← Önceki Madde [113]
[115] Sonraki Madde →
RESMİ METİN

Suç ve ceza tutanakları

Madde 114 – (Değişik: 18/1/1985-KHK 245/13 md.; Değiştirilerek kabul: 28/3/19853176/13 md.) (Değişik birinci fıkra : 3/5/2006 – 5495/3 md.) Bu Kanunda yazılı trafik suçlarını işleyenler hakkında yetki sınırları içinde Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı personeli ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının ve Karayolları Genel Müdürlüğünün ilgili birimlerinin il ve ilçe kuruluşlarında görevli ve yetkili kılınmış personelince tutanak düzenlenir. 81 (Ek fıkra:12/2/2026-7574/29 md.) Bu Kanun kapsamında düzenlenen idari para cezası karar tutanakları ile diğer tutanaklara, görevli ve yetkili personelin açık kimliği yerine personel tanıtım numarası yazılır. Birkaç trafik suçunun bir arada işlenmesi halinde her suç için ayrı ceza uygulanır. (Değişik fıkra: 3/11/1988 – 3493/48 md.) Yargı yetkisine giren suçlarla ilgili tutanağın bir sureti ilgili mahkemeye 7 iş günü içinde gönderilir. (Mülga fıkra: 12/7/2013-6495/24 md.) (Mülga fıkra: 12/7/2013-6495/24 md.) 12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “Ulaştırma Bakanlığının” ibaresi “Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının” şeklinde değiştirilmiştir. 81

(Mülga fıkra: 12/7/2013-6495/24 md.) (Mülga fıkralar: 3/11/1988 – 3493/48 md.) Bu maddenin uygulanmasına ait usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir. (Ek fıkra: 3/7/2003-4916/32 md.) Trafik para cezaları kredi kartı ile de ödenebilir. Kredi kartı ile yapılan tahsilatın saymanlık hesaplarına aktarılma süresi ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir.82

AKADEMİK YORUM VE ANALİZ

1. Tutanak Düzenleme Yetkisi ve 12 Şubat 2026 Tarihli Güvenlik Reformu (7574 S.K.)

Karayolları Trafik Kanunu’nun 114. maddesi, trafik denetimlerinde düzenlenen idari para cezası ve suç tutanaklarının hukuki sıhhatini ve bu tutanakları düzenleyecek yetkili idari kadroları belirler.

  • Yetkili Kadrolar: Trafik tutanağı düzenleme yetkisi sadece Emniyet Genel Müdürlüğü (trafik polisleri) ve Jandarma Genel Komutanlığı (jandarma trafik timleri) personeli ile sınırlandırılmamıştır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (özellikle ağırlık ve boyut denetimleri - kantar istasyonları) ile Karayolları Genel Müdürlüğü'nün (KGM) ilgili birimlerinin yetkili kıldığı personel de bu kapsamda resmi tutanak düzenleyebilir.
  • 7574 Sayılı Kanun (12/02/2026) Reformu - Personel Güvenliği: 7574 sayılı Kanun ile maddeye eklenen fıkra, trafik zabıtasının kişisel güvenliğini korumaya yönelik devrim niteliğinde bir adımdır. Karayollarında zorlu şartlarda görev yapan kolluk personelinin açık kimliklerinin (ad, soyad, sicil numarası) ceza tutanaklarında yer alması, sürücüler tarafından bu görevlilerin sosyal medya üzerinden hedef gösterilmesine, kişisel verilerinin ihlal edilmesine veya husumet kaynaklı saldırılara uğramalarına zemin hazırlamaktaydı. Yeni ek fıkrayla, tutanaklara görevli personelin açık kimliği yerine sadece "personel tanıtım numarası" (kod numarası) yazılması kuralı getirilmiştir. Bu kural, idarenin iç işleyişinde denetlenebilirliği (hangi kodu taşıyan memurun işlem yaptığını idare bilir) korurken, vatandaşa karşı personelin kimliğini maskeleyerek güvenliği sağlar.

2. Trafik Hukukunda Gerçek İçtima İlkesi ve Birleştirme Süresi

  • Çoklu İhlallerde Ceza Toplamı: Maddenin "Birkaç trafik suçunun bir arada işlenmesi halinde her suç için ayrı ceza uygulanır" hükmü, Türk Ceza Kanunu’ndaki "fikri içtima" (tek fiille birden fazla ihlale en ağır cezanın verilmesi) kuralını trafik kabahatlerinde dışlar. Sürücünün aynı denetimde hem alkollü olması hem de kırmızı ışıkta geçmesi durumunda, her iki ihlal için ayrı ayrı idari para cezası kesilir. Bu durum, trafik hukukunda "Gerçek İçtima" (Kümülatif Cezalandırma) ilkesinin mutlak olarak uygulandığını gösterir.
  • Mahkemeye Sevk Süresi (7 İş Günü): KTK kapsamında yargı yetkisine giren (örneğin TCK m. 179/3 alkollü sürüş sınır aşımı veya taksirle yaralamalı kazalar) tutanakların mahkemeye veya savcılığa sevk edilmesi için yedi iş günlük emredici bir süre öngörülmüştür. Bu süre, şüphelilerin hak arama ve savunma süreçlerinin süratle başlatılması amacıyla getirilmiş idari-usuli bir düzenlemedir.

3. Kredi Kartı ile Ödeme Kolaylığı ve Mali Rejim

2003 yılında eklenen fıkra ile trafik cezalarının kredi kartı ile tahsil edilmesine olanak tanınmıştır. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın belirlediği usullerle bankacılık sistemi üzerinden yapılan tahsilatlar, devlet bütçesine hızlı nakit akışı sağlarken, vatandaşların peşin ödeme indirimlerinden (%25 oranındaki indirim) faydalanmasını kolaylaştırmıştır.

4. Pratik Örnek Olay ve Hukuki Analiz

Olay: Sürücü (E), şehirlerarası yolda jandarma trafik denetimine girmiştir. Yapılan kontrolde sürücünün kış lastiği takmadığı (m. 65/A) ve muayenesiz araç kullandığı (m. 34) tespit edilmiştir. Jandarma astsubayı, sürücüye her iki ihlalden dolayı ayrı ayrı ceza yazmış ve düzenlenen tutanakların imza bölümüne kendi adı ve soyadı yerine "J-84729" şeklinde personel tanıtım numarasını kodlamıştır. Sürücü (E), tutanaklarda düzenleyen memurun açık kimliğinin yer almamasının usulü eksiklik (şekil noksanlığı) olduğunu, ayrıca aynı denetimde tek bir durdurma fiili ile iki ceza kesilmesinin mükerrer cezalandırma yasağına (ne bis in idem) aykırı olduğunu savunarak cezaların iptali için Sulh Ceza Hakimliğine başvurmuştur.

Hukuki Analiz:

  1. Personel Kimlik Maskelemesi Değerlendirmesi: 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanun reformu ile KTK m. 114'e eklenen fıkra uyarınca, tutanaklarda personelin açık kimliği yerine personel tanıtım numarasının yazılması yasal bir zorunluluk haline getirilmiştir. Bu nedenle "J-84729" kodunun yazılması usule ve yasaya tamamen uygundur; şekil noksanlığı oluşturmaz.
  2. İçtima Yönünden Değerlendirme: KTK m. 114/3 uyarınca birkaç trafik suçunun (veya kabahatinin) bir arada işlenmesi durumunda her bir ihlal için ayrı ayrı ceza kesilmesi kanunun emredici hükmüdür. Kış lastiği eksikliği ile muayenesizlik farklı ihlal tipleri olduğundan, kümülatif ceza uygulanması hukuka uygundur.
  3. Karar: Sulh Ceza Hakimliği, kesilen cezaların ve tutanağın usuli şekil şartlarının yasal düzenlemelere birebir uygun olduğunu tespit ederek sürücü (E)'nin iptal başvurusunu reddedecektir.

Metodolojik Not

Bu akademik yorum ve analiz; trafik zabıtasının can güvenliğini ve kişisel verilerini korumayı amaçlayan 12 Şubat 2026 tarihli 7574 Sayılı Kanun reformunun kapsamını, trafik hukukunda kümülatif cezalandırma (gerçek içtima) ilkesinin uygulama sınırlarını ve adli evrak sevk sürelerinin usuli boyutlarını Av. Fethi Güzel'in kamu hukuku, ceza adaleti güvenliği ve idare hukuku alanındaki derin akademik uzmanlığıyla analiz etmektedir.

← Önceki Madde [113]
[115] Sonraki Madde →

Metodolojik Not

Bu çalışma, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır. İçerik, güncel kanun değişiklikleri ve yüksek yargı kararları ışığında revize edilmektedir.