Sosyal ve Askeri Amaçlı İstisnalarla Diğer İstisnalar
---
Madde 17 – 1. Kültür ve Eğitim Amacı Taşıyan İstisnalar:24
Genel ve katma bütçeli daireler, il özel idareleri, belediyeler, köyler, bunların teşkil
ettikleri birlikler, üniversiteler, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla ve Cumhurbaşkanlığı
kararnamesiyle kurulan kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşları, siyasi partiler ve sendikalar, kanunla kurulan veya tüzelkişiliği haiz emekli ve
yardım sandıkları, kamu menfaatine yararlı dernekler, tarımsal amaçlı kooperatifler ve
Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıfların;
28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanunun 18 inci maddesi ile bu bentte yer alan “167 nci maddesi [(5)
numaralı fıkrasının (a) bendi ile (7) numaralı fıkrası hariç]” ibaresi “167 nci maddesinin birinci fıkrası [(3)
numaralı bendi, (5) numaralı bendinin (a) alt bendi, (7) numaralı bendi ile (12) numaralı bendinin (a) alt bendi
hariç]” şeklinde değiştirilmiştir.
24
2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 90 ıncı maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “kanunla”
ibaresinden sonra gelmek üzere “ve Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle” ibaresi eklenmiş ve “Bakanlar
Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
23
a) İlim, fen ve güzel sanatları, tarımı yaymak, islah ve teşvik etmek amacıyla yaptıkları
teslim ve hizmetleri,
b) Tiyatro, konser salonu, kütüphane, sergi, okuma ve konferans salonları ile spor
tesisleri işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri kültür ve eğitim faaliyetlerine ilişkin
teslim ve hizmetleri,
2. Sosyal Amaç Taşıyan İstisnalar:
a) Yukarıda sayılan kurum ve kuruluşların hastane, nekahathane, klinik, dispanser,
prevantoryum, sanatoryum, kan bankası ve organ nakline mahsus bankalar, anıtlar, botanik ve
zooloji bahçeleri, parklar ile veteriner, bakteriyoloji, seroloji ve distofajin laboratuvarları gibi
kuruluşlar, öğrenci veya yetiştirme yurtları, yaşlı ve engelli bakım ve huzurevleri, parasız
fukara aşevleri, düşkünevleri ve yetimhaneleri işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri
kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetleri ile bunlardan sağlık hizmeti sunanların teşhis
ve tedaviye yönelik olarak birbirlerine yapacakları teslim ve hizmetler,252627
b) (Değişik: 16/7/2004-5228/15 md.) 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Kanun hükümlerine
tâbi özel okullarca bedelsiz verilen eğitim, öğretim hizmetlerinde ilgili dönemdeki kapasitelerinin
% 10’unu, 24/3/1950 tarihli ve 5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri
Hakkındaki Kanuna Ek Kanun ile 30/4/1992 tarihli ve 3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun hükümlerine göre kurulan öğrenci yurtları tarafından
bedelsiz verilen yurt hizmetlerinde ilgili dönemdeki kapasitelerinin % 10’unu, üniversite ve
yüksekokullarda ise % 50’sini geçmemek üzere verilen bedelsiz eğitim ve öğretim hizmetleri,
kanunların gösterdiği gerek üzerine bedelsiz olarak yapılan mal teslimi ve hizmet ifaları, birinci
fıkrada sayılan kurum ve kuruluşlara bedelsiz olarak yapılan her türlü mal teslimi ve hizmet ifaları
ile fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan Darülacezeye, dernek ve
vakıflara Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bağışlanan gıda, temizlik,
giyecek ve yakacak maddelerinin teslimi,28293031
23/7/2010 tarihli ve 6009 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle, bu bendin sonunda yer alan “teslim ve hizmetleri”
ibaresi “teslim ve hizmetleri ile bunlardan sağlık hizmeti sunanların teşhis ve tedaviye yönelik olarak birbirlerine
yapacakları teslim ve hizmetler” şeklinde değiştirilmiştir.
26
25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “sakat” ibaresi “engelli”
şeklinde değiştirilmiştir.
27
2/4/2026 tarihli ve 7577 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle 1/1/2027 tarihinde yürürlüğe girmek üzere bu
bende “gibi kuruluşlar” ibaresinden sonra gelmek üzere “(Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan
vakıflarca kurulan yükseköğretim kurumları tarafından işletilenler hariç)” ibaresi eklenmiştir. Söz konusu
düzenleme, yürürlüğe girdiği tarihte Mevzuat Bilgi Sistemine işlenecek olup mezkur düzenlemeyi görmek için
17/4/2026 tarihli ve 33227 sayılı Resmî Gazete’ye bakınız.
28
30/12/2004 tarihli ve 5281 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle, (b) bendinde yer alan “gıda maddelerinin “ ibaresi,
“gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin”; (d) bendinde yer alan “Maliye Bakanlığınca çıkarılacak bir
yönetmelikle” ibaresi, “Maliye Bakanlığınca” olarak değiştirilmiştir.
29
Bu bentte yer alan "Üniversite ve yüksekokullar ile 8.6.1965 tarihli ve 625 sayılı Kanun hükümlerine tâbi özel
okullar tarafından ilgili dönemdeki kapasitelerinin % 10 unu" ibaresi, 28/3/2007 tarihli ve 5615 sayılı Kanunun
13 üncü maddesiyle "8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Kanun hükümlerine tâbi özel okullar tarafından ilgili
dönemdeki kapasitelerinin % 10’unu, üniversite ve yüksekokullarda ise % 50’sini" şeklinde değiştirilmiştir.
30
16/6/2009 tarihli ve 5904 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle; bu bentte yer alan “özel okullar tarafından
ilgili dönemdeki kapasitelerinin % 10’unu” ibaresi “özel okullarca bedelsiz verilen eğitim, öğretim
hizmetlerinde ilgili dönemdeki kapasitelerinin % 10’unu, 24/3/1950 tarihli ve 5661 sayılı Yüksek Öğrenim
Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun ile 30/4/1992 tarihli ve 3797 sayılı Milli Eğitim
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun hükümlerine göre kurulan öğrenci yurtları tarafından
bedelsiz verilen yurt hizmetlerinde ilgili dönemdeki kapasitelerinin % 10’unu,” şeklinde değiştirilmiştir.
25
c) (Ek: 23/11/2000-4605/6 md.) Yabancı devletlerin Türkiye’deki diplomatik
temsilcilik ve konsoloslukları ile yabancı hayır ve yardım kurumlarına, bu maddenin 1
numaralı fıkrasında sayılan kurum ve kuruluşlara bedelsiz olarak yapacakları teslim ve
hizmetlere ilişkin olarak yapılan teslim ve hizmetler.
Maliye Bakanlığı, istisna kapsamına girecek mal ve hizmetler ile bunların asgari
tutarlarını ve bu bendin uygulamasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye yetkilidir.
d) (Ek: 14/7/2004-5226/19md.) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma
Kanunu kapsamındaki tescilli taşınmaz kültür varlıklarının rölöve, restorasyon ve restitüsyon
projelerine münhasır olmak üzere, bu projelendirmelerden yararlananlara verilen mimarlık
hizmetleri ile projelerin uygulanması kapsamında yapılacak teslimler.
İstisna kapsamına girecek mal ve hizmetler ile bunların asgarî standartları ve bu
bendin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir.28
e) (Ek: 16/7/2004-5228/15 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının,
kanunlarla kendilerine verilen görev gereği ve kuruluş amaçlarına uygun ruhsat, izin, onay ve
benzeri hizmetleri ile bu hizmetlerle ilgili olarak kullanılacak basılı kâğıtların bu kuruluşlar
tarafından teslimi (motorlu taşıtlar tescil plaka teslimleri hariç),
3. Askeri Amaç Taşıyan İstisnalar:
a) (Değişik: 11/2/2014-6519/45 md.) Askerî fabrika, tersane ve atölyeler, orduevi ve
bağlı şubeleri, askerî gazinolar, kışla gazinoları, vardiya yatakhaneleri ve bunların
müştemilatı, özel, yerel ve kış eğitim merkezleri, askerî kantinler ve askerî müzelerin kuruluş
amaçlarına uygun olarak yaptıkları teslim ve hizmetler ile bu kurum ve kuruluşların yapacağı
Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri,
b) (Mülga: 3/6/1986-3297/18 md.)32
c) (Mülga: 6/12/1984-3099/geçici md.)
4. Diğer İstisnalar:
a) (Değişik: 9/4/2003-4842/23 md.) Gelir Vergisi Kanununa göre vergiden muaf esnaf
ile kazançları basit usulde tespit edilen mükellefler tarafından yapılan teslim ve hizmetler,
aynı Kanunun mükerrer 20/B maddesi kapsamında vergilendirilen kazançlara konu teslim ve
hizmetler,33
b) (Değişik: 3/6/1986-3297/6 md.) Gelir Vergisi Kanununa göre gerçek usulde
vergiye tabi olmayan çiftçiler ile aynı Kanunun 66 ncı maddesine göre vergiden muaf olan
serbest meslek erbabı, tarafından yapılan teslim ve hizmetler,34
22/4/2026 tarihli ve 7578 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle bu bende “faaliyetinde bulunan”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Darülacezeye,” ibaresi eklenmiştir.
32
3/6/1986 tarihli ve 3297 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesine bakınız.
33
14/10/2021 tarihli ve 7338 sayılı Kanunun 55 inci maddesiyle bu bentte yer alan “basit usulde
vergilendirilen” ibaresi “kazançları basit usulde tespit edilen” şeklinde değiştirilmiş ve bende “aynı
Kanunun mükerrer 20/B maddesi kapsamında vergilendirilen kazançlara konu teslim ve hizmetler,”
ibaresi eklenmiştir.
34
Bu bentte yer alan “vergiden muaf olan küçük çiftçiler ile kazançları götürü gider usulüne göre
tespit edilen çiftçiler” ibaresi, 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81 inci maddesi ile “gerçek
usulde vergiye tabi olmayan çiftçiler ile aynı Kanunun 66 ncı maddesine göre vergiden muaf olan
31
c) (Değişik: 20/6/2001-4684/19 md.) Gelir Vergisi Kanununun 81 inci maddesinde
belirtilen işlemler ile aynı maddenin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde yazılı şartlar
dahilinde adi ortaklıkların sermaye şirketine dönüşmesi işlemleri ve Kurumlar Vergisi Kanununa
göre yapılan devir ve bölünme işlemleri (Bu kapsamda vergiden istisna edilen işlemler
bakımından Katma Değer Vergisi Kanununun 30 uncu maddesinin (a) bendi hükmü uygulanmaz.
İşlem sonunda faaliyetini bırakan, bölünen veya infisah eden mükelleflerce yüklenilen ve
indirilemeyen vergiler, faaliyete başlayan veya devir ve bölünme sonrasında devredilen veya
bölünen kurumların varlıklarını devralan mükellefeler tarafından mükerrer indirime yol
açmayacak şekilde, Vergi Usul Kanununda düzenlenen zamanaşımı süreleri ile bağlı olmaksızın
yapılacak vergi incelemesi sonucuna göre indirim konusu yapılır.),3536
ç) (Ek: 28/11/2017-7061/42 md.) Uluslararası roaming anlaşmaları çerçevesinde yurt
dışından alınan roaming hizmetleri ile bu hizmetlerin Türkiye’deki müşterilere yansıtılması,37
d) İktisadi işletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanması işlemleri, Milli
Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda kantin olarak belirlenen alanların okul aile birlikleri
tarafından kiraya verilmesi işlemleri ile Sağlık Bakanlığına bağlı hastane, klinik, dispanser,
sanatoryum gibi kurum ve kuruluşların yapacağı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde
belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri,3839
e) (Değişik: 9/4/2003-4842/23 md.) Banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsamına
giren işlemler ve sigorta aracılarının sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin
işlemleri ile 5520 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (p) bentlerinde
belirtilen kurumların kredi teminatı sağlama işlemleri,4041
f) (Değişik: 14/3/2007-5602/10 md.) Darphane ve Damga Matbaası tarafından yapılan
teslim ve hizmetler,
serbest meslek erbabı” şeklinde değiştirilmiştir.
29/3/2018 tarihli ve 7104 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “Gelir Vergisi Kanununun 81
inci maddesinde belirtilen işlemler ile” ibaresinden sonra gelmek üzere “aynı maddenin birinci fıkrasının (2)
numaralı bendinde yazılı şartlar dahilinde adi ortaklıkların sermaye şirketine dönüşmesi işlemleri ve” ibaresi
eklenmiş ve aynı Kanunun 29 uncu maddesiyle bu hükmün 6/4/2018 tarihini izleyen ikinci aybaşında yürürlüğe
girmesi hüküm altına alınmıştır.
36
28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi ile bu bendin parantez içi hükmünde yer alan
“mükerrer indirime yol açmayacak şekilde” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Vergi Usul Kanununda
düzenlenen zamanaşımı süreleri ile bağlı olmaksızın yapılacak vergi incelemesi sonucuna göre” ibaresi
eklenmiştir.
37
28/11/2017 tarihli ve 7061 sayılı Kanunun 42 inci maddesiyle eklenen bu bendin; 7061 sayılı Kanunun
yayımlandığı (5/12/2017) ayı izleyen ay başında yürürlüğe girmesi hüküm altına alınmıştır.
38
Bu bentte yer alan “kiralanması işlemleri” ibaresi, 6/4/2011 tarihli ve 6225 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle
“kiralanması işlemleri ile Sağlık Bakanlığına bağlı hastane, klinik, dispanser, sanatoryum gibi kurum ve
kuruluşların yapacağı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması
işlemleri” şeklinde değiştirilmiştir.
39
21/3/2018 tarihli ve 7103 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle, bu bentte yer alan “gayrimenkullerin
kiralanması işlemleri” ibaresi “gayrimenkullerin kiralanması işlemleri, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı
okullarda kantin olarak belirlenen alanların okul aile birlikleri tarafından kiraya verilmesi işlemleri” şeklinde
değiştirilmiştir.
40
4/6/2008 tarihli ve 5766 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle; bu bentte yer alan "tali acenteler dahil sigorta
acente ve prodüktörlerinin" ibaresi , 1/8/2008 tarihinden geçerli olmak üzere"sigorta aracılarının sigorta
şirketlerine yaptığı" şeklinde değiştirilmiştir.
41
4/11/2021 tarihli ve 7341 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle bu fıkrada yer alan “Kurumlar Vergisi Kanununun
7 nci maddesinin (24) numaralı bendinde” ibaresi “5520 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının
(1) ve (p) bentlerinde” şeklinde değiştirilmiştir.
35
g) (Değişik: 16/7/2004-5228/15 md.) Külçe altın ve külçe gümüş teslimleri ile kıymetli
taşların (elmas, pırlanta, yakut, zümrüt, topaz, safir, zebercet, inci) 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı
Sermaye Piyasası Kanununa göre Türkiye’de kurulu borsalarda işlem görmek üzere ithali,
borsaya teslimi ve borsa üyeleri arasında el değiştirmesi, döviz, para, damga pulu, değerli kâğıtlar,
hisse senedi, tahvil, (elde edilen faiz gelirleri ile sınırlı olmak üzere tahvil satın almak suretiyle
verilen finansman hizmetleri dâhil) varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira
sertifikaları, Türkiye’de kurulu borsalarda işlem gören sermaye piyasası araçları ile metal, plastik,
lastik, kauçuk, kâğıt, cam hurda ve atıkları ile konfeksiyon kırpıntılarının teslimi,4243444546474849
h) Zirai amaçlı su teslimleri ile köy tüzel kişiliklerince köyde ikamet edenlere yapılan
ticari amaçlı olmayan perakende içme suyu teslimleri, kamu kuruluşları, tarımsal kooperatifler ve
çiftçi birliklerince yapılan arazi ıslahına ait hizmetler,50
ı) (Ek:6/12/1984-3099/1 md.;Değişik: 16/7/2004-5228/15 md.) Serbest bölgelerde
verilen hizmetler ile serbest bölgelere veya bu bölgelerden yapılan ihraç amaçlı yük taşıma
işleri,51
i) (Ek: 19/8/2016-6741/9 md.) Varlık ve hakların, Türkiye Varlık Fonu ve alt fonlara
devri ile bu varlık ve hakların Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketi tarafından
yönetilmesi suretiyle yapılan teslim ve hizmetler,
Bu bent kapsamında istisna edilen işlemler bakımından, 30 uncu maddenin birinci
fıkrasının (a) bendi hükmü uygulanmaz.
j) (Ek : 3/6/1986 - 3297/6 md.) Boru hattı ile yapılan yabancı ham petrol, gaz ve
4/6/2008 tarihli ve 5766 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle; bu bentte yer alan "atıkları (hurda metalden elde edilen
külçeler dahil) teslimi" ibaresi "atıklarının teslimi" olarak değiştirilmiştir.
43
Bu bendin 2011 yılında uygulanması ile ilgili olarak 29/12/2010 tarihli ve 27800 (6.Mükerrer) sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan Maliye Bakanlığı’nın 114 seri numaralı Tebliğine bakınız.
44
13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 85 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “tahvil” ibaresi “tahvil, varlık
kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikaları” şeklinde değiştirilmiştir.
45
31/5/2012 tarihli ve 6322 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle;bu bentte yer alan “kira sertifikaları” ibaresinden
sonra gelmek üzere “, Türkiye’de kurulu borsalarda işlem gören sermaye piyasası araçları” ibaresi eklenmiştir.
46
10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 26 ncı maddesiyle, bu bentte yer alan “Külçe altın, külçe gümüş, kıymetli
taşlar (elmas, pırlanta, yakut, zümrüt, topaz, safir, zebercet, inci, kübik virconia)” ibaresi “Külçe altın ve külçe gümüş
teslimleri ile kıymetli taşların (elmas, pırlanta, yakut, zümrüt, topaz, safir, zebercet, inci) 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı
Sermaye Piyasası Kanununa göre Türkiye’de kurulu borsalarda işlem görmek üzere ithali, borsaya teslimi ve borsa
üyeleri arasında el değiştirmesi,” şeklinde değiştirilmiştir.
47
15/7/2016 tarihli ve 6728 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle, bu bentte yer alan “tahvil” ibaresinden sonra gelmek
üzere “(elde edilen faiz gelirleri ile sınırlı olmak üzere tahvil satın almak suretiyle verilen finansman hizmetleri
dâhil)” parantez içi hüküm eklenmiştir.
48
29/3/2018 tarihli ve 7104 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “atıklarının” ibaresi “atıkları
ile konfeksiyon kırpıntılarının” şeklinde değiştirilmiş ve aynı Kanunun 29 uncu maddesiyle bu hükmün 6/4/2018
tarihini izleyen ikinci aybaşında yürürlüğe girmesi hüküm altına alınmıştır.
49
2/4/2026 tarihli ve 7577 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle yayımını izleyen ikinci aybaşında (1/6/2026)
yürürlüğe girmek üzere fıkraya bu bentten sonra gelmek üzere bent eklenmiştir. Söz konusu düzenleme,
yürürlüğe girdiği tarihte Mevzuat Bilgi Sistemine işlenecek olup mezkur düzenlemeyi görmek için 17/4/2026
tarihli ve 33227 sayılı Resmî Gazete’ye bakınız.
50
Bu bentte bulunan; “Zirai sulama amaçlı su teslimleri.” ibaresi, 28/6/2001 tarihli ve 4697 sayılı Kanunla,
"Zirai amaçlı su teslimleri ile köy tüzel kişiliklerince köyde ikamet edenlere yapılan ticari amaçlı olmayan
perakende içme suyu teslimleri” şeklinde Kanunun yayımı tarihi olan 10/7/2001 tarihinden geçerli olmak üzere
değiştirilmiştir.
51
16/11/2016 tarihli ve 6761 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “verilen hizmetler”
ibaresinden sonra gelmek üzere “ile serbest bölgelere veya bu bölgelerden yapılan ihraç amaçlı yük taşıma
işleri” ibaresi eklenmiştir.
42
bunların ürünlerinin taşınması hizmetleri.
k) (Ek : 22/7/1998 - 4369/60 md.) Organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi
sitelerinin kurulması amacıyla oluşturulan iktisadi işletmelerin arsa ve işyeri teslimleri(…)52.
l) (Ek: 9/4/2003-4842/23 md.) 30.1.2002 tarihli ve 4743 sayılı Kanun hükümlerine
göre kurulan varlık yönetim şirketlerinin bankalar, özel finans kurumları ve diğer mali
kurumlardan devraldığı alacakların tahsili amacıyla bu alacakların teminatını oluşturan mal ve
hakların (müzayede mahallinde satışı dahil) teslimi ile aynı Kanuna göre finansal yeniden
yapılandırma çerçeve anlaşmaları hükümleri kapsamında yeniden yapılandırılan borçların
ödenmemesi nedeniyle bu borçların teminatını oluşturan mal ve hakların (müzayede
mahallinde satışı dahil) teslimi,
m) (Ek: 9/4/2003-4842/23 md.; Değişik: 16/7/2004-5228/15 md.) Bankalar Kanunu
uyarınca; mal ve hakların Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna teslimi ile bunların Tasarruf
Mevduatı Sigorta Fonu tarafından (müzayede mahallinde satışı dahil) teslimi, bu Fonun
devraldığı alacakların tahsili amacıyla, bunların teminatını oluşturan mal ve hakların
(müzayede mahallinde satışı dahil) teslimi ve temettü hariç ortaklık haklarıyla yönetim ve
denetimleri devralınan şirketlerin aktiflerinin Fon alacaklarının tahsili amacıyla (müzayede
mahallerinde yapılan satışlar dahil) teslimi,
Bu istisna işlem bedelinden Fona intikal eden tutarla orantılı uygulanır.
n) (Ek:25/12/2003-5035/8 md.) Basın, Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğüne
verilen haber hizmetleri.
o) (Ek: 16/7/2004-5228/15 md.) Gümrük antrepoları ve geçici depolama yerleri ile
gümrük hizmetlerinin verildiği gümrüklü sahalarda (…)54 vergisiz satış yapılan işyerlerinin ve
bu işyerlerine ait depo ve ardiye gibi bağımsız birimlerin kiralanması,5354
ö) (Ek: 29/3/2018-7104/5 md.) Gümrük antrepoları ve geçici depolama yerleri ile
gümrük hizmetlerinin verildiği gümrüklü sahalarda, ithalat ve ihracat işlemlerine konu mallar
ile transit rejim kapsamında işlem gören mallar için verilen ardiye, depolama ve terminal
hizmetleri,55
p) (Ek: 16/7/2004-5228/15 md.; Değişik: 24/7/2008-5793/13 md.) Hazinece yapılan
taşınmaz teslimi ve kiralamaları, irtifak hakkı tesisi, kullanma izni ve ön izin verilmesi işlemleri
ile Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca yapılan arsa ve arazi
teslimleri, belediyeler, il özel idareleri ve yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarının
mülkiyetindeki taşınmazların ve Vakıflar Genel Müdürlüğünün yönettiği ve temsil ettiği mazbut
16/6/2009 tarihli ve 5904 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle bu bentte yer alan “ile konut yapı
kooperatiflerinin üyelerine konut teslimleri” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
53
Bu bentte yer alan "işlemlerine konu mallar" ibaresi, 28/3/2007 tarihli ve 5615 sayılı Kanunun 13 üncü
maddesiyle "işlemlerine konu mallar ile transit rejim kapsamında işlem gören mallar" şeklinde değiştirilmiştir.
54
29/3/2018 tarihli ve 7104 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “; ithalat ve ihracat
işlemlerine konu mallar ile transit rejim kapsamında işlem gören mallar için verilen ardiye, depolama ve
terminal hizmetleri ile” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve aynı Kanunun 29 uncu maddesiyle bu hükmün
6/4/2018 tarihini izleyen ikinci aybaşında yürürlüğe girmesi hüküm altına alınmıştır.
55
29/3/2018 tarihli ve 7104 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle bu bent hükmünün 6/4/2018 tarihini izleyen
ikinci aybaşında yürürlüğe girmesi hüküm altına alınmıştır.
52
vakıfların mülkiyetinde bulunan taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve
teslimler,56575859
r) (Ek: 30/12/2004-5281/33 md.; Değişik: 28/3/2007-5615/13 md.) Kurumların
aktifinde (…)60 en az iki tam yıl süreyle bulunan iştirak hisselerinin satışı suretiyle
gerçekleşen devir ve teslimler ile bankalara, finansal kiralama ve finansman şirketlerine
borçlu olanların ve kefillerinin borçlarına karşılık taşınmaz ve iştirak hisselerinin (müzayede
mahallerinde yapılan satışlar dahil) bankalara, finansal kiralama ve finansman şirketlerine
devir ve teslimleri ile bu taşınmaz ve iştirak hisselerinin finansal kiralama ve finansman
şirketlerince devir ve teslimi. 6162
İstisna kapsamındaki kıymetlerin ticaretini yapan kurumların, bu amaçla aktiflerinde
bulundurdukları (…)62 iştirak hisselerinin teslimleri istisna kapsamı dışındadır.
İstisna kapsamında teslim edilen kıymetlerin iktisabında yüklenilen ve teslimin
yapıldığı döneme kadar indirim yoluyla giderilemeyen katma değer vergisi, teslimin yapıldığı
hesap dönemine ilişkin gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate
alınır.63
(Ek paragraf: 15/7/2016-6728/43 md.) Bu fıkranın (u) bendi kapsamında varlık kiralama
şirketlerine ve (y) bendi kapsamında finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları ile kalkınma ve
yatırım bankalarına devredilen (…)62 iştirak hisselerinin, kaynak kuruluş ve kiracı tarafından
üçüncü kişilere satışına ilişkin en az iki tam yıl aktifte bulundurma süresinin hesabında, bu (…)62
iştirak hisselerinin varlık kiralama şirketleri, finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları ile
kalkınma ve yatırım bankalarının aktifinde bulunduğu süreler de dikkate alınır.
s) (Ek: 1/7/2005-5378/32 md.) Engellilerin eğitimleri, meslekleri, günlük yaşamları
için özel olarak üretilmiş her türlü araç-gereç ve özel bilgisayar programları.64
18/1/2017 tarihli ve 6770 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle bu bentte yer alan “arsa ve arazi teslimleri,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “belediyeler ve il özel idarelerinin mülkiyetindeki taşınmazların satışı suretiyle
gerçekleşen devir ve teslimler,” ibaresi eklenmiştir.
57
5/12/2024 tarihli ve 7534 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle, bu bentte yer alan “işlemleri ile” ibaresinden sonra
gelmek üzere “Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ve” ibaresi eklenmiştir.
58
20/7/2025 tarihli ve 7555 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle bu bende “mülkiyetindeki taşınmazların”
ibaresinden sonra gelmek üzere “ve Vakıflar Genel Müdürlüğünün yönettiği ve temsil ettiği mazbut vakıfların
mülkiyetinde bulunan taşınmazların” ibaresi eklenmiştir.
59
4/12/2025 tarihli ve 7566 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle bu bentte yer alan “belediyeler ve il özel
idarelerinin” ibaresi “belediyeler, il özel idareleri ve yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarının” şeklinde
değiştirilmiştir.
60
18/1/2017 tarihli ve 6770 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle bu bendin birinci paragrafında yer alan “veya
belediyeler ile il özel idarelerinin mülkiyetinde,” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
61
28/11/2017 tarihli ve 7061 sayılı Kanunun 42 nci maddesiyle, 1/1/2018 tarihinde yürürlüğe girmek üzere, bu
paragrafta yer alan “bankalara” ibareleri “bankalara, finansal kiralama ve finansman şirketlerine” şeklinde
değiştirilmiş, “devir ve teslimleri” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile bu taşınmaz ve iştirak hisselerinin finansal
kiralama ve finansman şirketlerince devir ve teslimi” ibaresi eklenmiştir.
62
14/7/2023 tarihli ve 7456 sayılı Kanunun 7 inci maddesiyle bu maddenin (4) numaralı fıkrasının (r) bendinin
birinci paragrafında yer alan “iştirak hisseleri ile taşınmazların” ibaresi “iştirak hisselerinin” şeklinde
değiştirilmiş, ikinci ve dördüncü paragraflarında yer alan “taşınmaz ve” ibareleri madde metninden
çıkarılmıştır.
63
24/7/2008 tarihli ve 5793 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle bu bentte yer alan "gayrimenkullerin" ibaresi
"taşınmazların" ve "gayrimenkul" ibaresi "taşınmaz" şeklinde değiştirilmiştir.
64
25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “Özürlülerin” ibaresi
“Engellilerin” şeklinde değiştirilmiştir.
56
ş) (Ek: 21/2/2007-5582/35 md.) 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 38/A
maddesinde tanımlanan konut finansmanı amacıyla teminat gösterilen veya ipotek konulan
konutun, konut finansman kuruluşları, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, ipotek finansmanı
kuruluşları ya da üçüncü kişilere teslimi (müzayede mahallinde yapılan satışlar dahil) ile bu
şekilde alınan konutun, konut finansman kuruluşları, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı veya
ipotek finansmanı kuruluşları tarafından teslimi (müzayede mahallinde yapılan satışı dahil).
t) (Ek: 16/6/2009-5904/14 md.) 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu
kapsamında düzenlenen ürün senetlerinin, 1 inci maddenin birinci fıkrasının (3) numaralı
bendinin (d) alt bendi ile 13 üncü maddenin birinci fıkrasının (ğ) bendinde belirtilen işlemler hariç
olmak üzere, ürün ihtisas borsaları ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığından ürün senedi alım-satımı
konusunda izin alan ticaret borsaları aracılığıyla teslimleri (Bu kapsamda vergiden istisna edilen
işlemler bakımından 30 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendi hükmü uygulanmaz.).
u) (Ek: 13/2/2011-6111/85 md.; Değişik: 15/7/2016-6728/43 md.) Her türlü varlık ve
hakkın, kaynak kuruluşlarca, kira sertifikası ihracı amacıyla ve sözleşme süresi sonunda geri
alınması şartıyla varlık kiralama şirketlerine devri ile bu varlık ve hakların varlık kiralama
şirketlerince kiralanması ve devralınan kuruma devri.
İstisna kapsamında, varlık kiralama şirketlerine devredilen varlık ve hakların
iktisabında yüklenilen ve devrin yapıldığı döneme kadar indirim yoluyla giderilemeyen katma
değer vergisi, devrin yapıldığı hesap dönemine ilişkin gelir veya kurumlar vergisi matrahının
tespitinde gider olarak dikkate alınır.
v) (Ek: 13/6/2012-6327/12 md.) 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu
uyarınca oluşturulan Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından münhasıran uyuşmazlıkların
çözümüne ilişkin olarak verilen hizmetler.
y) (Ek: 12/7/2013-6495/29 md.; Değişik: 15/7/2016-6728/43 md.) 21/11/2012 tarihli ve
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında; finansal
kiralama şirketleri, katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarınca bizzat kiracıdan satın
alınıp geriye kiralanan her türlü taşınır ve taşınmazlara uygulanmak üzere ve kiralamaya konu
kıymetin mülkiyetinin sözleşme süresi sonunda kiracıya devredilecek olması koşulu ile
kiralamaya konu taşınır ve taşınmazın kiralayana satılması, satan kişilere kiralanması ve devri.65
İstisna kapsamında, finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları ile kalkınma ve
yatırım bankalarına devredilen her türlü taşınır ve taşınmaz malların iktisabında yüklenilen ve
devrin yapıldığı döneme kadar indirim yoluyla giderilemeyen katma değer vergisi, devrin
yapıldığı hesap dönemine ilişkin gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider
olarak dikkate alınır.
z) (Ek: 6/2/2014-6518/32 md.) 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi
Kanununun 5/B maddesi kapsamındaki araştırma ve geliştirme, yenilik ile yazılım faaliyetleri
neticesinde ortaya çıkan patentli veya faydalı model belgeli buluşa ilişkin gayri maddi hakların
kiralanması, devri veya satışı (Bu kapsamda vergiden istisna edilen işlemler bakımından bu
15/7/2016 tarihli ve 6728 sayılı Kanunun 76 ncı maddesiyle, bu parafrafın 2/8/2013 tarihinden itibaren
yapılan işlemlere uygulanmak üzere 6728 sayılı Kanunun Resmi Gazete’de yayım tarihi olan 9/8/2016’da
yürürlüğe girmesi hüküm altına alınmıştır.
65
Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükmü uygulanmaz.).