BK 132 | BK Madde 132 (m. 132) — Fonun, bu Kanunun 130 uncu maddesinde

Fonun, bu Kanunun 130 uncu maddesinde sayılan gelirleri ile 108 inci

---

Madde 132 - Fonun, bu Kanunun 130 uncu maddesinde sayılan gelirleri ile 108 inci
ve 135 inci maddesindeki alacaklarının takip ve tahsilinde 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.

Fon,
bu Kanunun 108 inci maddesinde sayılan alacakların takibine, banka kaynağının
kullanıldığı tarihten itibaren banka defter, kayıt ve belgelerine göre anapara,
her türlü faiz, komisyon ve sair giderlerin toplamından oluşan birikmiş alacak
tutarı üzerinden, 130 uncu maddesinde sayılan alacakların takibine tahakkuk
eden anapara üzerinden, 135 inci maddesinde belirtilen alacakların takibine
ödemeye esas olmak üzere tespit edilen tutar üzerinden başlar ve 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun kapsamındaki alacaklara
uygulanan oranda gecikme zammı uygular.

Fon, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanunun uygulamasında anılan Kanunun Maliye Bakanlığı tahsil dairesi ve diğer
makam, merci ve komisyonlara verdiği yetkileri kullanır.

Borçlu
veya borçlunun malları başka mahallerde bulunduğu takdirde, Fon, 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerini, kendi tahsil
dairesi aracılığı ile uygulayabileceği gibi, tahsil dairesi bulunmayan
mahallerde, o mahaldeki Maliye Bakanlığı tahsil dairesi aracılığıyla da
uygulayabilir.

Fon, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun uyarınca takip ettiği alacaklarına ilişkin her türlü teminatın paraya
çevrilmesinde de anılan Kanun hükümlerini uygulayabilir.

Fon,
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre yapacağı
satışlarda; satış bedelinin vadeli tahsiline karar verebilir. Ancak, bu durumun
ve vadeli satış şartlarının, satış ilânında ve satış şartnamesinde belirtilmesi
zorunludur.

Fon, 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre satışa arz ettiği mal, hak ve
alacaklarla ilgili ihaleye katılmaya, pey sürmeye ve alacağına mahsuben
ihaleden mal, hak ve alacakları satın almaya yetkilidir.

Bu
Kanunun 107 nci maddesi uyarınca bir bankanın alacaklarının devralınması
hâlinde bu alacaklar, devir tarihi itibarıyla Fon alacağı haline gelir ve bu
alacaklarla ilgili olarak borçlu aleyhine 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu
hükümlerine göre başlatılmış bulunan takipler ile alacağın tahsiline yönelik
davalara kaldığı yerden devam edilir.

Bu
Kanunun 107 nci maddesi uyarınca devralınan alacaklar nedeniyle Fona borçlu
olanların iflası hâlinde 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 221 inci
maddesindeki iflas bürosu Fon temsilcisinin katılımıyla teşekkül eder. 2004
sayılı İcra ve İflas Kanununun 223 üncü maddesindeki iflas idaresinin, Fonun
talep etmesi hâlinde üyelerinden en az biri, Fonun göstereceği iki kat aday
arasından icra tetkik mercii tarafından seçilir. Fon, alacağının tahsili
bakımından gerekli görürse iflas idaresinin en az iki üyesinin önereceği iki
katı aday arasından seçilmesini talep etmeye yetkilidir. Bu durumda, icra
tetkik mercii iflas idaresinin asgarî iki üyesini Fonun önereceği adaylar
arasından seçer. Fon bir üye seçtirmişse icra tetkik mercii diğer bir üyeyi
alacak tutarı itibarıyla çoğunlukta olanların göstereceği iki aday arasından,
bir üyeyi de alacaklı sayısı itibarıyla çoğunlukta olanların göstereceği
adaylar arasından seçer. Fon iki üye seçtirmişse, diğer bir üye icra tetkik
mercii tarafından alacaklı sayısı itibarıyla çoğunlukta olanların göstereceği
iki aday arasından seçilir.

Fon, takip ettiği alacaklar ile ilgili olarak iskonto da
dâhil olmak üzere, her türlü tasarrufta bulunmaya, sulh olmaya, satmaya, geri
almaya, alacağına mahsuben menkul ve gayrimenkul mallar ile her türlü hak ve
alacakları belirleyeceği koşullar ile devralmaya ve alacağın yeniden itfa
plânına bağlanması da dâhil olmak üzere borçlularla anlaşma yapmaya ve
borçlularla yaptığı anlaşmalar kapsamında Fon Kurulunca belirlenecek usûl ve
esaslar dâhilinde muhafaza tedbiri uygulayıp uygulamamaya, dava açıp açmamaya veya
açılmış bulunan hukuk davalarının yapılan anlaşma süresince durdurulmasını
mahkemeden istemeye yetkilidir.

Fon,
her türlü alacağın teminatını teşkil etmek üzere, Yeni Türk Lirası ve/veya
yabancı para birimi üzerinden, ticari işletme rehni, taşınmaz rehni ve taşınır
rehni dâhil olmak üzere her türlü aynî ve şahsi teminat almaya ehil ve
yetkilidir.

Fon
tarafından, bu Kanunun 71 inci maddesi uyarınca faaliyet izni kaldırılan veya
yönetim ve denetimi Fona intikal eden bankalarla ilgili olarak, takibi şikayete
bağlı suçlar dahil olmak üzere, bu Kanun hükümleri uyarınca yapılan başvurular
üzerine açılmış veya açılacak her türlü ceza davalarında Fon, suçtan zarar
gören olarak müdahil sıfatını kazanır. Bu davalara bağlı şahsî haklar dahi Fona
ait olur.

(İptal onüçüncü fıkra: 22/7/2008 tarihli ve E.: 2008/66,
K.: 2008/131 sayılı Kararı ile.)

Bu
maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar Fon tarafından yönetmelik ile
düzenlenir.

Sorumluluk
davalarına ilişkin istisnai yetkiler

---

1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama

Bankacılık Kanunu'nın 132. maddesi Fonun, bu Kanunun 130 uncu maddesinde sayılan gelirleri ile 108 inci kenar başlığı altında uygulanır ve hükmün resmi lafzı uygulayıcıyı bağlar. Lafzın ilgili kısmı şöyledir: Madde 132 - Fonun, bu Kanunun 130 uncu maddesinde sayılan gelirleri ile 108 inci ve 135 inci maddesindeki alacaklarının takip ve tahsilinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. Fon, bu Kanunun 108 inci maddesinde sayılan alacakların takibine, banka kaynağının kullanıldığı tarihten itibaren banka defter, kayıt ve belgelerine göre Bu metin maddenin muhatap çevresini ve koruduğu ilişkiyi bizzat gösterir, genel hükümlere kaçmak lafzı aşındırır.

Madde aynı kanunun sistematiği içinde okunur zira komşu hükümler uygulama sırasını ve istisnaları taşır. Yakın maddeler arasında m.131 (Fonun borçlanma ve avans yetkisi), m.133 (Sorumluluk davalarına ilişkin istisnai yetkiler), m.134 (Fon, alacağının tahsili bakımından yarar görmesi hâlinde ve Fona) öne çıkar. Uygulayıcı önce hangi fıkranın somut vakıaya denk düştüğünü yazar, sonra sonuca geçer.

Hüküm tek parça gibi görünse de uygulama şart-sonuç ayrımını dosyada açık yazmayı gerektirir. Şart gerçekleşmeden yetki veya yaptırım konuşulmaz ve gerekçe boş kalır.

Somut uyuşmazlıkta maddenin hangi tarih itibarıyla yürürlükte olduğu ve değişiklik fıkralarının vakıaya uygulanıp uygulanmayacağı ayrıca denetlenir. Geçiş hükümleri yok sayılırsa eski lafızla yeni lafız birbirine karışır, karar gerekçesi çöker.

Bu maddeye özgü okuma lafzı başka kanunların kalıp şerhlerine taşımaz. Korunan menfaat Fonun, bu Kanunun 130 uncu maddesinde sayılan gelirleri ile 108 inci başlığının işaret ettiği ilişkidir ve şerh de o ilişki üzerinden yürür.

Uygulama, maddenin emredici çekirdeği ile idareye veya taraflara bırakılan hareket alanını ayırarak ilerler. Çekirdek aşıldığında işlem sakatlanır, hareket alanı içinde kalan tercihler ise gerekçeyle savunulabilir. Somut dosyada bu ayrım yazılmadan verilen sonuç, temyizde lafzı taşımadığı gerekçesiyle döner.

2. Maddedeki Kavramların Analizi

2.1. Uygulama alanı

Fonun, bu Kanunun 130 uncu maddesinde sayılan gelirleri ile 108 inci bakımından bu dilim şu metne dayanır: Madde 132 - Fonun, bu Kanunun 130 uncu maddesinde sayılan gelirleri ile 108 inci ve 135 inci maddesindeki alacaklarının takip ve tahsilinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. Fon, bu Kanunun 108 inci maddesinde sayılan alacakların Uygulayıcı bu cümledeki şartları vakıa vakıa eşlemek zorundadır. Eksik duran bir şart, talebin bu maddeye dayandırılamaması sonucunu doğurur. Ne var ki unsurlar dosyada dururken soyut ilkeye kaçmak da hükmü boşaltır.

Bu dilimin ispatı, resmi kayıtlara ve vakıanın tarihine bağlanır. Tanık anlatımı tek başına lafzın aradığı şekli taşımazsa mahkeme m. 132 sonucuna varamaz. Buna karşılık şekil tamam ve vakıa sabit ise hükmün sonucundan kaçınmak da kanuna aykırı düşer.

2.2. Şart ve sonuç bağı

2.3. Yetki ve usul

3. Sistematik İlişkiler

m. 131 — Fonun borçlanma ve avans yetkisi Bankacılık Kanunu m. 131 (Fonun borçlanma ve avans yetkisi) ile m. 132 birlikte okunur. Biri diğerinin şartını veya sonucunu taşır, izole uygulama eksik kalır ve gerekçe yarım doğar.

m. 133 — Sorumluluk davalarına ilişkin istisnai yetkiler Bankacılık Kanunu m. 133 (Sorumluluk davalarına ilişkin istisnai yetkiler) ile m. 132 birlikte okunur. Biri diğerinin şartını veya sonucunu taşır, izole uygulama eksik kalır ve gerekçe yarım doğar.

m. 134 — Fon, alacağının tahsili bakımından yarar görmesi hâlinde ve Fona Bankacılık Kanunu m. 134 (Fon, alacağının tahsili bakımından yarar görmesi hâlinde ve Fona) ile m. 132 birlikte okunur. Biri diğerinin şartını veya sonucunu taşır, izole uygulama eksik kalır ve gerekçe yarım doğar.

4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı

Yerel arşivde bu maddeye yapısal atıf yapan tam künyeli karar bulunamadı ve içtihat bölümü bu yüzden boş bırakılır; künye uydurulmaz.

5. Pratik Örnek Olaylar

Olay 1 (kurmaca senaryo). Bir uyuşmazlıkta taraf Fonun, bu Kanunun 130 uncu maddesinde sayılan gelirleri ile 108 inci hükmüne dayanarak talep yöneltti. Karşı taraf maddenin şartlarının oluşmadığını ileri sürdü. Mahkeme resmi lafızdaki unsurları dosyadaki belgelerle tek tek eşlemek zorunda kaldı ve eksik unsur varsa talebi bu maddeye dayandırmadı.

Olay 2 (kurmaca senaryo). İdare veya taraf m. 132 yetkisini acele kullandı ve ne var ki komşu maddelerdeki usul ve süreler atlanmıştı. Sonradan yapılan işlem lafzın şart-sonuç bağını taşımadığı için hukuka aykırı sayıldı.

Olay 3 (kurmaca senaryo). Yürürlük tartışmasında eski ve yeni lafız iç içe geçti ve uygulayıcı vakıanın tarihini yazmadan sonuca vardı. Üst mahkeme m. 132 uygulamasının hangi metne göre yapıldığının gerekçede görünmediğini tespit etti.

6. Pratik Uygulama Notları

Dilekçede Bankacılık Kanunu m. 132 dayanağı, hangi fıkraya işaret ettiği ve vakıanın tarihi açık yazılmalıdır.

Belge listesi maddenin şartlarını karşılayan olgulara bağlanmalıdır, genel anlatım yetmez.

Karşı tarafın savunması unsur eksikliğine mi yoksa sonuç tartışmasına mı yöneldiği ayrılmalıdır.

7. Eleştirel Değerlendirme

Hükmün lafzı ile uygulamanın pratik ihtiyaçları her somut dosyada ayrıca tartılır. Fonun, bu Kanunun 130 uncu maddesinde sayılan gelirleri ile 108 inci başlığı geniş okunursa madde her uyuşmazlığa çekilir, dar okunursa koruma boşalır.

Öğreti bu tür hükümlerde lafzın sınırını dosyanın vakıalarıyla test etmeyi önerir ve sayfa ve baskı yılı uydurulmaz.

---

Metodolojik Not

Bu yorum maddenin resmi metni ve yerel karar arşivi esas alınarak hazırlanmıştır. Künyeler arşivden birebir alınır, uydurulmaz ve örnek olaylar kurmacadır.

BK 132 — BK Madde 132 (BK m. 132)

Akademik yorum ve analiz — BK m. 132 şerhi