#### 1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
Türk Medeni Kanunu m. 702 (4721 sayılı), «Ortakların hakları ve yükümlülükleri, topluluğu doğuran kanun veya» başlığı altında medeni hukuk (kişiler, aile, miras, eşya) içinde konumlanan temel hükümlerden biridir. Madde, salt lafzî bir emir olmaktan öte; kanunun koruduğu menfaat dengesini somut uyuşmazlığa taşıyan bir uygulama aracıdır.
Sistematik açıdan hüküm, önceki maddelerde kurulan kavramsal zemin ile sonraki maddelerin usul ve sonuç rejimini birbirine bağlar. Bu nedenle m. 702 izole okunmamalı; TMK’nın ilgili bölüm/ayırım bütünlüğü ve kişilik hakları ve ehliyet ilkesiyle birlikte yorumlanmalıdır.
Ratio legis, kişilik hakları ve ehliyet, aile düzeni ve çocuk yararı, mirasın geçmesi ve saklı pay ekseninde toplanır. Madde metninin çekirdek lafzı şu çerçeveyi çizer: Ortakların hakları ve yükümlülükleri, topluluğu doğuran kanun veya sözleşme hükümleri ile belirlenir. Kanunda veya sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadıkça, gerek yönetim, gerek tasarruf işlemleri için ortakların oybirliğiyle karar vermeleri gerekir.
Bu çerçeve, hem emredici çekirdek hem de (varsa) tamamlayıcı hareket alanı bakımından iki katmanlı bir okumayı zorunlu kılar. Uygulayıcı, önce maddenin hangi hukuki ilişkiyi düzenlediğini, sonra hangi şart ve sonuçları bağladığını, en sonda ispat ve usul yollarını tespit etmelidir.
#### 2. Maddedeki Kavramların Analizi
##### 2.1. Konu ve hukuki nitelik
Madde 702, «Ortakların hakları ve yükümlülükleri, topluluğu doğuran kanun veya» ekseninde sözleşme ve sözleşmede kavramlarını operasyonel hale getirir. Hukuki nitelik bakımından hüküm, kural olarak medeni hukuk (kişiler, aile, miras, eşya) içinde emredici veya yarı-emredici bir rejim kurar; aksi ancak kanunun açıkça izin verdiği ölçüde kararlaştırılabilir.
##### 2.2. Unsurlar
Uygulanabilirlik için tipik unsurlar şunlardır: (i) maddenin öngördüğü fiilî/hukuki durumun varlığı, (ii) kişi/ehliyet ve taraf sıfatı, (iii) şekil–süre–bildirim koşulları, (iv) sonuç bağının (hak, borç, yaptırım, geçersizlik, devir vb.) kurulması. Unsur eksikliği, hakkın doğmaması, işlemin sakatlığı veya yaptırımın uygulanamaması sonucunu doğurabilir.
Metinden çıkan somut vurgular: Sözleşmeden doğan topluluk devam ettiği sürece, paylaşma yapılamaz ve bir pay üzerinde tasarrufta bulunulamaz. Ortaklardan her biri, topluluğa giren hakların korunmasını sağlayabilir.
##### 2.3. Korunan menfaat
Korunan menfaat, bireysel hak sahibi ile aile düzeni ve çocuk yararı arasındaki dengede aranır. TMK m. 702, bir yandan hak sahibinin meşru beklentisini; diğer yandan üçüncü kişilerin ve kamu düzeninin öngörülebilirliğini gözetir. sözleşmeden kavramı bu dengede anahtar rol oynar.
##### 2.4. Sonuç ve yaptırım
Maddenin sonucu — hakkın kazanılması/kaybı, borç doğumu, geçersizl
… (tam şerh portal arşivinde — Av. Fethi Güzel)