Ceza Muhakemesi Kanunu Madde 175

1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama

175. madde, "Kovuşturma Evresi" kitabının açılış hükmü olarak, iddianamenin kabulüyle kamu davasının açılmasını ve kovuşturma evresinin başlamasını düzenler. Ceza muhakemesi iki ana evreye ayrılır: soruşturma (savcı yönetiminde, gizli, delil toplama) ve kovuşturma (mahkeme önünde, açık, yargılama). Bu iki evre arasındaki eşik, iddianamenin mahkemece kabulüdür. Madde, bu eşiği ve ardından duruşma hazırlığını belirleyerek, soruşturmadan yargılamaya geçişin hukukî anını netleştirir.

2. Maddedeki Kavramların Analizi

2.1. İddianamenin Kabulü ve Evre Geçişi (Fıkra 1)

İddianamenin kabulüyle kamu davası açılmış olur ve kovuşturma evresi başlar. Bu, muhakemenin niteliğinin değiştiği andır: Artık soruşturma değil, mahkeme önünde açık yargılama başlar; şüpheli artık "sanık" sıfatını alır. İddianamenin kabulü (m. 174'teki iade edilmeme/zımni kabul dâhil), bu geçişin hukukî tetikleyicisidir.

2.2. Duruşma Hazırlığı (Fıkra 2)

Mahkeme, iddianamenin kabulünden sonra duruşma gününü belirler ve duruşmada hazır bulunması gereken kişileri (sanık, müdafi, tanıklar, bilirkişiler vb.) çağırır. Böylece yargılamanın fiilî hazırlığı yapılır; duruşmada kimlerin bulunacağı belirlenir.

3. Sistematik İlişkiler

• CMK m. 174 — İddianamenin iadesi/kabulü; 175 kabulün sonucunu düzenler.
• CMK m. 176 — İddianamenin sanığa tebliği ve çağrı.
• CMK m. 188 vd. — Duruşma; kovuşturmanın yürütülmesi.
• CMK m. 225 — Hükmün iddianame ile bağlılığı; kovuşturmanın sınırı.

4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı

Bu maddeye doğrudan ilişkin, doğrulanmış güncel bir Yargıtay (CGK / ilgili Ceza Dairesi) kararı künyesi bu çalışmada temin edilememiştir. Mevcut otomatik tarama altyapısı yalnızca hukuk dairelerini sorgulayabildiğinden ceza dairesi kararlarına erişilememiş; kullanıcı tarafından sağlanan ek karar da bulunmamaktadır. Künye uydurmaktan kaçınmak akademik dürüstlüğün gereğidir.

Uygulamada, iddianamenin kabulüyle kovuşturma evresinin başlaması ve kişinin sanık sıfatını alması; bu andan itibaren kovuşturma hükümlerinin uygulanması esastır.

5. Pratik Örnek Olaylar

Olay 1 (kurmaca senaryo): Mahkeme iddianameyi kabul eder.

Hukuki analiz: Kamu davası açılmış olur, kovuşturma evresi başlar (m. 175/1); mahkeme duruşma gününü belirleyip hazır bulunması gerekenleri çağırır (m. 175/2).

6. Pratik Uygulama Notları

• Eşik: İddianamenin kabulü = kamu davasının açılması + kovuşturmanın başlaması.
• Sıfat: Şüpheli, kovuşturmada "sanık" olur.
• Hazırlık: Mahkeme duruşma gününü belirler, ilgilileri çağırır.

7. Eleştirel Değerlendirme

175. madde, ceza muhakemesinin iki evresi arasındaki eşiği net biçimde belirleyen, sistematik açıdan önemli bir hükümdür. İddianamenin kabulünün kamu davasını açması ve kovuşturmayı başlatması, muhakemenin niteliğinin (gizli soruşturmadan açık yargılamaya) ve kişinin statüsünün (şüpheliden sanığa) değiştiği anı kesin biçimde işaretler. Bu netlik önemlidir: Birçok hak ve güvence (örneğin dosyaya tam erişim — m. 153/4, açık yargılanma hakkı) iddianamenin kabulüyle başlar veya değişir. Duruşma hazırlığının (gün belirleme, çağrı) düzenlenmesi de yargılamanın fiilî başlangıcını organize eder. Kanaatimizce madde, kısa olmasına rağmen, soruşturma ile kovuşturma arasındaki geçişin hukukî anını ve sonuçlarını netleştirerek, muhakemenin yapısal omurgasını oluşturan temel bir düzenlemedir.

---

Metodolojik Not

Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır.

Kullanılan kaynaklar:

• Doktrin: Ceza muhakemesi hukuku öğretisinin genel kabul görmüş yaklaşımlarına (evreler ayrımı) atıfsız genel ifadelerle başvurulmuştur; bu kanun için onaylı yazar listesi bulunmadığından spesifik yazar/eser/sayfa atfı yapılmamıştır.
• Yargıtay kararları: Maddeye özgü doğrulanmış güncel karar temin edilememiştir (bkz. § 4); mevcut tarama altyapısı ceza dairelerini kapsamamaktadır.
• Mevzuat: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 175; sistematik ilişkilerde m. 174, m. 176, m. 188 vd., m. 225.

Yorumun kapsamı: Bu çalışma, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun yürürlükteki metnine dayanır.

Görüş: İddianamenin kabulüyle kamu davasının açılması ve kovuşturmanın başlaması; soruşturma ile kovuşturma arasındaki eşiği ve kişinin statü değişimini netleştiren, muhakemenin yapısal omurgasını oluşturan temel bir düzenlemedir.

Güncellik: 01.06.2026 tarihi itibarıyla günceldir. Yeni Yargıtay İBK/CGK kararları veya kanun değişiklikleri sonrası revize edilebilir.