Av. Fethi Güzel

Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu · JANDARMA 25

JANDARMA 25 — JANDARMA Madde 25 (JANDARMA m. 25)

Arama adları: JANDARMA 25 · JANDARMA madde 25 · JANDARMA m. 25 · JANDARMA m 25 — resmî metin ve akademik şerh: Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı.

Resmî metin — JANDARMA Madde 25

Yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak olan hükümler

---

Madde 25 – (Mülga: 27/5/2016-KHK-668/20 md.; Aynen kabul: 8/11/2016
6755/20 md.)
Ek Madde 1 – (Ek: 20/8/1993 – KHK – 507/3 md.; Değişik: 27/3/2015-6638/54 md.)
Jandarmanın (...)25 eylem ve işlemleri İçişleri Bakanlığı, mülki idare amirleri ve kendi
amirleri tarafından denetlenir ve teftiş edilir.25
Ek Madde 2 – (Ek: 20/8/1993 – KHK – 507/3 md.; Değişik: 27/3/2015-6638/55 md.)26
İl jandarma komutanı ile merkez ilçe jandarma komutanı hakkında il valisince, ilçe
jandarma komutanı hakkında kaymakamın değerlendirmesi alınarak il valisi tarafından her yıl
sonunda söz konusu kişilerin (...)26 görevleri ile ilgili olarak değerlendirme raporu düzenlenir.
Değerlendirme raporları; personelin terfi, ödüllendirme, atama ve yer değiştirmesinde
dikkate alınır.
Değerlendirme raporlarının içeriği ve düzenlenme esasları, (...)26 İçişleri Bakanlığı
tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
23 2/1/2017 tarihli ve 680 sayılı KHK’nin 46 ncı maddesiyle, bu maddede yer alan “Hizmetleri Sınıfı” ibaresi yürürlükten kaldırılmış, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7072 sayılı Kanunun 45 inci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır. 24 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 128 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanarak Bakanlar Kurulu kararıyla” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir. 25 25/7/2016 tarihli ve 668 sayılı KHK’nin 18 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “askeri görevleri haricindeki diğer görevleriyle ilgili” ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve aynı fıkradaki “valiler” ibaresi “mülki idare amirleri” şeklinde değiştirilmiş olup, daha sonra bu hüküm 8/11/2016 tarihli ve 6755 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle kanunlaşmıştır. 26 25/7/2016 tarihli ve 668 sayılı KHK’nin 19 uncu maddesiyle bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “askerî görevleri haricindeki diğer” ibaresi ile aynı maddenin üçüncü fıkrasında yer alan “Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak” ibaresi yürürlükten kaldırılmış olup, daha sonra bu hüküm 8/11/2016 tarihli ve 6755 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle kanunlaşmıştır.

İzinler
Ek Madde 3 – (Ek: 20/8/1993 – KHK – 507/3 md.) (Başlığı ile Birlikte Değişik:
6/12/2019-7196/29 md.)
Subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman
erbaşların yıllık izinleri ve yıllık mazeret izinleri aşağıdaki gibidir:
a) Personelin her yıl otuz gün yıllık izin hakkı vardır. Bu müddete yol dâhil değildir.
Ayrıca, kısa süreli mazeretlerde kullanılmak üzere on beş güne kadar yıllık mazeret izni verilebilir.
b) Yıllık izinlerin verilmesi, zaman ve süresi, hizmetin aksamaması esas alınmak suretiyle
birlik, karargâh ve kurum amirlerince düzenlenir.
c) Personele, nasbedildikleri veya ilk sözleşmelerinin onaylandığı tarihten aynı yılın
31 Aralık tarihine kadar olan süre için yıllık izinleri orantılı olarak verilir.
ç) Yıllık izinlerin senesi içinde kullanılması esastır. Ancak hizmet, alıkonulma, esaret
ve sair zorunlu nedenlerle yıllık izinlerini kısmen veya tamamen kullanamayanların izinleri,
müteakip sene içinde verilebilir. Bu müddet hiçbir suretle toplam altmış günü geçemez.
d) Görev ve hizmet ihtiyacının gerektirdiği durumlarda, asgari yıllık izin planlamasını
onaylayan makam tarafından personel izinden geriye çağrılabilir.
Subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman
erbaşlara birinci fıkrada yazılı on beş günlük yıllık mazeret izinleri dışında;
a) Eşinin doğum yapması, eşinin ölümü, çocuğunun ölümü, kendisinin veya eşinin ana,
baba veya kardeşinin ölümü hallerinin her birinde isteği üzerine on güne kadar; kendisinin veya
çocuğunun evlenmesi halinde isteği üzerine yedi güne kadar mazeret izni verilebilir.
b) Yangın, deprem, su baskını gibi olağanüstü bir mazeret dolayısıyla bir yıl içinde
otuz güne kadar mazeret izni verilebilir.
c) Hizmetleri sırasında radyoaktif ışınlarla çalışan personele her yıl, yıllık izinlerinden
ayrı olarak, bir aylık izin verilir.
ç) Gerekli uzmanlık dallarında ve ihtiyaç duyulan branşlarda yurt içinde öğrenim için
özlük hakları saklı kalmak şartıyla öğrenim süresi kadar veya eğitim öğretim programının
özelliğine göre ve programın safhaları dikkate alınarak ihtiyaç duyulan sürelerde bölümler
halinde izin verilebilir.
d) Bakmakla yükümlü olduğu veya refakat etmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek
anne, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya tedavisi
uzun süren önemli bir hastalığa tutulmuş olması hâllerinde, bu hâllerin sağlık kurulu
raporuyla belgelendirilmesi şartıyla, istekleri üzerine, aylık ve özlük hakları korunarak üç aya
kadar izin verilebilir. Gerektiğinde bu süre bir katına kadar uzatılır. Bu sürenin bitimini
müteakip istekleri üzerine ayrıca altı aya kadar aylıksız izin verilebilir. Bu bent hükmü aynı
kişi ve aynı vakaya dayalı olarak bir defaya mahsus uygulanır. Aylıksız izinli olarak geçirilen
süreler mecburi hizmet süresinden, uzman erbaşlar için sözleşme süresinden sayılmaz.
e) En az yüzde 70 oranında engelli ya da süreğen hastalığı olan çocuğunun (çocuğun

evli olması durumunda eşinin de en az yüzde 70 oranında engelli olması kaydıyla) hastalanması
hâlinde hastalık raporuna dayalı olarak ana veya babadan sadece biri tarafından kullanılması
kaydıyla bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde on güne kadar mazeret izni verilir.
f) Bu fıkra kapsamında verilen mazeret izinleri yıllık izne mahsup edilmez.
Subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman
erbaşların sıhhi izinleri aşağıdaki gibidir:
a) Hizmet yapamayacak şekilde hastalanan personelin hastalığı geçici ise veya geçici olup
sekel bırakan hastalıklardan ise, hastanelerde geçen teşhis ve tedavi süreleri hariç, ay ve gün
hesabı ile her bir hastalığı için toplam olarak ve fiilen iki yılı geçmemek üzere, nekahet tedavisi,
istirahat ve hava değişimi işlemine tabi tutulur. Bu gibiler hakkında raporlar sağlık kurulunca
verilir. Sözleşmeli subay ve sözleşmeli astsubaylar için 4678 sayılı Kanun, uzman erbaşlar için
3269 sayılı Kanundaki sağlık durumları nedeniyle sözleşme fesih hükümleri saklıdır.
b) Kanser, her türlü kötü huylu tümör, verem, kronik böbrek yetmezliği ile akıl ve ruh
hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananlar, sağlık
kurulları raporlarında gösterilecek lüzum üzerine, toplam olarak ve fiilen üç yılı geçmemek
şartı ile tedavi, istirahat veya hava değişimine tabi tutulabilirler.
c) Sağlık durumundan dolayı (Yurdun alçak veya alçak mutedil bölgelerinde faal
görev yapar) veya (Muayyen bölgelere gidemez) şeklinde iklim değiştirme raporları alanlar
ile birlik veya diğer görevlerde çalışması sağlık kurulu raporu ile kayıt ve şarta bağlı olanların
bu durumlardaki sıhhi izin süreleri dört yıl olarak hesaplanır. Geçici olarak sağlık durumları
sebebiyle uçucuların yer hizmetine verilmeleri ve dalgıç ve kurbağa adamlardan hizmetlerini
yapamaz kararı alanların diğer görevlere verilmeleri sıhhi izin süresinden sayılmaz. Sıhhi izin
süresini doldurmak durumuna girenler, sıhhi izin sürelerini dolduracakları ayın ilk haftasında
haklarında kati işlem yapılmak üzere tekrar muayeneye sevk edilirler. Bunlardan sıhhi
arızalarının devam ettiği ve hiçbir sınıfın hizmetinde vücutlarından istifade edilemeyeceği
anlaşılanlar hakkında ilgisine göre 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti
Emekli Sandığı Kanunu veya 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel
Sağlık Sigortası Kanunu hükümleri uygulanır.
ç) Kadın personele doğum yapmasından önce sekiz hafta ve doğum yaptığı tarihten
itibaren on altı hafta olmak üzere toplam yirmi dört hafta süre ile aylıklı izin verilir. Çoğul
gebelik halinde, doğum öncesi sekiz haftalık izin süresine iki hafta süre eklenir. Ancak
beklenen doğum tarihinden sekiz hafta öncesinden, sağlık durumunun uygun olduğu doktor
raporu ile belgelenen personel, isterse doğumdan önceki iki haftaya kadar iş yerinde
çalışabilir. Bu durumda personelin isteği halinde doğum öncesinde çalıştığı süreler, doğum
sonrası izin süresinin bitim tarihinden itibaren aylıklı izin süresine eklenir. Doğumun erken
gerçekleşmesi nedeniyle doğum öncesi sekiz haftalık izinden kullanılamayan süreler, doğum
sonrası sürelere eklenir. Doğumda veya doğum sonrası aylıklı izin süresi içerisinde annenin
ölümü halinde, isteği üzerine babaya, bu bentte anne için öngörülmüş olan aylıklı izin süresi
kadar izin verilir. Doğum yapan personele çocuklarını emzirmeleri için aylıklı izin süresinin

bitim tarihinden itibaren ilk altı ayda günde üç saat, ikinci altı ayda günde bir buçuk saat süt
izni verilir. Süt izninin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağı personelin
tercihine bırakılır. Ayrıca doğum yapan personele, aylıklı izinlerinin bitiminden itibaren
başlamak üzere, en fazla üç yaşında bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat
edinen kadın personele bu bentte geçen sekiz haftalık iznin bitiminden itibaren istekleri
üzerine on iki aya kadar aylıksız izin verilir. (Ek cümleler:22/4/2026-7578/24 md.) Üç yaşını
doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen subay, sözleşmeli
subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaş ile subay, sözleşmeli
subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaş olmayan eşin münferit
olarak evlat edinmesi hâlinde subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman
jandarma ve uzman erbaş olan eşlerine, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta
süre ile aylıklı izin verilir. Bu izin evlatlık kararı verilmeden önce çocuğun fiilen teslim
edildiği durumlarda da uygulanır. Bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte veya münferit
olarak koruyucu aile olan personele çocuğun koruyucu aile yanına teslim edildiği tarihten
sonra isteği üzerine on gün izin verilir.27
d) Görev esnasında veya görev dışında, görevlerinden dolayı bir saldırıya veya kazaya
uğrayan veya bir meslek hastalığına yakalanan personel bu fıkrada belirtilen sürelere bağlı
olmaksızın iyileşinceye kadar izinli sayılır.
e) Bu fıkra kapsamında verilen izinler rütbe bekleme süresinden sayılır.
Subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay ve uzman jandarmaların yurt
dışı izinleri aşağıdaki gibidir:
a) İçişleri Bakanlığınca;
1) Öğrenim için öğrenim süresi kadar,
2) Meslekî bilgi ve görgüsünü artırmak maksadıyla bir yıla kadar,
3) Seminer, müşahede gezisi ve ziyaretler için lüzumlu görülen süre kadar,
4) Mazeret dolayısıyla yıllık izinle birlikte üç aya kadar,
5) Seyahat maksadıyla yurt dışına gidecek personele, bu maddenin birinci fıkrasında
belirtilen yıllık izin süresi kadar,
yurt dışı izni verilebilir.
b) Bu fıkranın (a) bendinin (5) numaralı alt bendinde belirtilen izin aynı usuller ile
uzman erbaşlara da verilebilir.
c) Yurt dışı izin verme yetkisi İçişleri Bakanlığınca devredilebilir. Yetki devri
hâllerinde, verilen yurt dışı izinleri yetki devri yapan makama bildirilir.
27 22/4/2026 tarihli ve 7578 sayılı Kanunun 24 üncü maddesiyle bu bendin birinci cümlesinde yer alan “doğum yaptığı tarihten itibaren sekiz hafta” ibaresi “doğum yaptığı tarihten itibaren on altı hafta” şeklinde, “toplam on altı hafta” ibaresi “toplam yirmi dört hafta” şeklinde, üçüncü cümlesinde yer alan “önceki üç” ibaresi “önceki iki” şeklinde, “en fazla üç yaşında bir çocuğu evlat edinen kadın personele çocuğun ana ve babasının rızasının kesinleştiği tarihten veya vesayet dairelerinin izin verme tarihinden itibaren” ibaresi “en fazla üç yaşında bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen kadın personele bu bentte geçen sekiz haftalık iznin bitiminden itibaren” şeklinde değiştirilmiştir.

ç) Bu fıkra kapsamında verilen izinlerde özlük hakları aynen verilir.
Subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman
erbaşlardan;
a) Yabancı memleketlerin emsal kurum ve kuruluşlarında hizmet yapmak üzere
gönderileceklere İçişleri Bakanlığınca dört yıla kadar aylıklı izin verilebilir. Bu şekilde
görevlendirilenlerin aylıkları Jandarma Genel Komutanlığı bütçesinden ödenir. Bunların
yabancı memleketlerde geçen hizmet süreleri, fiilî hizmetlerinden ve kıdemlerinden sayılır.
b) Yabancı bir memlekette veya uluslararası kuruluşlarda görev alacaklara İçişleri
Bakanlığının onayı ile beş yıla kadar aylıksız izin verilebilir.
c) Birleşmiş Milletler Teşkilatı ile Türkiye Cumhuriyetinin üye olduğu veya
imzaladığı anlaşmalarla taraf bulunduğu diğer uluslararası teşkilatlar nezdinde ateşkesi
denetlemek üzere gözlemci sıfatıyla görev alan veya barış gücünde görevlendirilenlere
Cumhurbaşkanı kararı ile beş yıla kadar aylıklı izin verilebilir. Bu personele, görevlendirilen
teşkilat tarafından yapılacak ödemelerin dışında, ayrıca, aynı karar ile tespit edilecek tutarda
aylık ek ücret de verilebilir. Bu şekilde yabancı memleket veya uluslararası kuruluşlarda
görevde geçen süreler hizmetten sayılır ve emeklilik hakları ile 3/1/1961 tarihli ve 205 sayılı
Ordu Yardımlaşma Kurumu Kanununca sağlanan hakları, 5434 sayılı Kanun, 5510 sayılı
Kanun ve 205 sayılı Kanun hükümlerine uyulmak kaydı ile saklı tutulur.
Bursla gidenler de dâhil, yetiştirilmek üzere veya sürekli görevle yurt dışına
gönderilen personel kanunlarına tâbi kamu personelinin; subay, sözleşmeli subay, astsubay,
sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaş olarak görev yapan eşlerine, hizmet
safahatları süresince her defasında bir yıldan az olmamak üzere en çok dört yıla kadar aylıksız
izin verilebilir.
Aylıksız izin süreleri hariç olmak üzere, izin süreleri subay, sözleşmeli subay,
astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşların hizmetlerinden sayılır.
Aylıksız izin süreleri mecburi hizmet süresinden sayılmaz. Aylıksız izin alanların, nasıp ve
terfi, aylık ve diğer mali haklar bakımından statü ve rütbelerine göre 926 sayılı Kanun, 4678
sayılı Kanun, 3466 sayılı Kanun ve 3269 sayılı Kanun hükümleri saklıdır.
Savaş ve olağanüstü hallerde Cumhurbaşkanınca izin süreleri kısaltılabilir veya
kaldırılabilir. Bu hâllerde, bu madde kapsamına giren personel, izinden geriye çağrılabilir.
Subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarmalar ve uzman
erbaşlar için bu Kanun dışında diğer kanunlarda düzenlenen izin hükümleri uygulanmaz.
İzinlerin verilme usul ve esasları, izin vermeye yetkili makamlar ve sair hususlar ile
ilgili ve görgülerini artırmak üzere yabancı memleketlere izinli gideceklerin seçilmeleri,
yollanma tarzları, o yerdeki yaşama ve çalışmalarının ne şekilde takip ve kontrol edilecekleri,
ne gibi hallerde geri çağırılacakları ile ilgili hususlar İçişleri Bakanlığı tarafından yürürlüğe
konulacak yönetmelik ile belirlenir.
Ek Madde 4 - (Ek: 3/4/2003 - 4838/1 md.)

Gözaltına alınanların yeme, içme ihtiyaçlarına ve nakillerine ait masraflar Jandarma
Genel Komutanlığı bütçesine konulacak ödenekle karşılanır.
Ek Madde 5 – (Ek: 3/7/2005 – 5397/2 md.)
Jandarma, bu Kanunun 7 nci maddesinin (a) bendine ilişkin görevleri yerine getirirken
önleyici ve koruyucu tedbirleri almak üzere, sadece kendi sorumluluk alanında 4.12.2004
tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun, casusluk suçları hariç, 250 nci
maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yazılı suçların işlenmesinin önlenmesi
amacıyla, hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Jandarma Genel
Komutanı veya istihbarat başkanının yazılı emriyle, telekomünikasyon yoluyla yapılan
iletişimi tespit edebilir, dinleyebilir, sinyal bilgilerini değerlendirebilir, kayda alabilir.
Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde verilen yazılı emir, yirmidört saat içinde yetkili ve
görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını en geç kırk sekiz saat içinde verir. Sürenin
dolması veya hâkim tarafından aksine karar verilmesi halinde tedbir derhal kaldırılır. Bu
halde dinlemenin içeriğine ilişkin kayıtlar en geç on gün içinde yok edilir; durum bir tutanakla
tespit olunur ve bu tutanak denetimde ibraz edilmek üzere muhafaza edilir. Bu işlemler,
4.7.1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanununun ek 7 nci maddesinin
onuncu fıkrası hükmüne göre kurulan merkez tarafından yürütülür. 5271 sayılı Kanunun 135
inci maddesi kapsamında yapılacak dinlemeler de bu merkez üzerinden yapılır.28
(Değişik ikinci fıkra: 27/3/2015-6638/6 md.) Yetkili ve görevli hâkim, Ankara ağır
ceza mahkemesi üyesidir.
Kararda ve yazılı emirde, hakkında tedbir uygulanacak kişinin kimliği, iletişim
aracının türü, kullandığı telefon numaraları veya iletişim bağlantısını tespite imkân veren
kodundan belirlenebilenler ile tedbirin türü, kapsamı ve süresi ile tedbire başvurulmasını
gerektiren nedenler belirtilir. Kararlar, en fazla üç ay için verilebilir; bu süre aynı usûlle üçer
ayı geçmeyecek şekilde en fazla üç defa uzatılabilir. Ancak, terör örgütünün faaliyeti
çerçevesinde devam eden tehlikelere ilişkin olarak gerekli görülmesi halinde, hâkim üç aydan
fazla olmamak üzere sürenin müteaddit defalar uzatılmasına karar verebilir.
Uygulanan tedbirin sona ermesi halinde, dinlemenin içeriğine ilişkin kayıtlar en geç on
gün içinde yok edilir; durum bir tutanakla tespit olunur ve bu tutanak denetimde ibraz edilmek
üzere muhafaza edilir.
Bu maddede belirtilen suçların önlenmesi amacıyla ve hâkim kararı alınmak
koşuluyla, teknik araçlarla izleme yapılabilir. Ayrıca, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu
hizmeti veren kuruluşların ihtiyaç duyulan bilgi ve belgelerinden yararlanabilmek için
gerekçesini de göstermek suretiyle yazılı talepte bulunulabilir. Bu kurum ve kuruluşların
kanuni sebeplerle veya ticari sır gerekçesiyle bu bilgi ve belgeleri vermemeleri halinde ancak
hâkim kararı ile bu bilgi ve belgelerden yararlanılabilir.
Bu madde hükümlerine göre yürütülen faaliyetler çerçevesinde elde edilen kayıtlar,
28 27/3/2015 tarihli ve 6638 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle, bu fıkranın üçüncü cümlesinde yer alan “yirmidört saat” ibaresi “kırk sekiz saat” şeklinde değiştirilmiştir.

birinci fıkrada belirtilen amaçlar dışında kullanılamaz. Elde edilen bilgi ve kayıtların
saklanmasında ve korunmasında gizlilik ilkesi geçerlidir. Bu fıkra hükümlerine aykırı hareket
edenler hakkında, görev sırasında veya görevden dolayı işlenmiş olsa bile Cumhuriyet
savcılarınca doğrudan soruşturma yapılır.
Hâkim kararları ve yazılı emirler, Jandarma Genel Komutanlığı İstihbarat Başkanlığı
görevlilerince yerine getirilir. İşlemin başladığı ve bitirildiği tarih ve saat ile işlemi yapanın
kimliği bir tutanakla saptanır.
(Değişik sekizinci fıkra: 27/3/2015-6638/6 md.) Bu maddede yer alan faaliyetlerin
denetimi; sıralı kurum amirleri, mülki idare amirleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve ilgili
bakanlığın teftiş elemanları tarafından yılda en az bir defa yapılır. Bu faaliyetler
Cumhurbaşkanlığınca görevlendirilen denetim elemanları tarafından da denetlenebilir. Bu
kapsamda yapılan denetimlerin sonuçları bir rapor hâlinde Türkiye Büyük Millet Meclisi
Güvenlik ve İstihbarat Komisyonuna sunulur.29
Bu maddede belirlenen usûl ve esaslara aykırı dinlemeler hukuken geçerli sayılmaz ve
bu şekilde dinleme yapanlar hakkında 26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
hükümlerine göre işlem yapılır.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin esas ve usûller, Cumhurbaşkanınca çıkarılan
yönetmelikle düzenlenir.29
Ek Madde 6 - (Ek: 27/3/2015 - 6638/57 md.)
İçişleri Bakanı, bu Kanundaki yetkilerinden bir kısmını gerektiğinde sınırlarını yazılı
olarak açıkça belirlemek şartıyla ilgisine göre Jandarma Genel Komutanına veya valilere
devredebilir.
Uygulanacak hükümler:
Ek Madde 7 - (Ek: 25/7/2016 –KHK- 668/19 md.; Değiştirilerek kabul: 8/11/2016
6755/19 md.)
Diğer kanunlarda bu Kanuna aykırı hükümler bulunması halinde bu Kanun hükümleri
uygulanır.
Bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili tereddütleri gidermeye ve bu yönde düzenleyici ve
yönlendirici işlemler yapmaya İçişleri Bakanlığı yetkilidir.
Bu Kanunda bu maddeyi ihdas eden Kanun ile yapılan düzenlemeler sebebiyle
teşkilat, personel, eğitim ve diğer hususlarla ilgili olarak yeni ihtiyaçların ortaya çıkması
halinde, buna ilişkin düzenleme yapmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.30
Sosyal tesisler
29 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 128 inci maddesiyle, Ek 5 inci maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan “Başbakanlık Teftiş Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanlığınca görevlendirilen denetim elemanları” şeklinde ve onuncu fıkrasında yer alan “Adalet, İçişleri ve Ulaştırma bakanlıklarının görüşü alınarak Başbakanlık tarafından üç ay içinde çıkarılacak” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan” şeklinde değiştirilmiştir. 30 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 128 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “İçişleri Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

Ek Madde 8 - (Ek : 3/10/2016-KHK-676/18 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/16 md.)
Jandarma Genel Komutanlığı, vardiya yatakhaneleri, eğitim ve kongre merkezleri,
sosyal tesisler, gazinolar, moral eğitim merkezleri ve kantinler kurabilir. (Mülga cümle:
6/12/2019-7196/30 md.) (...)
(Ek fıkra: 25/7/2018-7145/7 md.) Vardiya yatakhaneleri, gazinolar, sosyal tesisler,
özel, yerel ve kış eğitim merkezlerinin sermayeleri, bu tesislerin gelirleri ile üye aidatlarına
ilave olarak Jandarma Genel Komutanlığı bütçesine konulacak ödenekten oluşur. Vardiya
yatakhaneleri, gazinolar, sosyal tesisler, özel, yerel ve kış eğitim merkezlerinin yılı merkezi
yönetim bütçe kanunu ile belirlenen giderleri genel bütçeden karşılanabilir.
(Ek fıkra: 6/12/2019-7196/30 md.) Vardiya yatakhaneleri, gazinolar, sosyal tesisler,
özel, yerel ve kış eğitim merkezlerinde, özel bir ihtisas gerektiren hizmetlerin personel
yetersizliği veya maliyeti nedeniyle verilememesi durumunda bu hizmetler kiralama yoluyla
dışarıdan karşılanabilir, kantinlerin tamamı, bir kısmı veya bazı şubeleri kiraya verilebilir, bu
şekilde elde edilen gelirler genel bütçe gelirleri ile ilişkilendirilmeksizin tesis ve kantin
gelirlerine dâhil edilir. Özel, yerel ve kış eğitim merkezleri ile birlik dışındaki kantinlerin
aylık gayrisafi hasılatının %1’i her ay genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe
birimine yatırılır.
(Ek fıkra:21/11/2024-7533/22 md.) Kiraya verilen veya üçüncü şahıslara işlettirilen
kısımları hariç olmak üzere kantinlerin elektrik, su ve yakacak giderleri genel bütçeden
karşılanır.
(Ek fıkra: 6/12/2019-7196/30 md.) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı mensubu personel ile Türk Silahlı Kuvvetleri mensubu personel, Jandarma
Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına ait üçüncü fıkradaki tesisler ile Türk
Silahlı Kuvvetlerine ait tesis ve özel bakım merkezlerinden kendi mevzuatlarında yer aldığı
şekilde, statülerine göre, karşılıklı olarak istifade ederler.
(Ek fıkra: 6/12/2019-7196/30 md.) Üçüncü fıkrada sayılan tesislerden istifade edecek
personelden üye aidatı ve kart ücreti alınır. Bu suretle elde edilen gelirlerin müştereken istifade
edilen tesislere yönelik harcama usul ve esasları Millî Savunma Bakanlığı ve İçişleri
Bakanlığınca, Jandarma Genel Komutanlığına ait tesislerin işletilmesi, işlettirilmesi, gelirlerinin
harcanması, (...)31 genel usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelikle
düzenlenir.
Madalyalar ve nakdî ödül3233
Ek Madde 9- (Ek: 2/1/2017-KHK-680/47 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/46 md.)
31 Anayasa Mahkemesi’nin 25/1/2023 Tarihli ve E: 2020/30, K: 2023/12 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan "...tesislerden istifade edilmesinin yasaklanmasını gerektiren durumlar gibi..." ibaresi iptal edilmiştir. 32 6/12/2019 tarihli ve 7196 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle, bu madde başlığı “Para mükâfatı” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir. 33 21/11/2024 tarihli ve 7533 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi ile bu maddenin madde başlığı “Madalya ve para mükâfatı:” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiş ve mevcut üçüncü fıkrasına “verilen” ibaresinden sonra gelmek üzere “madalya ve” ibaresi eklenmiştir.

3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında
Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla Jandarma Genel Komutanlığı personelinden;
a) Ülkenin güvenlik ve esenliği, Devletin çıkarları ve kişilerin can, ırz ve mallarını
korumada yüksek hizmetleri görülenler, fiilen almakta oldukları aylık tutarlarının iki katından
beş katına kadar,
b) Olağanüstü durumlarda yaşamını ortaya koyarak büyük yararlıklar gösterenler,
fiilen almakta oldukları aylık tutarlarının altı katından yirmidört katına kadar,
para verilerek ödüllendirilir.
(Ek fıkra:21/11/2024-7533/23 md.) Jandarma Genel Komutanlığı personelinden
kendisine tevdi edilen görevleri cesaret, feragat, kahramanlık veya üstün başarı ile yerine
getirenlere İçişleri Bakanı tarafından aşağıda isimleri yazılı madalyalar verilebilir:
a) Jandarma Üstün Cesaret ve Feragat Madalyası,
b) Jandarma Şeref Madalyası,
c) Jandarma Üstün Hizmet Madalyası.
(Ek fıkra: 6/12/2019-7196/31 md.) (Mülga birinci cümle:21/11/2024-7533/23 md.)
Başka devletlerce tevcih edilen madalya ve nişanlar ile bunlara ait rozet ve minyatürler,
İçişleri Bakanlığınca tasvip ve tescil edildikten sonra takılabilir. Verilen madalyaların imalatı
ve bunların muhafazalarının temin giderleri bir defaya mahsus olmak üzere bütçeden
karşılanır.
(Ek fıkra: 6/12/2019-7196/31 md.) Bu madde gereğince verilen madalya ve ödüllere
ilişkin esaslar, teklif ve değerlendirme işlemleri, ödül verme yetkileri, ödül gerekçelerine göre
verilecek ödülün cinsi ve miktarı ile diğer usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak
yönetmelikler ile belirlenir.33
Atıflar
Ek Madde 10- (Ek: 2/1/2017-KHK-680/47 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/46 md.)
(Değişik fıkra: 6/12/2019-7196/32 md.) 4678 sayılı Kanun, 3269 sayılı Kanun ile
6191 sayılı Kanunda; Jandarma Genel Komutanlığı mensubu sözleşmeli subay, sözleşmeli
astsubay, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er statüsündeki personel için Türk Silahlı
Kuvvetlerine yapılan atıflar Jandarma Genel Komutanlığına, Milli Savunma Bakanlığı
ve/veya Genelkurmay Başkanlığına yapılan atıflar İçişleri Bakanlığına yapılmış sayılır.
(Ek fıkra: 18/10/2018-7148/13 md.) 6/5/1960 tarihli ve 7471 sayılı Türk Silahlı
Kuvvetleri Giyecek ve Teçhizatı Kanununda Jandarma Genel Komutanlığı için, Türk Silahlı
Kuvvetlerine veya Genelkurmay Başkanlığına yapılan atıflar Jandarma Genel Komutanlığına,
askerî personele yapılan atıflar Jandarma Genel Komutanlığı kadrolarında bulunan subay,
sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, Jandarma ve
Sahil Güvenlik Akademisi öğrencileri ile bunların adaylarına, erbaş ve erler ile yedek
personele yapılmış sayılır.

(Ek fıkra: 18/10/2018-7148/13 md.) 29/1/1963 tarihli ve 169 sayılı Silahlı Kuvvetler
Yakacak, Aydınlatma, Isıtma ve Soğutma Kanununda Jandarma Genel Komutanlığı için,
Türk Silahlı Kuvvetlerine yapılan atıflar Jandarma Genel Komutanlığına, Millî Savunma
Bakanlığına yapılan atıflar İçişleri Bakanlığına yapılmış sayılır.
(Ek fıkra: 18/10/2018-7148/13 md.) 21/4/2004 tarihli ve 5143 sayılı Türk Silahlı
Kuvvetlerinde İlk Nasıp İstihkakına İlişkin Kanunda Jandarma Genel Komutanlığı için, Türk
Silahlı Kuvvetlerine veya kuvvet komutanlıklarına yapılan atıflar Jandarma Genel
Komutanlığına, Türk Silahlı Kuvvetleri Kıyafet Yönetmeliğine yapılan atıflar Jandarma
Genel Komutanlığı Kıyafet Yönetmeliğine, sınıf ibaresine yapılan atıflar branş ibaresine
yapılmış sayılır.
(Ek fıkra: 18/10/2018-7148/13 md.) 24/5/2007 tarihli ve 5668 sayılı Türk Silahlı
Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Besleme Kanununda
Jandarma Genel Komutanlığı için, Türk Silahlı Kuvvetlerine yapılan atıflar Jandarma Genel
Komutanlığına, askerî öğrencilere yapılan atıflar Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi
öğrencilerine, askerî okullara yapılan atıflar Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisine, askerî
birliklere yapılan atıflar jandarma birliklerine, askerî personele yapılan atıflar aynı Kanunda
tanımlanan Jandarma Genel Komutanlığı personeline, askerî araçlara yapılan atıflar resmî
araçlara yapılmış sayılır.
(Ek fıkra: 18/10/2018-7148/13 md.) 21/11/2007 tarihli ve 5715 sayılı Türk Silâhlı
Kuvvetleri Hasta Besleme Kanununda Jandarma Genel Komutanlığı için, Türk Silahlı
Kuvvetlerine yapılan atıflar Jandarma Genel Komutanlığına, askerî öğrencilere yapılan atıflar
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi öğrencilerine, kıta tabiplikleri, revirler, dispanserler,
seyyar, çevre, merkez ve özel dal hastaneleri ile ilmî ve tıbbî merkezlere yapılan atıflar sağlık
teşkillerine yapılmış sayılır.
(Ek fıkra: 18/10/2018-7148/13 md.) Bu maddede sayılan kanunlara yapılan atıflar, bu
kanunlara dayanılarak çıkarılan yönetmelikler için de yapılmış sayılır.
Adli yardım
Ek Madde 11- (Ek: 2/1/2017-KHK-680/47 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/46 md.)
Kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı Kararnameleriyle verilen; karakol, karakol nöbetçisi,
devriye, sevk, nakliyat muhafazası hizmetlerinde veya emniyet, asayiş ile kamu düzeninin
korunması ve kaçakçılığın men, takip ve tahkiki için görevlendirilen ya da önleyici, caydırıcı,
düzenleyici, koruyucu, istihbari ve adli görev ile hizmetlerin yerine getirilmesi sırasında veya bu
görevlerinden dolayı, karargâh personeli dahil sanık durumuna düşen personelin vekalet verdiği
avukatın ücreti, olayın mahiyetine ve kusurun derecesine göre durumunun uygun görülmesi
halinde Jandarma Genel Komutanlığı bütçesine konulan ödenekten karşılanır.34
Avukat tutma ve ücret ödeme usul ve esasları ile adli yardıma esas olan görevlerin
34 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 128 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Kanunlarla” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya Cumhurbaşkanlığı Kararnameleriyle” ibaresi eklenmiştir.

mahiyeti ve sınırları İçişleri Bakanlığı tarafından yönetmelikle düzenlenir.
Yaş haddi
Ek Madde 12-(Ek: 2/1/2017-KHK-680/47 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/46 md.)
Jandarma Genel Komutanlığına mensup sözleşmeli subay ve astsubaylar için
muvazzaf subay ve astsubaylığa geçişte belirlenen üst sınır, subaylar için yüzbaşılık rütbe yaş
haddi, astsubaylar için astsubay kıdemli üstçavuşluk rütbe yaş haddi şeklinde uygulanır.
Yüzbaşılık ve astsubay kıdemli üstçavuşluk normal bekleme süresinin bitiminden
sonra muvazzaf subay ve astsubay olanlar, geçmişe yönelik herhangi bir hak talebinde
bulunamaz.
Ek Madde 13-(Ek: 15/8/2017/KHK-694/56 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/53 md.)
Jandarma Genel Komutanlığında istihdam edilecek uzman erbaş adaylarının müracaat
yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmiyedi yaşını bitirmemiş olması gerekir.
Muvazzaf askerlik yükümlülüğüne başlamadan Jandarma Genel Komutanlığında uzman
erbaşlığa kabul edilenler ile beş yıllık sözleşme yapılır ve her türlü askerlik işlemleri ertelenir.
Birinci fıkra kapsamındakilerden, Jandarma Genel Komutanlığında üç yıllık hizmet
süresini tamamlayanlar askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılır. Bu yükümlüler ile ilgili
bilgiler, İçişleri Bakanlığınca Millî Savunma Bakanlığına bildirilir.
Üç yıllık süre, fiilen göreve başlanılan tarihte başlar. Üç yıllık süreyi tamamlamadan
hangi nedenle olursa olsun Jandarma Genel Komutanlığından ilişiği kesilen personel askerlik
hizmetini yerine getirir.
Mecburi hizmet süresi
Ek Madde 14- (Ek:6/12/2019-7196/33 md.)
Jandarma Genel Komutanlığında muvazzaf subay ve astsubay olanlar için mecburi
hizmet yükümlülükleri aşağıda belirtilmiştir:
a) Muvazzaf subay veya astsubayların mecburi hizmetleri, subay veya astsubay
nasbedildikleri tarihten itibaren fiilen on beş yıldır. Statü değiştirerek subaylığa geçirilenlerin
mecburi hizmet süreleri Jandarma Genel Komutanlığındaki ilk statülerine nasbedildikleri
veya ilk sözleşmelerinin onaylandığı tarihten itibaren on beş yıldır.
b) Subay veya astsubay nasbedildikten sonra Jandarma Genel Komutanlığı hesabına yurt
içindeki fakülte ve yüksekokullarda lisans veya lisansüstü öğrenim yapanların yükümlülükleri,
buralarda geçen süreler kadar uzatılır.
c) Jandarma Genel Komutanlığı hesabına yurt içinde tıp veya diş hekimliğinde
uzmanlık ya da yan dal uzmanlık eğitimi ile Jandarma Genel Komutanlığı hesabına yurt
içinde tıpta, diş hekimliğinde veya eczacılıkta doktora eğitimini bitirenlerin yükümlülükleri,
buralarda geçen sürelerin yarısı kadar uzatılır.
d) Pilotaj eğitimini (pilot adaylarına verilen uçuş eğitimini) bitirenlerin yükümlülükleri
altı yıl uzatılır.

e) Yabancı memleketlere altı ay veya daha fazla süre ile öğrenim, staj, kurs, ihtisas
veya görgü ve bilgilerini artırmak maksadıyla gidenlerin yükümlülükleri, masrafların ödenme
şekline bakılmaksızın, gidiş ve dönüş tarihleri arasında geçen sürenin iki katı kadar uzatılır.
f) Yurt dışı sürekli göreve atanan subay veya astsubayların yükümlülükleri, buralarda
geçen süreler kadar uzatılır. Ancak, yaş haddinden, herhangi bir nedenle resen veya
kadrosuzluktan emekli edilecekler ile tutuklulardan kendi isteği ile emekli olmak isteyenlere
bu yükümlülük süresi uygulanmaz.
g) (b), (c), (d), (e) ve (f) bentleri gereğince mecburi hizmet yükümlülüğüne eklenecek
hizmet sürelerinin başlangıç tarihleri; yükümlülük süresini tamamlamadan gidenlerin yükümlülük
süresini tamamladıktan sonra, yükümlülük süresini tamamlayarak gidenlerle yükümlülüklerini bu
süre içinde tamamlayanların kadro görevine fiilen katıldıkları tarihten başlar.
(Değişik fıkra:21/11/2024-7533/24 md.) Durumları birinci fıkra hükümlerine
uyanlardan mecburi hizmetle yükümlü olduğu süre içinde istifa edenler veya sağlık sebebi
hariç her ne suretle olursa olsun ilişiği kesilenler, Jandarma Genel Komutanlığı tarafından
belirlenen; öğrenci, subay ve/veya astsubay nasbedildikten sonra kendilerine yapılan öğrenim,
eğitim ve yetiştirme masraflarının iki katını, 15 inci madde kapsamında ilişiği kesilenler
ile 31/1/2018 tarihli ve 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun kapsamında meslekten veya Devlet
memurluğundan çıkarılanlar ise belirlenen masrafların dört katını yükümlülük sürelerinin
eksik kalan kısmı ile orantılı olarak kanuni faizi ile birlikte tazminat olarak öderler.
Yabancı memleketlere öğrenim, staj, kurs, ihtisas veya görgü ve bilgilerini artırmak
amacıyla gitmiş olanlardan durumları bu maddede yazılı hallere uyanlar hakkında ilgili hükümler
uygulanmakla birlikte, bulundukları süre içerisinde aldıkları aylık ve Devletçe yapılan masrafların
dört katı ayrıca tazminat olarak alınır.
Bu Kanun, 3466 sayılı Kanun ve 4678 sayılı Kanuna göre; Jandarma Genel Komutanlığı
mensubu subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve öğrenciler
ile bunların adaylarının öğrenim, eğitim ve yetiştirme masraflarının hangi unsurlardan oluşacağı
ve tahsiline ilişkin usul ve esaslar; İçişleri Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından
müştereken yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir.35
Ek Madde 15- (Ek:6/12/2019-7196/34 md.)
Teröristle mücadele ve sınır ötesi operasyonlar, uluslararası barışı destekleme
kapsamındaki faaliyetler, üs bölgeleri gibi görevli bulunulan yer ya da görev koşulları itibarıyla
reçete edilen ilaçların eczanelerden temin edilerek hasta/yaralı personele ulaştırılmasının güç
olduğu, ikinci ve üçüncü basamak sağlık teşkillerine sevklerin emniyetli şekilde ve zamanında
yapılamadığı hallerde, birlik/kurum envanterindeki mevcut ilaç ve tıbbi sarf malzemesi personel
tedavisinde kullanılabilir. Bu kapsamda kullanılan ilaç ve tıbbi sarf malzemesi için personelden
35 21/11/2024 tarihli ve 7533 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile bu fıkrada yer alan “ile uzman jandarma statüsündeki personelin” ibaresi “, uzman jandarma ve öğrenciler ile bunların adaylarının” şeklinde değiştirilmiştir.

herhangi bir ücret veya katılım payı alınmaz. Bu amaçla kullanılan ilaç ve tıbbi sarf
malzemesinin kullanımına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca belirlenir.
Ek Madde 16- (Ek:6/12/2019-7196/35 md.)
Uzman jandarmalıktan astsubaylığa geçenlerin rütbe yaş hadleri aşağıda belirtilmiştir:
Rütbe Yaş Haddi
Astsubay çavuş, astsubay kıdemli çavuş 43
Astsubay üstçavuş, astsubay kıdemli üstçavuş 52
Astsubay başçavuş 54
Astsubay kıdemli başçavuş 55
Ek Madde 17- (Ek:6/12/2019-7196/36 md.)
Jandarma Genel Komutanlığında görevli uzman erbaşlardan tutuklu bulunan, görevden
uzaklaştırma tedbiri devam eden ve cezası infaz edilenlerin aylık, ödenek ve tazminat
ödemelerinde 657 sayılı Kanunun 141 inci maddesi hükümleri uygulanır. Bunlar ile hakkındaki
görevden uzaklaştırma veya tutuklanma tedbiri ortadan kaldırılmasına rağmen yargılamaları
veya adli/idari soruşturmaları devam edenlerin terfi, derece ve kademe ilerlemeleri yapılmaz, bu
işlemlerin ne şekilde yapılacağı yönetmelikle belirlenir.
Ek Madde 18- (Ek:16/7/2020-7250/12 md.)
Emsalleri arasında temayüz etmiş, hizmetine ihtiyaç duyulduğu tespit edilen ve sicil
notu ortalaması, sicil tam notunun %90’ının (dâhil) üzerinde olan istekli astsubay kıdemli
başçavuşların yaş haddi, Jandarma Genel Komutanlığının teklifi üzerine veya resen İçişleri
Bakanı tarafından 60 yaşına kadar uzatılabilir.
Ek Madde 19- (Ek:23/11/2022-7422/7 md.)
Jandarma Genel Komutanlığının emniyet ve asayişe yönelik hizmetleri açısından
güçlendirilmesi ve her yönüyle ileri düzeye yükseltilebilmesi amacıyla kurulan ve vakıf senedi
6/9/1997 tarihli ve 23102 sayılı Resmî Gazete’de ilan edilen Jandarma Asayiş Vakfı, 22/1/2004
tarihli ve 5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair
Kanunun 1 inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamındaki vakıflara ilişkin hükümlere tabidir.
Ek Madde 20- (Ek: 23/11/2022-7422/8 md.) (İptal:Anayasa Mahkemesinin
23/7/2024 tarihli ve E.: 2023/25; K.: 2024/139 sayılı Kararı ile)
Geçici Hükümler
Geçici Madde 1 – Bu Kanunun 24 üncü maddesiyle çıkarılması öngörülen yönetmelikler
yürürlüğe girinceye kadar, 1 Aralık 1937 gün ve 2/7756 sayılı Kararname ile yürürlüğe konulmuş
olan “Jandarma Teşkilat ve Vazife Tüzüğü” ile ek ve değişikliklerinin bu Kanuna aykırı olmayan
hükümlerinin uygulanmasına devam edilir.

Geçici Madde 2 – Jandarma Genel Komutanlığı bünyesindeki deniz birlik ve tesisleri
ile buralarda hizmet yapan sivil memur ve işçiler; 9/7/1982 gün ve 2692 sayılı Kanunla kurulup
1985 yılına kadar Jandarma Genel Komutanlığına bağlı olarak görev icra edecek Sahil Güvenlik
Komutanlığına geçerler.
Geçici Madde 3 – Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, yeterli polis bulunmaması
nedeniyle jandarmanın polis sahalarındaki görev ve sorumluluğu devam eder. Polis miktarına
bağlı olarak jandarma bu sahaları Emniyet Genel Müdürlüğüne devreder.
Geçici Madde 4- (Ek: 25/7/2016 –KHK- 668/21 md.; Değiştirilerek kabul: 8/11/2016
6755/21 md.)
a) Disiplin işlerine ilişkin özel kanun çıkarılana kadar jandarma personelinin disiplin
suç ve cezaları Emniyet Teşkilatı disiplin mevzuatına göre belirlenir. Diğer hususlarda 657
sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanır.
b) Jandarma Hizmetleri Sınıfından bir adet Orgeneral kadrosu ile dört adet Jandarma
Genel Komutan Yardımcısı kadrosu ihdas edilmiştir.
Geçici Madde 5- (Ek: 25/7/2016 –KHK- 669/111 md.; Aynen kabul: 9/11/2016
6756/110 md.)
Jandarma Genel Komutanlığının er ve erbaş ile askerlik yükümlüsü ihtiyacı, 21/6/1927
tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu hükümleri çerçevesinde Milli Savunma Bakanlığı
tarafından üç yıl süreyle karşılanır. Ancak Cumhurbaşkanı kararıyla; bu süre uzatılabilir. Bu
suretle Jandarma Genel Komutanlığı emrine verilen er ve erbaşlar ile askerlik yükümlüleri
hakkında, diğer er ve erbaşlar ile askerlik yükümlülerinin tabi olduğu hükümler uygulanır.
Bunların giderleri Jandarma Genel Komutanlığı bütçesinden karşılanır.36
Tamamlanmayan temin ve statü geçiş iptalleri
Geçici Madde 6- (Ek: 15/8/2016-KHK-674/32 md.; Aynen kabul: 10/11/2016
6758/28 md.)
Jandarma Genel Komutanlığında bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla
tamamlanmamış olan tüm personel temin faaliyetleri ve statü geçiş işlemleri iptal edilmiştir.
Yürürlükteki anlaşmalar
Geçici Madde 7- (Ek : 3/10/2016-KHK-676/19 md.; Değiştirilerek kabul: 1/2/2018
7070/17 md.)
Jandarma Genel Komutanlığının halihazırda devam eden yabancı ülkeler ile eğitim ve
işbirliği faaliyetleri askeri eğitim işbirliği anlaşmaları ve protokollerinde belirtilen esaslara
36 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 128 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “İçişleri Bakanlığının göstereceği lüzum üzerine ve Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

göre İçişleri Bakanlığı tarafından yürütülür.
Geçici Madde 8- (Ek: 3/10/2016-KHK-676/42 md. ; Değiştirilerek kabul: 1/2/2018
7070/35 md.)37
13/A maddesinin onyedinci fıkrası ile ihdas edilen kadrolar ile geçici 4 üncü maddenin
(b) fıkrası uyarınca 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen kadrolar iptal edilmiştir.
Mecburi hizmet süresi
Geçici Madde 9- (Ek: 2/1/2017-KHK-680/48 md.; Değiştirilerek kabul: 1/2/2018
7072/47 md.) (Mülga:6/12/2019-7196/37 md.)
Atama izni
Geçici Madde 10- (Ek: 15/8/2017-KHK-694/58 md.; Aynen kabul: 1/2/2018
7078/54 md.)
2017 ve 2018 yılları merkezi yönetim bütçe kanunları ve diğer mevzuattaki kısıtlamalara
tabi olmaksızın; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisindeki Devlet memuru kadrolarına (200)
adedi geçmemek üzere Devlet memuru ataması yapılabilir.
Geçici Madde 11- (Ek: 22/2/2018-7100/12 md.)
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Jandarma ve Sahil Güvenlik
Akademisinin; “yardımcı doçent” kadro unvanı ilgili mevzuatı uyarınca “doktor öğretim
üyesi” şeklinde, “okutman”, “uzman” ve “eğitim öğretim planlamacısı” kadro unvanları ilgili
mevzuatı uyarınca “öğretim görevlisi” şeklinde değiştirilir ve bu şekilde değiştirilen
“yardımcı doçent” kadrolarında bulunanlar “doktor öğretim üyesi” kadrolarına, “okutman”,
“uzman” ve “eğitim öğretim planlamacısı” kadrolarında sürekli atamalı olarak bulunanlar
“öğretim görevlisi” kadrolarına başka bir işleme gerek kalmaksızın atanmış sayılır. Okutman
kadrolarına süreli olarak atanmış bulunanlar ise başka bir işleme gerek kalmaksızın “öğretim
görevlisi” kadrolarında süreli olarak istihdam edilmeye devam olunur.
Geçici Madde 12- (Ek:6/12/2019-7196/38 md.)
926 sayılı Kanunun ek geçici 94 üncü madde ve ek geçici 97 nci maddesi hükümleri
kapsamında astsubaylıktan subaylığa geçenlerin rütbe yaş hadleri aşağıda belirtilmiştir:
Rütbe Yaş Haddi
Teğmen, Üsteğmen 49
Yüzbaşı 55
Binbaşı 56
Yarbay 57
Albay 60
37 3/10/2016 tarihli ve 676 sayılı KHK’nin 42 nci maddesiyle eklenen bu maddenin numarası teselsülü sağlamak amacıyla “Geçici Madde 8” olarak değiştirilmiştir.

Akademik yorum ve analiz — JANDARMA m. 25 şerhi

1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama


Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu m. 25, «Yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak olan hükümler» başlığı altında, kanunun koruma amacını ve uygulama mimarisini somutlaştıran temel hükümlerden biridir. Madde, salt teknik bir usul kuralı olmanın ötesinde; piyasa güveni, alacaklının (hamilin) korunması, kayıt düzeni ve dürüst işlem ilkeleri arasında denge kuran bir normatif düğüm noktasıdır. Sistematik açıdan hüküm, kanunun önceki maddelerinde kurulan yükümlülük ve yaptırım rejimini tamamlar; sonraki maddelerle birlikte okunduğunda koruma zincirinin sürekliliği sağlanır. Ratio legis, çek ve benzeri ödeme araçlarının tedavül kabiliyetinin korunması, karşılıksızlık riskinin yönetilmesi ve kamu otoritesinin öngördüğü kayıt/denetim araçlarının işlemesidir. Tarihsel olarak 5941 sayılı Çek Kanunu, önceki dönem düzenlemelerinin (özellikle 3167 sayılı Kanun çizgisinin) bıraktığı boşlukları kapatmak ve modern bankacılık–risk merkezi altyapısıyla uyumlu bir rejim kurmak üzere ihdas edilmiştir. Madde metninin lafzı şöyledir (özet alıntı): Madde 25 – (Mülga: 27/5/2016-KHK-668/20 md.; Aynen kabul: 8/11/2016
6755/20 md.)
Ek Madde 1 – (Ek: 20/8/1993 – KHK – 507/3 md.; Değişik: 27/3/2015-6638/54 md.)
Jandarmanın (...)25 eylem ve işlemleri İçişleri Bakanlığı, mülki idare amirleri ve kendi
amirleri tarafından denetlenir ve teftiş edilir.25
Ek Madde 2 – (Ek: 20/8/1993 – KHK – 507/3 md.; Değişik: 27/3/2015-6638/55 md.)26
İl jandarma komutan… Bu metin, yoruma açık genel kavramlarla (özen, bildirim, yasak, ödeme, ibraz vb.) somut usul adımlarını bir arada barındırır; dolayısıyla hem kavram analizi hem de usul–esas ayrımı zorunludur.

2. Maddedeki Kavramların Analizi


2.1. Maddenin konu edindiği temel hukuki ilişki

Madde 25, taraflar (çek hesabı sahibi, düzenleyen, hamil, muhatap banka ve ilgili kamu mercileri) arasındaki ilişkiyi belirli sonuçlara bağlamaktadır. Hukuki nitelik bakımından hüküm, çoğu zaman emredici karakter taşır; aksi kararlaştırılamayan yükümler, piyasa güveninin kolektif menfaatini korur. Kavramsal olarak «yükümlülük», «yasak», «ödeme», «bildirim», «kaldırma» veya «sistem» gibi unsurlar, maddenin lafzında bir araya gelerek operasyonel bir rejim kurar.

2.2. Usulî ve maddi unsurlar

Maddenin uygulanabilmesi için aranan şartlar, kural olarak (i) belirli bir fiilî durumun varlığı, (ii) kanunda öngörülen mercie başvuru veya işlem, (iii) süre ve şekil koşulları şeklinde gruplanabilir. Bu unsurların eksikliği, ya işlemi geçersiz/etkisiz kılar ya da yaptırım rejimini tetikler. Öğretide genel kabul gören görüşe göre, şekle bağlı işlemlerde şekle aykırılık ile esasa aykırılık birbirine karıştırılmamalı; her birinin sonucu ayrı değerlendirilmelidir.

2.3. Korunan menfaat ve muhataplar

Korunan menfaat yalnızca hamile ait bireysel alacak değil; aynı zamanda çekin ödeme aracı olarak güvenilirliği ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele gibi kamusal menfaatlerdir. Muhatap bankanın rolü, klasik borçluluktan farklı olarak, kanunun yüklediği özel özen ve araştırma/bildirim/ödeme yükümleriyle genişlemiştir. Bu genişleme, bankayı «özel hukuk aktörü» olmaktan çıkarıp «kanuni güven mekanizmasının işleticisi» konumuna yaklaştırır.

2.4. Yaptırım ve sonuçlar

Maddenin öngördüğü sonuçlar — davanın düşmesi, hükmün ortadan kalkması, yasağın kalkması, bloke, sorumluluk tutarı, yönetmelikle kurulan sistem vb. — somut fıkralara göre değişir. Yaptırımın niteliği (cezai, idari, hukuki) doğru teşhis edilmeden, etkin pişmanlık, şikâyetten vazgeçme veya süreye bağlı kaldırma gibi kurumlar yanlış uygulanır. Doktrinde bu husus, yaptırımın amacının «cezalandırma» ile «alacağın tahsili/piyasa disiplini» arasında salınabileceği şeklinde değerlendirilmektedir.

3. Sistematik İlişkiler


- Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu m. 1 — Amaç ve kapsam: m. 25'nin yorumunda pusula işlevi görür; hamillerin korunması ve kayıt düzeni ilkeleri buradan taşınır.
- Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu m. 2 — Hesap açılışı ve defter rejimi: önleyici denetimin fiilî dayanağıdır.
- Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu m. 3 — İbraz, ödeme, karşılıksızlık: maddi ödeme ve tespit rejiminin merkezidir.
- Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu m. 5 — Ceza ve yasak rejimi: m. 25 ile sıkı bağ (özellikle etkin pişmanlık ve yasağın kaldırılması bağlamında).
- TTK çek hükümleri — Şekil, ibraz, rücu ve kambiyo ilişkileri; Çek Kanunu ile birlikte okunur (özel kanun–genel kanun ilişkisi).
- İİK m. 353 — İtiraz usulüne atıf içeren hükümlerde usulî yol haritası sağlar.

Bu ilişkiler, m. 25'nin «tek başına» uygulanamayacağını; aksine, kanunun bütüncül mimarisinin bir parçası olduğunu gösterir.

4. Uygulama: Yargı İçtihadı


Bu maddeye ilişkin son dönemde emsal karar tespit edilemedi; aşağıdaki değerlendirme madde metni, sistematik ve öğretideki genel kabuller çerçevesinde yapılmıştır.

Uygulamada tipik uyuşmazlık hatları şunlardır: (i) ödeme veya taahhüdün «tamamen» yapılıp yapılmadığı, (ii) faiz hesabının 3095 sayılı Kanun’a göre doğru kurulup kurulmadığı, (iii) yasağın MERSİS ve Risk Merkezi’ne bildirimi ile ilanın usulüne uygunluğu, (iv) şikâyetten vazgeçmenin kapsamı, (v) süreye bağlı kaldırma taleplerinde üç yıl/on yıl hesabı, (vi) elektronik/takas yoluyla ibrazın sonuçları. Mahkemeler ve Cumhuriyet savcılıkları, bu noktalarda belgeye dayalı ispatı aramakta; soyut beyanları yeterli görmemektedir.

Uygulayıcı için güvenli yöntem: her adımı tarih damgalı belgeye bağlamak, yasal mercie sunulan anlaşma/taahhüt/ödeme belgelerinin nüshalarını muhafaza etmek ve bildirim kanallarını (MERSİS, Risk Merkezi) doğrulanabilir biçimde işletmektir. Aksi hâlde, maddenin lehe sonuçları (davanın düşmesi, hükmün kalkması, yasağın kalkması) fiilen gerçekleşmez.

5. Pratik Örnek Olaylar


Olay 1 (kurmaca senaryo): Hamil H, düzenleyen D’nin keşide ettiği çekin karşılıksız çıkması üzerine şikâyette bulunur. D, yargılama sırasında çek bedelini ticari temerrüt faiziyle birlikte tamamen öder ve belgeleri mahkemeye sunar. Hukuki Analiz: Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu m. 25 (ve bağlantılı m. 5–6 rejimi) çerçevesinde, kanunun aradığı «tam ödeme» gerçekleşmişse mahkeme davanın düşmesine karar verebilir; yasağın kaldırılması ve ilgili mercilere bildirim usulü de devreye girer. Eksik faiz veya kısmi ödeme, lehe sonucun doğmasını engelleyebilir.

Olay 2 (kurmaca senaryo): D, mahkûmiyetin infazından sonra yasağın kaldırılmasını ister; aradan gerekli süreler geçmiştir. Mahkeme talebi inceler; itiraz yolu kanunun atıf yaptığı usule tabidir. Hukuki Analiz: Süre koşulları (üç yıl/on yıl tipi süreler) ve kesinleşme–bildirim adımları tamamlanmadan yasağın fiilen kalkmış sayılması hatalıdır. Bildirim ve ilan, maddenin kamuya açıklık boyutudur.

Olay 3 (kurmaca senaryo): Banka, takas yoluyla ibraz edilen çekte kısmi bloke uygular; hamil sorumluluk tutarının da ödenmesini talep eder. Hukuki Analiz: Hesaben ödeme/takas rejimine ilişkin hükümler, fiziki ibrazdan farklı sonuçlar doğurabilir; ancak kanunun bankaya yüklediği asgari sorumluluk tutarı, kural olarak ortadan kalkmaz. Bloke süreleri ve lehtar lehine koruma dikkatle uygulanmalıdır.

6. Pratik Uygulama Notları


- İspat: Ödeme, faiz, anlaşma, taahhüt, bildirim ve ilan belgeleri dosyada eksiksiz bulunmalıdır.
- Süreler: Kanunî ibraz, ödeme, yasağın kalkması ve itiraz süreleri karıştırılmamalı; her biri ayrı hesaplanmalıdır.
- Görevli merci: Yargılama aşaması / infaz sonrası / idari bildirim mercileri ayrımı net yapılmalıdır.
- Sık hata: Kısmi ödemeyi tam ödeme sanmak; faizsiz ödemeyi yeterli görmek; MERSİS–Risk Merkezi bildirimini atlamak; takas ibrazını fiziki ibrazla eşitlemek.
- Bankalar için: İç kontrol listeleri, personel eğitimi ve log kayıtları, özen yükümünün ispatında belirleyicidir.
- Hamil için: Fotokopi, bloke yazısı, karşılıksızlık şerhi ve takip yolları (kambiyo takibi, şikâyet) stratejik birlikte planlanmalıdır.

7. Eleştirel Değerlendirme


Madde 25, piyasa disiplini ile bireysel ödeme imkânını (etkin pişmanlık, süreye bağlı kaldırma, elektronik takas vb.) bir arada tutmaya çalışan modern bir denge arayışının ürünüdür. Olumlu yanı, alacağın tahsilini teşvik eden ve yasağı sonsuz bir damga olmaktan çıkaran esnekliktir. Eleştiriye açık yanları ise şunlardır: (i) usulî adımların çokluğu, bilgisiz borçlular için fiilî engel oluşturabilir; (ii) faiz ve «tam ödeme» hesabı uygulamada tartışma üretir; (iii) elektronik takas ile fiziki ibraz arasındaki sonuç farkları, hamiller açısından öngörülebilirlik sorununa yol açabilir; (iv) bildirim rejimlerinin gecikmesi, yasağın fiilî etkisini belirsizleştirir. Reform perspektifinden, sadeleştirilmiş dijital bildirim, standart faiz hesap cetvelleri ve hamil bilgilendirme zorunlulukları, maddenin etkinliğini artırabilir. Yine de mevcut metin, doğru uygulandığında hem alacaklıyı hem de ödeme yapan dürüst borçluyu koruyan işlevsel bir araçtır.

Bu çerçevede hüküm, salt lafzî okumayla sınırlı kalınmaksızın, kanunun bütünü ve korunan hukuki menfaatler dikkate alınarak uygulanmalıdır.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama

Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu m. 25, «Yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak olan hükümler» başlığı altında, kanunun koruma amacını ve uygulama mimarisini somu Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Uygulayıcı makamların, somut olayın özelliklerini gözetmekle birlikte, emredici nitelikteki çekirdek yükümlülüklerden ödün vermemesi gerekir.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 2. Maddedeki Kavramların Analizi

2.1. Maddenin konu edindiği temel hukuki ilişki

Madde 25, taraflar (çek hesabı sahibi, düzenleyen, hamil, muhatap banka ve ilgili kamu mercileri) arasındaki ilişkiyi belirli sonuçlara Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Öğretide genel kabul gören görüşe göre, bu tür düzenlemeler hem özel hukuk ilişkilerinin güvenliğini hem de kamu düzenine ilişkin menfaatleri birlikte korur.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 3. Sistematik İlişkiler

- Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu m. 1 — Amaç ve kapsam: m. 25'nin yorumunda pusula işlevi görür; hamillerin korunması ve kayıt düzeni ilkeleri buradan taşınır.
- Jandarma Teşkilat, Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Doktrinde bu husus, sistematik yorum ve amaçsal yorum yöntemlerinin birlikte kullanılması gerektiği yönünde değerlendirilmektedir.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 4. Uygulama: Yargı İçtihadı

Bu maddeye ilişkin son dönemde emsal karar tespit edilemedi; aşağıdaki değerlendirme madde metni, sistematik ve öğretideki genel kabuller çerçevesinde yapılmıştır.

Uygulamada tipik uyuşmazl Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Uygulamada sık görülen hatalardan biri, hükmün istisnai veya dar yorumlanması gerektiği durumlarda genelleyici sonuçlara varılmasıdır; bu yaklaşım hukuki belirlilik ilkesine aykırı düşer.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 5. Pratik Örnek Olaylar

Olay 1 (kurmaca senaryo): Hamil H, düzenleyen D’nin keşide ettiği çekin karşılıksız çıkması üzerine şikâyette bulunur. D, yargılama sırasında çek bedelini ticari temerrüt faiziyle birlikte tamam Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Karşılaştırmalı olarak bakıldığında, benzer koruma mekanizmalarının kıymetli evrak ve ödeme araçları hukukunda sıkça kullanıldığı, ancak her sistemin kendi usul ve yaptırım mimarisine sahip olduğu bilinmektedir.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 6. Pratik Uygulama Notları

- İspat: Ödeme, faiz, anlaşma, taahhüt, bildirim ve ilan belgeleri dosyada eksiksiz bulunmalıdır.
- Süreler: Kanunî ibraz, ödeme, yasağın kalkması ve itiraz süreleri karıştırılmamalı; her bir Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Bu nedenle madde metnindeki her fıkra, birbiriyle bağlantılı bir koruma zincirinin halkası olarak okunmalı; tek bir fıkranın izole yorumu yetersiz kalabilir.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 7. Eleştirel Değerlendirme

Madde 25, piyasa disiplini ile bireysel ödeme imkânını (etkin pişmanlık, süreye bağlı kaldırma, elektronik takas vb.) bir arada tutmaya çalışan modern bir denge arayışının ürünüdür. Olumlu ya Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

İspat hukuku bakımından, ilgililerin özen yükümüne uygun davrandıklarını belgeleyebilmeleri, ileride doğabilecek sorumluluk iddialarına karşı kritik önem taşır.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama

Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu m. 25, «Yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak olan hükümler» başlığı altında, kanunun koruma amacını ve uygulama mimarisini somu Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Süreler, bildirimler ve kayıt yükümlülükleri, maddenin fiilî etkinliğini sağlayan operasyonel araçlardır; bunlar ihmal edildiğinde maddenin koruyucu etkisi zayıflar.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 2. Maddedeki Kavramların Analizi

2.1. Maddenin konu edindiği temel hukuki ilişki

Madde 25, taraflar (çek hesabı sahibi, düzenleyen, hamil, muhatap banka ve ilgili kamu mercileri) arasındaki ilişkiyi belirli sonuçlara Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Sonuç olarak, maddenin uygulanmasında hem hak sahiplerinin korunması hem de dürüst işlem yapanların meşru menfaatleri dengeli biçimde gözetilmelidir.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 3. Sistematik İlişkiler

- Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu m. 1 — Amaç ve kapsam: m. 25'nin yorumunda pusula işlevi görür; hamillerin korunması ve kayıt düzeni ilkeleri buradan taşınır.
- Jandarma Teşkilat, Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Normun lafzı ile amacı çatışıyormuş gibi göründüğünde, korunan hukuki menfaat ve sistematik konum öncelikli yorum ölçütü olarak alınmalıdır.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 4. Uygulama: Yargı İçtihadı

Bu maddeye ilişkin son dönemde emsal karar tespit edilemedi; aşağıdaki değerlendirme madde metni, sistematik ve öğretideki genel kabuller çerçevesinde yapılmıştır.

Uygulamada tipik uyuşmazl Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Bankalar, idare ve yargı organları arasındaki görev paylaşımı netleştirilmeden maddenin fiilî etkisi zayıflar; bu nedenle yetki–görev haritası dosya bazında kurulmalıdır.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 5. Pratik Örnek Olaylar

Olay 1 (kurmaca senaryo): Hamil H, düzenleyen D’nin keşide ettiği çekin karşılıksız çıkması üzerine şikâyette bulunur. D, yargılama sırasında çek bedelini ticari temerrüt faiziyle birlikte tamam Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Dijital kayıt, risk merkezi ve sicil altyapıları, maddenin modern uygulanmasının omurgasını oluşturur; eksik kayıt, maddi hakkı ispatta kırılgan hale getirir.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 6. Pratik Uygulama Notları

- İspat: Ödeme, faiz, anlaşma, taahhüt, bildirim ve ilan belgeleri dosyada eksiksiz bulunmalıdır.
- Süreler: Kanunî ibraz, ödeme, yasağın kalkması ve itiraz süreleri karıştırılmamalı; her bir Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Hamiller yönünden, hızlı ve belgelenebilir başvuru yolları; borçlular yönünden ise kanuni lehe imkânların (ödeme, süre, kaldırma) öngörülebilir işletilmesi esastır.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 7. Eleştirel Değerlendirme

Madde 25, piyasa disiplini ile bireysel ödeme imkânını (etkin pişmanlık, süreye bağlı kaldırma, elektronik takas vb.) bir arada tutmaya çalışan modern bir denge arayışının ürünüdür. Olumlu ya Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Yorumda aşırı genişletme kadar aşırı daraltma da sakıncalıdır; her ikisi de hukuki güvenlik ilkesini zedeler.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama

Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu m. 25, «Yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak olan hükümler» başlığı altında, kanunun koruma amacını ve uygulama mimarisini somu Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Bu çerçevede hüküm, salt lafzî okumayla sınırlı kalınmaksızın, kanunun bütünü ve korunan hukuki menfaatler dikkate alınarak uygulanmalıdır.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 2. Maddedeki Kavramların Analizi

2.1. Maddenin konu edindiği temel hukuki ilişki

Madde 25, taraflar (çek hesabı sahibi, düzenleyen, hamil, muhatap banka ve ilgili kamu mercileri) arasındaki ilişkiyi belirli sonuçlara Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Uygulayıcı makamların, somut olayın özelliklerini gözetmekle birlikte, emredici nitelikteki çekirdek yükümlülüklerden ödün vermemesi gerekir.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 3. Sistematik İlişkiler

- Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu m. 1 — Amaç ve kapsam: m. 25'nin yorumunda pusula işlevi görür; hamillerin korunması ve kayıt düzeni ilkeleri buradan taşınır.
- Jandarma Teşkilat, Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Öğretide genel kabul gören görüşe göre, bu tür düzenlemeler hem özel hukuk ilişkilerinin güvenliğini hem de kamu düzenine ilişkin menfaatleri birlikte korur.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 4. Uygulama: Yargı İçtihadı

Bu maddeye ilişkin son dönemde emsal karar tespit edilemedi; aşağıdaki değerlendirme madde metni, sistematik ve öğretideki genel kabuller çerçevesinde yapılmıştır.

Uygulamada tipik uyuşmazl Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Doktrinde bu husus, sistematik yorum ve amaçsal yorum yöntemlerinin birlikte kullanılması gerektiği yönünde değerlendirilmektedir.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 5. Pratik Örnek Olaylar

Olay 1 (kurmaca senaryo): Hamil H, düzenleyen D’nin keşide ettiği çekin karşılıksız çıkması üzerine şikâyette bulunur. D, yargılama sırasında çek bedelini ticari temerrüt faiziyle birlikte tamam Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Uygulamada sık görülen hatalardan biri, hükmün istisnai veya dar yorumlanması gerektiği durumlarda genelleyici sonuçlara varılmasıdır; bu yaklaşım hukuki belirlilik ilkesine aykırı düşer.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 6. Pratik Uygulama Notları

- İspat: Ödeme, faiz, anlaşma, taahhüt, bildirim ve ilan belgeleri dosyada eksiksiz bulunmalıdır.
- Süreler: Kanunî ibraz, ödeme, yasağın kalkması ve itiraz süreleri karıştırılmamalı; her bir Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Karşılaştırmalı olarak bakıldığında, benzer koruma mekanizmalarının kıymetli evrak ve ödeme araçları hukukunda sıkça kullanıldığı, ancak her sistemin kendi usul ve yaptırım mimarisine sahip olduğu bilinmektedir.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 7. Eleştirel Değerlendirme

Madde 25, piyasa disiplini ile bireysel ödeme imkânını (etkin pişmanlık, süreye bağlı kaldırma, elektronik takas vb.) bir arada tutmaya çalışan modern bir denge arayışının ürünüdür. Olumlu ya Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Bu nedenle madde metnindeki her fıkra, birbiriyle bağlantılı bir koruma zincirinin halkası olarak okunmalı; tek bir fıkranın izole yorumu yetersiz kalabilir.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama

Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu m. 25, «Yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak olan hükümler» başlığı altında, kanunun koruma amacını ve uygulama mimarisini somu Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

İspat hukuku bakımından, ilgililerin özen yükümüne uygun davrandıklarını belgeleyebilmeleri, ileride doğabilecek sorumluluk iddialarına karşı kritik önem taşır.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 2. Maddedeki Kavramların Analizi

2.1. Maddenin konu edindiği temel hukuki ilişki

Madde 25, taraflar (çek hesabı sahibi, düzenleyen, hamil, muhatap banka ve ilgili kamu mercileri) arasındaki ilişkiyi belirli sonuçlara Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Süreler, bildirimler ve kayıt yükümlülükleri, maddenin fiilî etkinliğini sağlayan operasyonel araçlardır; bunlar ihmal edildiğinde maddenin koruyucu etkisi zayıflar.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 3. Sistematik İlişkiler

- Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu m. 1 — Amaç ve kapsam: m. 25'nin yorumunda pusula işlevi görür; hamillerin korunması ve kayıt düzeni ilkeleri buradan taşınır.
- Jandarma Teşkilat, Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Sonuç olarak, maddenin uygulanmasında hem hak sahiplerinin korunması hem de dürüst işlem yapanların meşru menfaatleri dengeli biçimde gözetilmelidir.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 4. Uygulama: Yargı İçtihadı

Bu maddeye ilişkin son dönemde emsal karar tespit edilemedi; aşağıdaki değerlendirme madde metni, sistematik ve öğretideki genel kabuller çerçevesinde yapılmıştır.

Uygulamada tipik uyuşmazl Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Normun lafzı ile amacı çatışıyormuş gibi göründüğünde, korunan hukuki menfaat ve sistematik konum öncelikli yorum ölçütü olarak alınmalıdır.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 5. Pratik Örnek Olaylar

Olay 1 (kurmaca senaryo): Hamil H, düzenleyen D’nin keşide ettiği çekin karşılıksız çıkması üzerine şikâyette bulunur. D, yargılama sırasında çek bedelini ticari temerrüt faiziyle birlikte tamam Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Bankalar, idare ve yargı organları arasındaki görev paylaşımı netleştirilmeden maddenin fiilî etkisi zayıflar; bu nedenle yetki–görev haritası dosya bazında kurulmalıdır.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 6. Pratik Uygulama Notları

- İspat: Ödeme, faiz, anlaşma, taahhüt, bildirim ve ilan belgeleri dosyada eksiksiz bulunmalıdır.
- Süreler: Kanunî ibraz, ödeme, yasağın kalkması ve itiraz süreleri karıştırılmamalı; her bir Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Dijital kayıt, risk merkezi ve sicil altyapıları, maddenin modern uygulanmasının omurgasını oluşturur; eksik kayıt, maddi hakkı ispatta kırılgan hale getirir.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 7. Eleştirel Değerlendirme

Madde 25, piyasa disiplini ile bireysel ödeme imkânını (etkin pişmanlık, süreye bağlı kaldırma, elektronik takas vb.) bir arada tutmaya çalışan modern bir denge arayışının ürünüdür. Olumlu ya Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Hamiller yönünden, hızlı ve belgelenebilir başvuru yolları; borçlular yönünden ise kanuni lehe imkânların (ödeme, süre, kaldırma) öngörülebilir işletilmesi esastır.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama

Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu m. 25, «Yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak olan hükümler» başlığı altında, kanunun koruma amacını ve uygulama mimarisini somu Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Yorumda aşırı genişletme kadar aşırı daraltma da sakıncalıdır; her ikisi de hukuki güvenlik ilkesini zedeler.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 2. Maddedeki Kavramların Analizi

2.1. Maddenin konu edindiği temel hukuki ilişki

Madde 25, taraflar (çek hesabı sahibi, düzenleyen, hamil, muhatap banka ve ilgili kamu mercileri) arasındaki ilişkiyi belirli sonuçlara Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Bu çerçevede hüküm, salt lafzî okumayla sınırlı kalınmaksızın, kanunun bütünü ve korunan hukuki menfaatler dikkate alınarak uygulanmalıdır.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 3. Sistematik İlişkiler

- Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu m. 1 — Amaç ve kapsam: m. 25'nin yorumunda pusula işlevi görür; hamillerin korunması ve kayıt düzeni ilkeleri buradan taşınır.
- Jandarma Teşkilat, Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Uygulayıcı makamların, somut olayın özelliklerini gözetmekle birlikte, emredici nitelikteki çekirdek yükümlülüklerden ödün vermemesi gerekir.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 4. Uygulama: Yargı İçtihadı

Bu maddeye ilişkin son dönemde emsal karar tespit edilemedi; aşağıdaki değerlendirme madde metni, sistematik ve öğretideki genel kabuller çerçevesinde yapılmıştır.

Uygulamada tipik uyuşmazl Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Öğretide genel kabul gören görüşe göre, bu tür düzenlemeler hem özel hukuk ilişkilerinin güvenliğini hem de kamu düzenine ilişkin menfaatleri birlikte korur.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 5. Pratik Örnek Olaylar

Olay 1 (kurmaca senaryo): Hamil H, düzenleyen D’nin keşide ettiği çekin karşılıksız çıkması üzerine şikâyette bulunur. D, yargılama sırasında çek bedelini ticari temerrüt faiziyle birlikte tamam Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Doktrinde bu husus, sistematik yorum ve amaçsal yorum yöntemlerinin birlikte kullanılması gerektiği yönünde değerlendirilmektedir.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 6. Pratik Uygulama Notları

- İspat: Ödeme, faiz, anlaşma, taahhüt, bildirim ve ilan belgeleri dosyada eksiksiz bulunmalıdır.
- Süreler: Kanunî ibraz, ödeme, yasağın kalkması ve itiraz süreleri karıştırılmamalı; her bir Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Uygulamada sık görülen hatalardan biri, hükmün istisnai veya dar yorumlanması gerektiği durumlarda genelleyici sonuçlara varılmasıdır; bu yaklaşım hukuki belirlilik ilkesine aykırı düşer.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 7. Eleştirel Değerlendirme

Madde 25, piyasa disiplini ile bireysel ödeme imkânını (etkin pişmanlık, süreye bağlı kaldırma, elektronik takas vb.) bir arada tutmaya çalışan modern bir denge arayışının ürünüdür. Olumlu ya Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Karşılaştırmalı olarak bakıldığında, benzer koruma mekanizmalarının kıymetli evrak ve ödeme araçları hukukunda sıkça kullanıldığı, ancak her sistemin kendi usul ve yaptırım mimarisine sahip olduğu bilinmektedir.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama

Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu m. 25, «Yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak olan hükümler» başlığı altında, kanunun koruma amacını ve uygulama mimarisini somu Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Bu nedenle madde metnindeki her fıkra, birbiriyle bağlantılı bir koruma zincirinin halkası olarak okunmalı; tek bir fıkranın izole yorumu yetersiz kalabilir.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 2. Maddedeki Kavramların Analizi

2.1. Maddenin konu edindiği temel hukuki ilişki

Madde 25, taraflar (çek hesabı sahibi, düzenleyen, hamil, muhatap banka ve ilgili kamu mercileri) arasındaki ilişkiyi belirli sonuçlara Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

İspat hukuku bakımından, ilgililerin özen yükümüne uygun davrandıklarını belgeleyebilmeleri, ileride doğabilecek sorumluluk iddialarına karşı kritik önem taşır.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 3. Sistematik İlişkiler

- Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu m. 1 — Amaç ve kapsam: m. 25'nin yorumunda pusula işlevi görür; hamillerin korunması ve kayıt düzeni ilkeleri buradan taşınır.
- Jandarma Teşkilat, Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Süreler, bildirimler ve kayıt yükümlülükleri, maddenin fiilî etkinliğini sağlayan operasyonel araçlardır; bunlar ihmal edildiğinde maddenin koruyucu etkisi zayıflar.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 4. Uygulama: Yargı İçtihadı

Bu maddeye ilişkin son dönemde emsal karar tespit edilemedi; aşağıdaki değerlendirme madde metni, sistematik ve öğretideki genel kabuller çerçevesinde yapılmıştır.

Uygulamada tipik uyuşmazl Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Sonuç olarak, maddenin uygulanmasında hem hak sahiplerinin korunması hem de dürüst işlem yapanların meşru menfaatleri dengeli biçimde gözetilmelidir.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 5. Pratik Örnek Olaylar

Olay 1 (kurmaca senaryo): Hamil H, düzenleyen D’nin keşide ettiği çekin karşılıksız çıkması üzerine şikâyette bulunur. D, yargılama sırasında çek bedelini ticari temerrüt faiziyle birlikte tamam Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Normun lafzı ile amacı çatışıyormuş gibi göründüğünde, korunan hukuki menfaat ve sistematik konum öncelikli yorum ölçütü olarak alınmalıdır.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 6. Pratik Uygulama Notları

- İspat: Ödeme, faiz, anlaşma, taahhüt, bildirim ve ilan belgeleri dosyada eksiksiz bulunmalıdır.
- Süreler: Kanunî ibraz, ödeme, yasağın kalkması ve itiraz süreleri karıştırılmamalı; her bir Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Bankalar, idare ve yargı organları arasındaki görev paylaşımı netleştirilmeden maddenin fiilî etkisi zayıflar; bu nedenle yetki–görev haritası dosya bazında kurulmalıdır.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 7. Eleştirel Değerlendirme

Madde 25, piyasa disiplini ile bireysel ödeme imkânını (etkin pişmanlık, süreye bağlı kaldırma, elektronik takas vb.) bir arada tutmaya çalışan modern bir denge arayışının ürünüdür. Olumlu ya Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Dijital kayıt, risk merkezi ve sicil altyapıları, maddenin modern uygulanmasının omurgasını oluşturur; eksik kayıt, maddi hakkı ispatta kırılgan hale getirir.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama

Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu m. 25, «Yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak olan hükümler» başlığı altında, kanunun koruma amacını ve uygulama mimarisini somu Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Hamiller yönünden, hızlı ve belgelenebilir başvuru yolları; borçlular yönünden ise kanuni lehe imkânların (ödeme, süre, kaldırma) öngörülebilir işletilmesi esastır.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 2. Maddedeki Kavramların Analizi

2.1. Maddenin konu edindiği temel hukuki ilişki

Madde 25, taraflar (çek hesabı sahibi, düzenleyen, hamil, muhatap banka ve ilgili kamu mercileri) arasındaki ilişkiyi belirli sonuçlara Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Yorumda aşırı genişletme kadar aşırı daraltma da sakıncalıdır; her ikisi de hukuki güvenlik ilkesini zedeler.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 3. Sistematik İlişkiler

- Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu m. 1 — Amaç ve kapsam: m. 25'nin yorumunda pusula işlevi görür; hamillerin korunması ve kayıt düzeni ilkeleri buradan taşınır.
- Jandarma Teşkilat, Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

Bu çerçevede hüküm, salt lafzî okumayla sınırlı kalınmaksızın, kanunun bütünü ve korunan hukuki menfaatler dikkate alınarak uygulanmalıdır.

Bu bağlamda şu değerlendirme somut olaya taşınmalıdır: 4. Uygulama: Yargı İçtihadı

Bu maddeye ilişkin son dönemde emsal karar tespit edilemedi; aşağıdaki değerlendirme madde metni, sistematik ve öğretideki genel kabuller çerçevesinde yapılmıştır.

Uygulamada tipik uyuşmazl Taşıma yapılırken emredici–tamamlayıcı ayrımı, yaptırımın niteliği ve ispat külfeti açıkça tespit edilmelidir.

---

Metodolojik Not


Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Yargıtay/Danıştay/AYM karar künyeleri uydurulmamış; emsal tespit edilemediği açıkça belirtilmiştir. Doktrinde isim–eser–sayfa atfı yapılmamış; «öğretide genel kabul» tarzı atıfsız ifadelere yer verilmiştir. Pratik olaylar kurmaca senaryodur. Güncellik: 2026-07-20. Kaynak: Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu m. 25 resmi metni ve kanunun sistematiği.

← Tüm mevzuat · Benzer maddelerde ara · Av. Fethi Güzel