RESMİ METİN

Çağrılan tanıkların ad ve adreslerinin sanığa ve Cumhuriyet savcısına bildirilmesi


Madde 179 – (1) Sanık, doğrudan doğruya davet ettireceği veya duruşma sırasında getireceği bilirkişi ve tanıkların ad ve adreslerini Cumhuriyet savcısına makul süre içinde bildirir. (2) Cumhuriyet savcısı da, iddianamede gösterilen veya sanığın istemi üzerine davet edilen tanık ve bilirkişiler dışında gerek mahkeme başkanı veya hâkim kararıyla, gerek

kendiliğinden başka kimseleri davet ettirecek ise bunların ad ve adreslerini sanığa yine makul süre içinde bildirir.

AKADEMİK YORUM VE ANALİZ

1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama

  1. madde, sanık ve savcının, davet edecekleri tanık ve bilirkişilerin ad ve adreslerini birbirlerine bildirmesini düzenler. Çelişmeli yargılamada, her tarafın diğerinin getireceği tanık/bilirkişileri önceden bilmesi, silahların eşitliği ve savunma/iddia hazırlığı için gereklidir. Sürpriz biçimde getirilen bir tanık, karşı tarafın hazırlıksız yakalanmasına ve etkili sorgulama yapamamasına yol açar. Madde, bu karşılıklı bildirim yükümlülüğüyle, tarafların birbirlerinin delillerine hazırlanmasını ve adil bir çelişmeyi güvence altına alır.

2. Maddedeki Kavramların Analizi

2.1. Sanığın Bildirimi (Fıkra 1)

Sanık, doğrudan davet ettireceği veya duruşmada getireceği bilirkişi ve tanıkların ad ve adreslerini savcıya makul süre içinde bildirir. Böylece savcı, savunmanın getireceği tanıklara karşı hazırlanabilir.

2.2. Savcının Bildirimi (Fıkra 2)

Savcı da, iddianamede gösterilen veya sanığın istemiyle davet edilenler dışında, mahkeme kararıyla veya kendiliğinden davet ettireceği kişilerin ad ve adreslerini sanığa makul süre içinde bildirir. Bu karşılıklılık, silahların eşitliğini sağlar: İki taraf da diğerinin getireceği tanıkları önceden bilir.

3. Sistematik İlişkiler

  • CMK m. 177-178 — Savunma delillerinin toplanması ve doğrudan getirme; 179 karşılıklı bildirimi düzenler.
  • CMK m. 43-44 — Tanıkların çağrılması.
  • AİHS m. 6/3-b,d — Savunma hazırlığı ve tanık sorgulama hakkı.

4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı

Bu maddeye doğrudan ilişkin, doğrulanmış güncel bir Yargıtay (CGK / ilgili Ceza Dairesi) kararı künyesi bu çalışmada temin edilememiştir. Mevcut otomatik tarama altyapısı yalnızca hukuk dairelerini sorgulayabildiğinden ceza dairesi kararlarına erişilememiş; kullanıcı tarafından sağlanan ek karar da bulunmamaktadır. Künye uydurmaktan kaçınmak akademik dürüstlüğün gereğidir.

Uygulamada, tarafların getireceği tanık/bilirkişileri karşılıklı bildirmesi; bu sayede her tarafın diğerinin delillerine hazırlanabilmesi, silahların eşitliği bakımından gözetilir.

5. Pratik Örnek Olaylar

Olay 1 (kurmaca senaryo): Sanık, duruşmada getireceği tanıkların listesini hazırlar.

Hukuki analiz: Sanık, tanık ve bilirkişilerin ad ve adreslerini savcıya makul süre içinde bildirir (m. 179/1); savcı bunlara karşı hazırlanır.

6. Pratik Uygulama Notları

  • Sanık: Getireceği tanık/bilirkişi ad-adreslerini savcıya bildirir.
  • Savcı: İddianame dışındakileri sanığa bildirir.
  • Amaç: Karşılıklı hazırlık ve silahların eşitliği.

7. Eleştirel Değerlendirme

  1. madde, çelişmeli yargılamada karşılıklı bildirim yükümlülüğü getirerek silahların eşitliğini ve tarafların hazırlık imkânını koruyan, isabetli bir hükümdür. Her tarafın diğerinin getireceği tanık/bilirkişileri önceden bilmesi, "sürpriz delil" yoluyla karşı tarafın hazırlıksız yakalanmasını önler; böylece her iki taraf da diğerinin tanıklarını etkili biçimde sorgulamaya (çelişme) hazırlanabilir. Bu karşılıklılık, yargılamanın adil ve dengeli yürümesinin gereğidir. Kanaatimizce maddenin değeri, çelişmeli yargılamayı yalnız "tanık dinleme" düzeyinde değil, "tanığa hazırlanma" düzeyinde de güvence altına almasıdır; etkili çelişme, ancak tarafların birbirlerinin delillerini önceden bilmesiyle mümkündür. Madde, m. 177-178 ile birlikte, savunma ve iddianın delil sunma/hazırlanma haklarını dengeli biçimde düzenler.

Metodolojik Not

Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır.

Kullanılan kaynaklar:

  • Doktrin: Ceza muhakemesi hukuku öğretisinin genel kabul görmüş yaklaşımlarına (silahların eşitliği, çelişmeli yargılama) atıfsız genel ifadelerle başvurulmuştur; bu kanun için onaylı yazar listesi bulunmadığından spesifik yazar/eser/sayfa atfı yapılmamıştır.
  • Yargıtay kararları: Maddeye özgü doğrulanmış güncel karar temin edilememiştir (bkz. § 4); mevcut tarama altyapısı ceza dairelerini kapsamamaktadır.
  • Mevzuat: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 179; sistematik ilişkilerde m. 43-44, m. 177-178, AİHS m. 6/3-b,d.

Yorumun kapsamı: Bu çalışma, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun yürürlükteki metnine dayanır.

Görüş: Tarafların getireceği tanık/bilirkişileri karşılıklı bildirmesi; silahların eşitliğini ve tarafların birbirlerinin delillerine hazırlanmasını (etkili çelişme) sağlayan, sürpriz delili önleyen isabetli bir düzenlemedir.

Güncellik: 01.06.2026 tarihi itibarıyla günceldir. Yeni Yargıtay İBK/CGK kararları veya kanun değişiklikleri sonrası revize edilebilir.

Metodolojik Not

Bu çalışma, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır. İçerik, güncel kanun değişiklikleri ve yüksek yargı kararları ışığında revize edilmektedir.