1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
- madde, adlî kolluk (m. 164) dışındaki diğer kolluk birimlerinin de gerektiğinde adlî kolluk görevi yapabilmesini düzenler. Soruşturmanın etkin yürütülmesi, bazen asıl adlî kolluk dışındaki birimlerin de katkısını gerektirebilir; örneğin geniş kapsamlı bir olayda ek personel ihtiyacı doğabilir. Madde, savcının talebi veya gereklilik hâlinde diğer kolluk birimlerini de soruşturmaya dâhil ederek, soruşturma kapasitesinin esnek biçimde artırılmasını sağlar; bu birimler adlî görev yaptıkları sürece CMK hükümlerine tabi olur.
2. Maddedeki Kavramların Analizi
2.1. Diğer Kolluğun Adlî Göreve Çağrılması
Gerektiğinde veya savcının talebi hâlinde, diğer kolluk birimleri de adlî kolluk görevini yerine getirmekle yükümlüdür. Böylece soruşturma, yalnız asıl adlî kolluk birimiyle sınırlı kalmaz; ihtiyaç hâlinde diğer birimler de katkıda bulunur. Bu birimler, adlî görevleri dolayısıyla CMK hükümlerine tabi olur; yani adlî görev yaptıkları sürece savcının emrinde ve CMK güvenceleri çerçevesinde hareket ederler.
3. Sistematik İlişkiler
- CMK m. 164 — Adlî kolluk; 165 diğer birimlerin adlî göreve çağrılmasını düzenler.
- CMK m. 161 — Savcının yetkileri; diğer kolluğun savcı emrinde çalışması.
- İlgili kolluk kanunları — Birimlerin görev alanları.
4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı
Bu maddeye doğrudan ilişkin, doğrulanmış güncel bir Yargıtay (CGK / ilgili Ceza Dairesi) kararı künyesi bu çalışmada temin edilememiştir. Mevcut otomatik tarama altyapısı yalnızca hukuk dairelerini sorgulayabildiğinden ceza dairesi kararlarına erişilememiş; kullanıcı tarafından sağlanan ek karar da bulunmamaktadır. Künye uydurmaktan kaçınmak akademik dürüstlüğün gereğidir.
Uygulamada, diğer kolluk birimlerinin adlî göreve katıldığında CMK hükümlerine (savcı gözetimi, güvenceler) tabi olması esastır.
5. Pratik Örnek Olaylar
Olay 1 (kurmaca senaryo): Geniş kapsamlı bir soruşturmada savcı, asıl adlî kolluk dışında bir kolluk biriminden destek ister.
Hukuki analiz: Savcının talebiyle diğer kolluk birimi de adlî kolluk görevini yerine getirmekle yükümlüdür ve adlî görevi dolayısıyla CMK hükümlerine tabidir (m. 165).
6. Pratik Uygulama Notları
- Çağırma: Gereklilik veya savcının talebiyle diğer kolluk birimleri.
- Tabiyet: Adlî görevleri dolayısıyla CMK hükümleri uygulanır.
- Amaç: Soruşturma kapasitesinin esnek artırılması.
7. Eleştirel Değerlendirme
- madde, soruşturma kapasitesini esnek biçimde artıran, pratik ve işlevsel bir hükümdür. Diğer kolluk birimlerinin gerektiğinde adlî göreve çağrılabilmesi, özellikle geniş kapsamlı veya yoğun soruşturmalarda yeterli personel/uzmanlık sağlanmasına hizmet eder. En önemli güvence, kanaatimizce, bu birimlerin adlî görev yaptıkları sürece CMK hükümlerine tabi olmasıdır: Böylece adlî göreve çağrılan her kolluk, savcının gözetiminde ve CMK güvenceleri çerçevesinde hareket eder; soruşturmanın hukukîliği, hangi birimin görev aldığından bağımsız olarak korunur. Madde, soruşturma etkinliği ile hukukî güvenceleri birlikte gözeten, esnek ama denetimli bir düzenlemedir.
Metodolojik Not
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır.
Kullanılan kaynaklar:
- Doktrin: Ceza muhakemesi hukuku öğretisinin genel kabul görmüş yaklaşımlarına atıfsız genel ifadelerle başvurulmuştur; bu kanun için onaylı yazar listesi bulunmadığından spesifik yazar/eser/sayfa atfı yapılmamıştır.
- Yargıtay kararları: Maddeye özgü doğrulanmış güncel karar temin edilememiştir (bkz. § 4); mevcut tarama altyapısı ceza dairelerini kapsamamaktadır.
- Mevzuat: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 165; sistematik ilişkilerde m. 161, m. 164.
Yorumun kapsamı: Bu çalışma, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun yürürlükteki metnine dayanır.
Görüş: Diğer kolluk birimlerinin gerektiğinde adlî göreve çağrılabilmesi ve adlî görevleri dolayısıyla CMK hükümlerine tabi olması; soruşturma kapasitesini esnek artıran, ancak hukukî güvenceleri koruyan isabetli bir düzenlemedir.
Güncellik: 01.06.2026 tarihi itibarıyla günceldir. Yeni Yargıtay İBK/CGK kararları veya kanun değişiklikleri sonrası revize edilebilir.
1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
2. Maddedeki Kavramların Analizi
2.1. Diğer Kolluğun Adlî Göreve Çağrılması
Gerektiğinde veya savcının talebi hâlinde, diğer kolluk birimleri de adlî kolluk görevini yerine getirmekle yükümlüdür. Böylece soruşturma, yalnız asıl adlî kolluk birimiyle sınırlı kalmaz; ihtiyaç hâlinde diğer birimler de katkıda bulunur. Bu birimler, adlî görevleri dolayısıyla CMK hükümlerine tabi olur; yani adlî görev yaptıkları sürece savcının emrinde ve CMK güvenceleri çerçevesinde hareket ederler.
3. Sistematik İlişkiler
4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı
Bu maddeye doğrudan ilişkin, doğrulanmış güncel bir Yargıtay (CGK / ilgili Ceza Dairesi) kararı künyesi bu çalışmada temin edilememiştir. Mevcut otomatik tarama altyapısı yalnızca hukuk dairelerini sorgulayabildiğinden ceza dairesi kararlarına erişilememiş; kullanıcı tarafından sağlanan ek karar da bulunmamaktadır. Künye uydurmaktan kaçınmak akademik dürüstlüğün gereğidir.
Uygulamada, diğer kolluk birimlerinin adlî göreve katıldığında CMK hükümlerine (savcı gözetimi, güvenceler) tabi olması esastır.
5. Pratik Örnek Olaylar
Olay 1 (kurmaca senaryo): Geniş kapsamlı bir soruşturmada savcı, asıl adlî kolluk dışında bir kolluk biriminden destek ister.
Hukuki analiz: Savcının talebiyle diğer kolluk birimi de adlî kolluk görevini yerine getirmekle yükümlüdür ve adlî görevi dolayısıyla CMK hükümlerine tabidir (m. 165).
6. Pratik Uygulama Notları
7. Eleştirel Değerlendirme
Metodolojik Not
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır.
Kullanılan kaynaklar:
Yorumun kapsamı: Bu çalışma, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun yürürlükteki metnine dayanır.
Görüş: Diğer kolluk birimlerinin gerektiğinde adlî göreve çağrılabilmesi ve adlî görevleri dolayısıyla CMK hükümlerine tabi olması; soruşturma kapasitesini esnek artıran, ancak hukukî güvenceleri koruyan isabetli bir düzenlemedir.
Güncellik: 01.06.2026 tarihi itibarıyla günceldir. Yeni Yargıtay İBK/CGK kararları veya kanun değişiklikleri sonrası revize edilebilir.