. Mahkemece, medikal cihaz sektöründeki alışılmış komisyon oranları tespit edilerek, (A)'nın yapmış olduğu satışlar üzerinden bu oranda komisyon alacağına hükmedilmelidir. Sözleşmenin yazılı yapılmamış olması bir geçerlilik engeli yaratmaz.
Olay 2 (Kurmaca Senaryo): Pazarlamacı (B), bir tekstil firmasıyla yazılı bir pazarlamacılık sözleşmesi imzalamıştır. Sözleşmede (B)'nin işi ne şekilde yapacağı ve sözleşmenin süresi belirtilmiş, ancak (B)'nin yetkileri konusunda sessiz kalınmıştır. (B), Anadolu'daki müşterilere mal teslim edip karşılığında tahsilat yapmaya başlamıştır. Hukuki Analiz: TBK m. 449/1'de öngörülen "yetkilerin" belirlenmesi gerekliliği taraflarca yerine getirilmemiştir. Bu durumda TBK m. 449/2 yollamasıyla kanun hükümleri uygulanır. İlgili kanun hükmü TBK m. 452'dir. Bu madde uyarınca, aksine yazılı anlaşma bulunmadıkça pazarlamacı sadece işlemlere aracılık etmeye yetkili olup, tahsilat yapma yetkisi bulunmamaktadır [10, 13]. Dolayısıyla (B)'nin yaptığı tahsilatlar işvereni kural olarak bağlamaz.
6. Pratik Uygulama Notları
7. Eleştirel Değerlendirme
TBK m. 449'un lafzi formülasyonu, mehaz İsviçre Borçlar Kanunu (OR) Art. 347a hükmünün uyarlanması sürecinde oluşan sistematik zafiyetlerin bir göstergesidir. İsviçre Hukukunda pazarlamacılık ilişkisinin yazılı şekilde yapılacağı kanun metninde açıkken [5], Türk Hukukunda sadece sözleşmenin neyi "içereceği" belirtilmiş ve ardından ikinci fıkrada "belirlenmemişse" denilerek zımnen şekil serbestisine geri dönülmüştür. Bu durum, kanunun kendi içinde çelişkili bir görünüm arz etmesine ve doktrinde "yazılı şekil şartı var mıdır, yok mudur?" şeklinde verimsiz tartışmaların yaşanmasına sebep olmaktadır [7, 8].
Ayrıca, "alışılmış hizmet koşulları" kavramının belirsizliği, iş hayatında hukuki öngörülebilirliği zedelemektedir. Tarafların asgari çalışma şartlarını, komisyon oranlarını ve yetki sınırlarını sözleşmede açıkça kararlaştırmaması, uygulamada uyuşmazlıkların uzun süren bilirkişi incelemelerine mahkûm edilmesine yol açmaktadır. Kanun koyucunun, iş sözleşmesinin bu özel türünde, en azından ücret, çalışma bölgesi (inhisari yetki olup olmadığı) ve masrafların iadesi hususlarında ispat kolaylığı sağlamak adına İş Kanunu m. 8 fıkra 2'ye benzer şekilde, işverene "yazılı bir belge (çalışma belgesi) verme" yükümlülüğü getirmesi çok daha isabetli bir reform olabilirdi.
Metodolojik Not
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ve bilimsel araştırma ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Yalnızca doktrin ve yargı kararları çerçevesinde objektif olarak sunulmuştur.