1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
- madde, adliye binası içinde ve duruşma salonunda ses-görüntü kayıt/nakil aletlerinin kullanılmasını yasaklar. Duruşmanın açık olması (m. 182) kamusal denetimi sağlasa da, bu açıklık, duruşmanın kameralarla kaydedilip yayınlanması anlamına gelmez. Yargılamanın düzeni, tanıkların/sanığın etkilenmemesi ve özellikle masumiyet karinesi (henüz suçlu olmayan kişinin görüntülerinin kamuya yayılmaması), kayıt yasağını gerektirir. Madde, aleniyet (izleme açıklığı) ile kayıt yasağını (yayma kısıtlaması) ayırarak, açık yargılamanın bir "medya gösterisine" dönüşmesini önler.
2. Maddedeki Kavramların Analizi
2.1. Kayıt/Nakil Yasağı
180/5 (SEGBİS ile dinleme) ve 196/4 (sanığın SEGBİS ile sorgusu) saklı kalmak üzere, adliye binası içinde ve duruşma başladıktan sonra duruşma salonunda her türlü sesli/görüntülü kayıt/nakil aleti kullanılamaz. Bu hüküm, adliye içindeki ve dışındaki diğer adlî işlemlerde de geçerlidir. SEGBİS istisnası, adlî amaçlı (yargısal) kayıt ile yasak olan (medya/kamuya yönelik) kayıt arasındaki ayrımı gösterir: Yargılama amaçlı SEGBİS kaydı serbest, medya kaydı yasaktır.
2.2. Yasağın Amacı
Yasak; (i) yargılamanın düzenini (kameraların yarattığı baskı/dikkat dağınıklığının önlenmesi), (ii) tanık/sanığın özgürce beyanını (kamera baskısı altında kalmama), (iii) masumiyet karinesini ve kişilik haklarını (henüz suçlu olmayan kişinin görüntülerinin kamuya yayılarak fiilen mahkûm edilmemesi) korur.
3. Sistematik İlişkiler
- CMK m. 182 — Duruşmanın açıklığı; 183 kaydın yasaklanmasıyla açıklığın sınırını çizer.
- CMK m. 180/5, 196/4 — SEGBİS; yasağın istisnası (adlî amaçlı kayıt).
- Anayasa m. 38/4 — Masumiyet karinesi; m. 28 basın özgürlüğü (gerilim).
- TCK m. 286 — Ses/görüntü kayıtlarının ilgili yasağa aykırı kaydı.
4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı
Bu maddeye doğrudan ilişkin, doğrulanmış güncel bir Yargıtay (CGK / ilgili Ceza Dairesi) kararı künyesi bu çalışmada temin edilememiştir. Mevcut otomatik tarama altyapısı yalnızca hukuk dairelerini sorgulayabildiğinden ceza dairesi kararlarına erişilememiş; kullanıcı tarafından sağlanan ek karar da bulunmamaktadır. Künye uydurmaktan kaçınmak akademik dürüstlüğün gereğidir.
Uygulamada, duruşma salonunda ve adliyede izinsiz ses/görüntü kaydının yasak olması; bu yasağın yargılama düzenini ve masumiyet karinesini koruduğu esastır.
5. Pratik Örnek Olaylar
Olay 1 (kurmaca senaryo): Bir basın mensubu, duruşma salonunda kamerayla kayıt yapmak ister.
Hukuki analiz: Duruşma salonunda (duruşma başladıktan sonra) ses/görüntü kayıt aleti kullanılamaz (m. 183); duruşma izlenebilir ama kaydedilemez/yayınlanamaz.
Olay 2 (kurmaca senaryo): Tanık, SEGBİS ile dinlenmektedir.
Hukuki analiz: SEGBİS (m. 180/5), kayıt yasağının istisnasıdır; bu adlî amaçlı kayıt/nakil serbesttir.
6. Pratik Uygulama Notları
- Yasak: Adliyede ve duruşma salonunda ses/görüntü kayıt/nakil aleti kullanımı.
- İstisna: SEGBİS (m. 180/5, 196/4) — adlî amaçlı kayıt.
- Amaç: Yargılama düzeni + masumiyet karinesi + tanık/sanığın özgür beyanı.
7. Eleştirel Değerlendirme
- madde, açık yargılama (aleniyet) ile kayıt yasağını ayırarak, açıklığın bir "medya gösterisine" dönüşmesini önleyen, masumiyet karinesini ve yargılama düzenini koruyan isabetli bir hükümdür. Aleniyet, yargılamanın izlenebilir olmasını sağlar; ancak bu, kameralarla kaydedilip kamuya yayılması anlamına gelmez. Kayıt yasağı, henüz suçlu olmayan sanığın görüntülerinin kamuya yayılarak fiilen "mahkûm" edilmesini (masumiyet karinesi ihlali), tanık/sanığın kamera baskısı altında özgür beyanını kaybetmesini ve yargılama düzeninin bozulmasını önler. SEGBİS istisnası, adlî amaçlı (yargısal) kayıt ile yasak olan (medya/kamuya yönelik) kayıt arasındaki ayrımı doğru biçimde çizer.
Kanaatimizce maddenin uygulamadaki hassas noktası, kayıt yasağı ile kamuoyunun haber alma/basın özgürlüğü arasındaki gerilimdir. Yargılamanın izlenebilir olması (aleniyet) basının haber yapmasını mümkün kılarken, kayıt yasağı görüntü/ses yayınını sınırlar; bu denge, hem kamuoyunun bilgi edinme hakkını hem masumiyet karinesini gözetir. Madde, açık yargılamanın şeffaflık işlevini koruyup, kişilik hakları ve yargılama düzeni için makul bir sınır getiren dengeli bir düzenlemedir.
Metodolojik Not
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır.
Kullanılan kaynaklar:
- Doktrin: Ceza muhakemesi hukuku öğretisinin genel kabul görmüş yaklaşımlarına (aleniyet/kayıt ayrımı, masumiyet karinesi) atıfsız genel ifadelerle başvurulmuştur; bu kanun için onaylı yazar listesi bulunmadığından spesifik yazar/eser/sayfa atfı yapılmamıştır.
- Yargıtay kararları: Maddeye özgü doğrulanmış güncel karar temin edilememiştir (bkz. § 4); mevcut tarama altyapısı ceza dairelerini kapsamamaktadır.
- Mevzuat: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 183; sistematik ilişkilerde m. 180/5, m. 182, m. 196/4, Anayasa m. 28 ve m. 38/4, 5237 sayılı TCK m. 286.
Yorumun kapsamı: Bu çalışma, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun yürürlükteki metnine dayanır.
Görüş: Duruşma salonunda ses/görüntü kayıt yasağı; açık yargılamanın medya gösterisine dönüşmesini önleyen, masumiyet karinesini ve yargılama düzenini koruyan isabetli bir sınırdır. SEGBİS istisnası, adlî amaçlı kayıt ile yasak kaydı doğru ayırır. Basın özgürlüğüyle denge gözetilmelidir.
Güncellik: 01.06.2026 tarihi itibarıyla günceldir. Yeni Yargıtay İBK/CGK kararları veya kanun değişiklikleri sonrası revize edilebilir.
1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
2. Maddedeki Kavramların Analizi
2.1. Kayıt/Nakil Yasağı
180/5 (SEGBİS ile dinleme) ve 196/4 (sanığın SEGBİS ile sorgusu) saklı kalmak üzere, adliye binası içinde ve duruşma başladıktan sonra duruşma salonunda her türlü sesli/görüntülü kayıt/nakil aleti kullanılamaz. Bu hüküm, adliye içindeki ve dışındaki diğer adlî işlemlerde de geçerlidir. SEGBİS istisnası, adlî amaçlı (yargısal) kayıt ile yasak olan (medya/kamuya yönelik) kayıt arasındaki ayrımı gösterir: Yargılama amaçlı SEGBİS kaydı serbest, medya kaydı yasaktır.
2.2. Yasağın Amacı
Yasak; (i) yargılamanın düzenini (kameraların yarattığı baskı/dikkat dağınıklığının önlenmesi), (ii) tanık/sanığın özgürce beyanını (kamera baskısı altında kalmama), (iii) masumiyet karinesini ve kişilik haklarını (henüz suçlu olmayan kişinin görüntülerinin kamuya yayılarak fiilen mahkûm edilmemesi) korur.
3. Sistematik İlişkiler
4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı
Bu maddeye doğrudan ilişkin, doğrulanmış güncel bir Yargıtay (CGK / ilgili Ceza Dairesi) kararı künyesi bu çalışmada temin edilememiştir. Mevcut otomatik tarama altyapısı yalnızca hukuk dairelerini sorgulayabildiğinden ceza dairesi kararlarına erişilememiş; kullanıcı tarafından sağlanan ek karar da bulunmamaktadır. Künye uydurmaktan kaçınmak akademik dürüstlüğün gereğidir.
Uygulamada, duruşma salonunda ve adliyede izinsiz ses/görüntü kaydının yasak olması; bu yasağın yargılama düzenini ve masumiyet karinesini koruduğu esastır.
5. Pratik Örnek Olaylar
Olay 1 (kurmaca senaryo): Bir basın mensubu, duruşma salonunda kamerayla kayıt yapmak ister.
Hukuki analiz: Duruşma salonunda (duruşma başladıktan sonra) ses/görüntü kayıt aleti kullanılamaz (m. 183); duruşma izlenebilir ama kaydedilemez/yayınlanamaz.
Olay 2 (kurmaca senaryo): Tanık, SEGBİS ile dinlenmektedir.
Hukuki analiz: SEGBİS (m. 180/5), kayıt yasağının istisnasıdır; bu adlî amaçlı kayıt/nakil serbesttir.
6. Pratik Uygulama Notları
7. Eleştirel Değerlendirme
Kanaatimizce maddenin uygulamadaki hassas noktası, kayıt yasağı ile kamuoyunun haber alma/basın özgürlüğü arasındaki gerilimdir. Yargılamanın izlenebilir olması (aleniyet) basının haber yapmasını mümkün kılarken, kayıt yasağı görüntü/ses yayınını sınırlar; bu denge, hem kamuoyunun bilgi edinme hakkını hem masumiyet karinesini gözetir. Madde, açık yargılamanın şeffaflık işlevini koruyup, kişilik hakları ve yargılama düzeni için makul bir sınır getiren dengeli bir düzenlemedir.
Metodolojik Not
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır.
Kullanılan kaynaklar:
Yorumun kapsamı: Bu çalışma, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun yürürlükteki metnine dayanır.
Görüş: Duruşma salonunda ses/görüntü kayıt yasağı; açık yargılamanın medya gösterisine dönüşmesini önleyen, masumiyet karinesini ve yargılama düzenini koruyan isabetli bir sınırdır. SEGBİS istisnası, adlî amaçlı kayıt ile yasak kaydı doğru ayırır. Basın özgürlüğüyle denge gözetilmelidir.
Güncellik: 01.06.2026 tarihi itibarıyla günceldir. Yeni Yargıtay İBK/CGK kararları veya kanun değişiklikleri sonrası revize edilebilir.