Ceza Muhakemesi Kanunu Madde 98

1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama

98. madde, yakalama emrini ve düzenlenme nedenlerini düzenler. 90. maddedeki yakalama, suçüstü gibi anlık durumlarda kararsız (önceden emre dayanmayan) yapılırken; 98. maddedeki yakalama emri, yargısal/savcılık kararına dayanan, planlı bir yakalama türüdür. Bu emir, çağrıya uymayan, ulaşılamayan, kaçan veya kaçak olan kişilerin yargı önüne getirilmesini sağlar. Madde, yakalama emrinin hangi hâllerde, kim tarafından düzenlenebileceğini ve içeriğini belirleyerek, bu tedbirin keyfî değil, belirli koşullara bağlı biçimde kullanılmasını güvence altına alır.

2. Maddedeki Kavramların Analizi

2.1. Soruşturmada Yakalama Emri (Fıkra 1)

Soruşturma evresinde, çağrı üzerine gelmeyen veya çağrı yapılamayan şüpheli hakkında, savcının istemiyle sulh ceza hâkimi yakalama emri düzenleyebilir. Ayrıca, tutuklama isteminin reddi kararına itiraz hâlinde, itiraz mercii de yakalama emri düzenleyebilir. Burada yakalama emri yargısal bir karardır (sulh ceza hâkimi/itiraz mercii); çağrıya uymama veya ulaşılamama koşuluna bağlıdır.

2.2. Kaçan Şüpheli/Sanık/Tutuklu/Hükümlü (Fıkra 2)

Yakalanmışken kolluğun elinden kaçan şüpheli/sanık ya da tutukevi/ceza infaz kurumundan kaçan tutuklu/hükümlü hakkında, savcılar ve kolluk kuvvetleri de yakalama emri düzenleyebilir. Kaçma hâlinde, aciliyet nedeniyle yetki genişler; savcı ve kolluk da emir düzenleyebilir.

2.3. Kovuşturmada Kaçak Sanık (Fıkra 3)

Kovuşturma evresinde kaçak sanık hakkında, re'sen veya savcının istemiyle hâkim/mahkeme yakalama emri düzenler. Kovuşturmada yetki mahkemededir.

2.4. Emrin İçeriği (Fıkra 4)

Yakalama emrinde; kişinin açık eşkâli, biliniyorsa kimliği, yüklenen suç ve yakalandığında nereye gönderileceği gösterilir. Bu içerik, emrin uygulanabilir ve belirli olmasını sağlar; yanlış kişinin yakalanmasını önler ve yakalanan kişinin nereye sevk edileceğini netleştirir.

3. Sistematik İlişkiler

• CMK m. 90 — Kararsız yakalama (suçüstü); 98. madde karara dayalı yakalamayı düzenler.
• CMK m. 94 — Yakalama emri üzerine yakalananın hâkim önüne çıkarılması.
• CMK m. 100 vd. — Tutuklama; tutuklama isteminin reddine itirazla bağlantılı (98/1).
• CMK m. 247 vd. — Kaçaklık; kaçak sanık hakkında yakalama emri (98/3).

4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı

Bu maddeye doğrudan ilişkin, doğrulanmış güncel bir Yargıtay (CGK / ilgili Ceza Dairesi) kararı künyesi bu çalışmada temin edilememiştir. Mevcut otomatik tarama altyapısı yalnızca hukuk dairelerini sorgulayabildiğinden ceza dairesi kararlarına erişilememiş; kullanıcı tarafından sağlanan ek karar da bulunmamaktadır. Künye uydurmaktan kaçınmak akademik dürüstlüğün gereğidir.

Uygulamada, yakalama emrinin yalnız kanuni koşullarda (çağrıya uymama, kaçma, kaçaklık) düzenlenebileceği; emrin gerekli içeriği taşıması ve amacı ortadan kalkınca iadesinin (m. 90/6) istenmesi esastır.

5. Pratik Örnek Olaylar

Olay 1 (kurmaca senaryo): Soruşturmada usulüne uygun çağrılan şüpheli gelmez.

Hukuki analiz: Savcının istemiyle sulh ceza hâkimi yakalama emri düzenleyebilir (m. 98/1); emir, şüphelinin yargı önüne getirilmesini sağlar.

Olay 2 (kurmaca senaryo): Bir tutuklu, ceza infaz kurumundan kaçar.

Hukuki analiz: Kaçan tutuklu hakkında savcılar ve kolluk da yakalama emri düzenleyebilir (m. 98/2); aciliyet nedeniyle yetki genişler.

6. Pratik Uygulama Notları

• Soruşturma: Çağrıya gelmeyen/ulaşılamayan şüpheli için savcı istemiyle sulh ceza hâkimi.
• Kaçma: Kaçan şüpheli/sanık/tutuklu/hükümlü için savcı ve kolluk da.
• Kovuşturma: Kaçak sanık için hâkim/mahkeme (re'sen veya savcı istemiyle).
• İçerik: Eşkâl, kimlik, suç, sevk yeri.

7. Eleştirel Değerlendirme

98. madde, karara dayalı yakalamayı (yakalama emri) belirli koşullara ve mercilere bağlayarak, bu tedbirin keyfî değil, hukuken çerçevelenmiş biçimde kullanılmasını sağlayan isabetli bir hükümdür. Soruşturmada yakalama emrinin kural olarak yargısal merci (sulh ceza hâkimi) tarafından düzenlenmesi, yargısal güvence sağlar; kaçma gibi acil hâllerde savcı ve kolluğa yetki tanınması ise pratik gereklilikten kaynaklanır. Emrin içeriğine ilişkin gereklilikler (eşkâl, kimlik, suç, sevk yeri), yanlış kişinin yakalanmasını önler ve emrin uygulanabilirliğini sağlar. Kanaatimizce madde, yakalama emrini hem etkin hem belirli kılan dengeli bir düzenlemedir; uygulamada, emrin amacı ortadan kalktığında derhâl iade edilmesinin (m. 90/6) gözetilmesi, gereksiz yakalama emirlerinin yürürlükte kalmasını önler.

---

Metodolojik Not

Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır.

Kullanılan kaynaklar:

• Doktrin: Ceza muhakemesi hukuku öğretisinin genel kabul görmüş yaklaşımlarına atıfsız genel ifadelerle başvurulmuştur; bu kanun için onaylı yazar listesi bulunmadığından spesifik yazar/eser/sayfa atfı yapılmamıştır.
• Yargıtay kararları: Maddeye özgü doğrulanmış güncel karar temin edilememiştir (bkz. § 4); mevcut tarama altyapısı ceza dairelerini kapsamamaktadır.
• Mevzuat: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 98 (2005/5353 değişikliği); sistematik ilişkilerde m. 90, m. 94, m. 100 vd., m. 247 vd.

Yorumun kapsamı: Bu çalışma, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun yürürlükteki metnine dayanır.

Görüş: Yakalama emrinin belirli koşullara ve kural olarak yargısal merciye bağlanması, içeriğinin netleştirilmesi; bu tedbiri hem etkin hem belirli kılan, keyfîliği önleyen isabetli bir düzenlemedir.

Güncellik: 01.06.2026 tarihi itibarıyla günceldir. Yeni Yargıtay İBK/CGK kararları veya kanun değişiklikleri sonrası revize edilebilir.