Ceza Muhakemesi Kanunu Madde 36

1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama

36. madde, tebligat ve yazışmaların kimin tarafından yapılacağını ve infaz edilecek kararların nereye verileceğini belirleyen bir iş bölümü/örgütlenme hükmüdür. Yargılamanın yazışma trafiğinin tek elden ve düzenli yürütülmesi, hem hız hem belgelenebilirlik bakımından gereklidir. Madde, bu işlevi mahkeme başkanı/hâkime; infazı ise Cumhuriyet Başsavcılığına bırakarak yargılama ve infaz arasındaki klasik ayrımı yansıtır.

2. Maddedeki Kavramların Analizi

2.1. Tebligat ve Yazışma Yetkisi (Fıkra 1)

Mahkeme başkanı veya hâkim, her türlü tebligatı ve gerçek/özel hukuk tüzel kişileri ile kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgili yazışmaları yapar. Böylece mahkemenin dış dünyayla iletişimi belirli ve sorumlu bir merci üzerinden yürür; dağınıklık ve yetki karmaşası önlenir.

2.2. İnfaz Edilecek Kararların Cumhuriyet Başsavcılığına Verilmesi (Fıkra 2)

İnfaz edilecek kararlar, Cumhuriyet Başsavcılığına verilir. Bu, "kararı mahkeme verir, infazı savcılık yürütür" biçimindeki yargılama–infaz ayrımının ifadesidir. Mahkeme yargılama makamı olarak kalır; kesinleşen kararın yerine getirilmesi yürütme/infaz organı olan savcılığa devredilir.

3. Sistematik İlişkiler

• CMK m. 35 — Kararların açıklanması ve tebliği; 36. madde tebliğin kimin yapacağını belirler.
• CMK m. 37-38 — Tebligat usulleri ve Başsavcılığa tebligat.
• 5275 sayılı Kanun — Cezaların infazı; infaz edilecek kararların savcılıkça yürütülmesiyle bağlantılı.

4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı

Bu maddeye doğrudan ilişkin, doğrulanmış güncel bir Yargıtay (CGK / ilgili Ceza Dairesi) kararı künyesi bu çalışmada temin edilememiştir. Mevcut otomatik tarama altyapısı yalnızca hukuk dairelerini sorgulayabildiğinden ceza dairesi kararlarına erişilememiş; kullanıcı tarafından sağlanan ek karar da bulunmamaktadır. Künye uydurmaktan kaçınmak akademik dürüstlüğün gereğidir.

Uygulamada bu madde, yargılama ile infazın ayrı organlarca yürütülmesinin idarî temelini oluşturur; kesinleşen hükümler infaz için savcılığa gönderilir.

5. Pratik Örnek Olaylar

Olay 1 (kurmaca senaryo): Mahkemenin bir tanığa çağrı tebliğ etmesi ve bir kamu kurumundan belge istemesi gerekmektedir.

Hukuki analiz: Bu tebligat ve yazışmaları mahkeme başkanı/hâkim yapar (m. 36/1).

Olay 2 (kurmaca senaryo): Mahkûmiyet hükmü kesinleşmiştir ve infaz edilecektir.

Hukuki analiz: İnfaz edilecek karar, infazın yürütülmesi için Cumhuriyet Başsavcılığına verilir (m. 36/2).

6. Pratik Uygulama Notları

• Yazışma/tebligat: Mahkeme başkanı veya hâkim yürütür.
• İnfaz: Kesinleşen/infaz edilecek kararlar Cumhuriyet Başsavcılığına verilir.
• Ayrım: Yargılama mahkemede, infaz savcılıkta.

7. Eleştirel Değerlendirme

36. madde, görünüşte teknik bir iş bölümü hükmü olsa da, yargılama ile infaz makamlarının ayrılması ilkesini somutlaştırması bakımından önemlidir. Tebligat ve yazışmaların belirli bir mercide toplanması düzen ve sorumluluk sağlar; infazın savcılığa bırakılması ise mahkemenin tarafsız yargılama işlevini infaz yükünden ayırır. Kanaatimizce madde, ceza muhakemesi teşkilatının işlevsel ayrımını yansıtan, sade ve isabetli bir düzenlemedir.

---

Metodolojik Not

Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır.

Kullanılan kaynaklar:

• Doktrin: Ceza muhakemesi hukuku öğretisinin genel kabul görmüş yaklaşımlarına atıfsız genel ifadelerle başvurulmuştur; bu kanun için onaylı yazar listesi bulunmadığından spesifik yazar/eser/sayfa atfı yapılmamıştır.
• Yargıtay kararları: Maddeye özgü doğrulanmış güncel karar temin edilememiştir (bkz. § 4); mevcut tarama altyapısı ceza dairelerini kapsamamaktadır.
• Mevzuat: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 36; sistematik ilişkilerde m. 35, m. 37-38 ve 5275 sayılı Kanun.

Yorumun kapsamı: Bu çalışma, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun yürürlükteki metnine dayanır.

Görüş: Tebligat/yazışmanın belirli mercide toplanması ve infazın savcılığa bırakılması, yargılama ile infaz ayrımını yansıtan düzenli ve isabetli bir iş bölümüdür.

Güncellik: 01.06.2026 tarihi itibarıyla günceldir. Yeni Yargıtay İBK/CGK kararları veya kanun değişiklikleri sonrası revize edilebilir.