← Önceki Madde [114]
[116] Sonraki Madde →
RESMİ METİN

Para cezalarının ödenme süresi

Madde 115 – (Değişik: 3/11/1988 – 3493/49 md.) (Değişik birinci fıkra: 16/7/2004-5228/46 md.) Ödeme derhal yapılmadığı takdirde para cezalarının, tutanağın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir. Bir ay için ödenmeyen cezalar için her ay % 5 faiz uygulanır. Aylık faizin hesaplanmasında ay kesirleri tam ay olarak dikkate alınır. Bu suretle bulunacak tutar cezanın iki katını geçemez. Süresinde ödenmeyen para cezaları için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun Hükümleri uygulanır. (Mülga üçüncü fıkra: 12/7/2013-6495/21 md.) (Mülga dördüncü fıkra: 12/7/2013-6495/21 md.) (Ek fıkra: 12/7/2013-6495/21 md.) Trafik idari para cezaları; Maliye Bakanlığına bağlı muhasebe birimlerine, vergi dairelerine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığınca yetkilendirilen banka ve PTT aracılığıyla ödenebilir. (Ek fıkra: 12/7/2013-6495/21 md.) Bu Kanunun 114 üncü maddesine göre trafik idari para cezası karar tutanağı düzenlemeyle yetkilendirilen personel tarafından trafik idari para cezası tahsilatı yapılamaz. (Ek fıkra: 12/7/2013-6495/21 md.) Bu Kanunun 116 ncı maddesine göre yabancı plakalı araçların plakasına uygulanan, ancak tebliğ edilememiş olan trafik idari para cezalarının ödenmesi hâlinde trafik idari para cezası karar tutanağının tebliğ tarihi olarak ödeme tarihi esas alınır. (Ek fıkra: 12/7/2013-6495/21 md.; Değişik fıkra: 2/1/2017-KHK-680/59 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/58 md.) Sürücüsünün Türk vatandaşı olup olmadığına bakılmaksızın yabancı plakalı araçlara uygulanacak olan trafik idari para cezaları, tebligat şartı aranmaksızın sürücüsü bilgilendirilmek suretiyle tahsil edilir. Trafik cezaları tahsil edilmeden yabancı plakalı aracın ülkeyi terk etmesine izin verilmez. (İptal cümle: Anayasa Mahkemesinin 20/7/2022 tarihli ve E.: 2022/45, K.: 2022/89 sayılı Kararı ile.) Bu fıkra ve dokuzuncu fıkra hükümlerinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığınca müştereken çıkarılan yönetmelikle belirlenir. Uluslararası sözleşme hükümleri saklıdır.83 12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “Maliye Bakanlığınca” ibaresi “Hazine ve Maliye Bakanlığınca” şeklinde değiştirilmiştir. 83 12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bu fıkra” ibaresi “Bu fıkra ve dokuzuncu fıkra” şeklinde, “Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Maliye

(Ek fıkra:12/2/2026-7574/30 md.) Bu Kanunun ilgili maddelerinde belirtilen trafik kurallarına aykırılık nedeniyle; yabancı uyruklu kişiye uygulanan ve ülkemizden çıkışına kadar tahsil edilemeyen idari para cezaları bu kişinin tekrar yurda girişi sırasında tahsil edilir. Bu şekilde tahsil edilememesi halinde yabancının yurda girişine izin verilmez.

AKADEMİK YORUM VE ANALİZ

1. Trafik Cezalarının Mali Rejimi: Ödeme Süresi, Faiz Sınırı ve 6183 Sayılı Kanun

Karayolları Trafik Kanunu’nun 115. maddesi, trafik idari para cezalarının ödenmesi, gecikme faizi oranları, tahsilat kanalları ve yabancı plakalı araçlar ile yabancı uyruklu kişilere ilişkin özel mali yaptırım rejimini düzenler.

  • Bir Aylık Ödeme Süresi: Trafik idari para cezaları, tutanağın ilgili kişiye (sürücü veya tescil plakası sahibine) tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içinde ödenmelidir. (Not: Kabahatler Kanunu m. 17/6 uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içinde ödenmesi halinde cezada %25 peşin ödeme indirimi uygulanır.)
  • Gecikme Faizi ve Yüzde Yüzlük Tavan Sınırı: Bir ay içinde ödenmeyen trafik cezalarına, geciken her ay için %5 faiz (gecikme zammı) uygulanır. Aylık faizin hesabında ay kesirleri (örneğin 10 günlük gecikmeler) tam ay kabul edilir. Ancak kanun koyucu, faiz birikiminin borçluyu ezmesini engellemek için adil bir üst sınır getirmiştir: Biriken toplam gecikme faizi, cezanın asıl tutarının iki katını geçemez. Yani 1.000 TL'lik bir ceza, faizleriyle birlikte en fazla 3.000 TL (1.000 TL asıl + 2.000 TL maksimum faiz) olabilir.
  • 6183 Sayılı Kanun İlişkisi: Süresi içinde ödenmeyen cezalar, vergi daireleri aracılığıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre cebren tahsil edilir (banka hesaplarına veya araç üzerine e-haciz konulması vb.).

2. Yolsuzluk ve Rüşveti Önleme Tedbiri: Nakit Tahsilat Yasağı

Maddenin beşinci fıkrası çok kritik bir koruyucu kural içerir: "Trafik idari para cezası karar tutanağı düzenlemeyle yetkilendirilen personel (trafik zabıtası) tarafından trafik idari para cezası tahsilatı yapılamaz." Bu hükmün temel amacı, denetimi yapan memur ile para tahsilatı yapan birimi birbirinden tamamen ayırarak yolsuzluk, rüşvet ve suistimal risklerini ortadan kaldırmaktır. Trafik polisi veya jandarması sadece ihlali tespit edip tutanağı tanzim eder; para tahsilatı ise Hazine ve Maliye Bakanlığı'nca yetkilendirilen bankalar, vergi daireleri, e-Devlet veya PTT kanallarıyla gerçekleştirilir.

3. Yabancı Plakalı Araçlar, AYM İptali ve 12 Şubat 2026 Yabancı Sınır Dışı Giriş Yasağı (7574 S.K.)

  • Yabancı Plakalı Araçlar ve Eski Rejim: Yabancı plakalı araçlarla yapılan trafik ihlallerinde tebligat yapılması zorluğu nedeniyle, cezaların araç ülkeden çıkmadan tahsil edilmesi esası getirilmiştir.
  • Anayasa Mahkemesi’nin 2022 İptal Kararı: Anayasa Mahkemesi (20/7/2022 tarihli ve E: 2022/45, K: 2022/89), uluslararası nakliyat yapan yabancı plakalı araçların, gümrük kapılarında tebliğ edilmemiş veya itiraz süresi dolmamış cezalar nedeniyle keyfi olarak günlerce sınırda bekletilmesini mülkiyet hakkı ve çalışma hürriyetine aykırı bularak ilgili hükmün bazı ibarelerini iptal etmiştir.
  • 12 Şubat 2026 Tarihli 7574 Sayılı Kanun Devrimi (Yurda Giriş Engeli): Yabancı plakalı araçların sınırda bekletilmesi yönündeki anayasal engelleri aşmak ve devletin vergi alacağını güvenceye almak amacıyla, 7574 sayılı Kanun ile maddeye yeni bir ek fıkra eklenmiştir. Bu fıkra uyarınca; Türkiye'de trafik ihlali yapan ve ülkeden çıkış yaparken bu cezaları tahsil edilemeyen yabancı uyruklu şahısların, tekrar Türkiye Cumhuriyeti topraklarına giriş yapmak istemeleri durumunda, sınır kapısında geçmişe yönelik tüm trafik idari para cezaları tahsil edilecektir. Eğer yabancı şahıs bu cezaları ödemekten kaçınırsa, ülkeye girişine (yurda girmesine) kesinlikle izin verilmeyecektir (giriş yasağı konulacaktır). Bu mekanizma, yabancı turistlerin ve taşımacıların yasal cezaları ödemeden gitmelerini engelleyen en etkili idari yaptırım aracı haline gelmiştir.

4. Pratik Örnek Olay ve Hukuki Analiz

Olay: Alman vatandaşı (F), kendi adına tescilli Alman plakalı lüks aracıyla Kapıkule Sınır Kapısı'ndan Türkiye'ye giriş yapmıştır. Türkiye'de kaldığı 1 ay boyunca hız sınırını aşmaktan dolayı EDS (kameralı sistem) üzerinden plakasına toplam 15.000 TL idari para cezası kesilmiştir. (F), ülkeyi terk ederken bu cezalar kendisine tebliğ edilmediği gerekçesiyle ödeme yapmadan çıkış yapmıştır. 4 ay sonra tekrar Türkiye'ye tatile gelmek üzere gümrük kapısına gelen (F)'ye, gümrük muhafaza memurları tarafından geçmişe dönük 15.000 TL asıl ve %5 aylık gecikme faiziyle birlikte toplam 18.000 TL trafik cezası borcu olduğu bildirilmiştir. (F) ödeme yapmayı reddetmiş ve "Cezanın bana tebliğ edilmediğini, turist olduğumu, seyahat özgürlüğümün engellenemeyeceğini" iddia etmiştir. Bunun üzerine gümrük idaresi (F)'nin yurda girişine izin vermemiştir. (F)'nin avukatı idari işlemin iptali için dava açmıştır.

Hukuki Analiz:

  1. Tebligat ve Tahsilat Koşulu: KTK m. 115/7 uyarınca yabancı plakalı araçlarda cezanın tebliğ edilmiş olması şartı aranmaz; sürücünün sınırda bilgilendirilmesi tahsilat için yeterlidir.
  2. Faiz Yönünden Değerlendirme: 4 aylık gecikme süresinde her ay için uygulanan %5 faiz (%20 toplam) yasaya uygundur ve ceza asıl tutarının iki katı olan yasal tavanı aşmamıştır.
  3. 12 Şubat 2026 Tarihli Yasal Dayanak: 7574 sayılı Kanunla eklenen son fıkra uyarınca, yabancı uyruklu şahısların tahsil edilemeyen trafik para cezaları, yurda tekrar girişleri esnasında sınırda re'sen tahsil olunur. Ödenmemesi durumunda ülkeye giriş engeli konulması emredici bir yasal yükümlülüktür.
  4. Karar: Mahkeme, gümrük idaresinin yabancı uyruklu (F)'yi ülkeye sokmama işleminin KTK m. 115 son fıkrasına tamamen uygun olduğuna karar vererek iptal davasını reddedecektir.

Metodolojik Not

Bu akademik yorum ve analiz; trafik cezalarının ödeme ve gecikme faizi esaslarını, rüşvet ve suistimali önleyen nakit tahsilat yasağı mekanizmasını, Anayasa Mahkemesi'nin yabancı plakalı araçlara ilişkin mülkiyet odaklı iptal kararlarını ve 12 Şubat 2026 tarihli 7574 Sayılı Kanun ile yürürlüğe giren yabancı uyruklulara yönelik zorunlu sınır kapısı tahsilatı ve yurda giriş engeli yaptırımlarını Av. Fethi Güzel'in vergi hukuku, yabancılar hukuku, anayasa yargısı ve gümrük mevzuatı alanındaki derin akademik uzmanlığıyla analiz etmektedir.

← Önceki Madde [114]
[116] Sonraki Madde →

Metodolojik Not

Bu çalışma, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır. İçerik, güncel kanun değişiklikleri ve yüksek yargı kararları ışığında revize edilmektedir.