1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
Özel hukuk dogmatiğinde Zamanaşımı (Statute of Limitations / Verjährung),
bir alacak hakkının kanunda öngörülen sürenin geçmesiyle dava ve cebri icra
yoluyla takip edilebilme vasfını yitirmesidir. Hukuk sistemi, malvarlığında
haklı bir sebep olmaksızın meydana gelen eksilmeyi (fakirleşmeyi) telafi etmek
için mağdura bir iade davası hakkı (Condictio) tanımış olsa da; bu hakkın
kılıcının, zenginleşenin boynunda sonsuza dek sallanmasına müsaade etmez.
Hukuki güvenlik, toplumsal barış ve zamanın geçmesiyle delillerin kararmasının
yaratacağı ispat zorlukları, iade talebinin belirli sürelerle
sınırlandırılmasını zorunlu kılmıştır.
6098 sayılı TBK m. 82 (mülga BK m. 66 / mehaz OR Art. 67) hükmü, haksız
zenginleşmenin tasfiyesinde zamanın nasıl işleyeceğini düzenleyen anayasal
nitelikte bir normdur. Madde lafzı şu şekildedir:
"Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı
olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin
gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.
Zenginleşme, zenginleşenin bir alacak hakkı kazanması suretiyle gerçekleşmişse
diğer taraf, istem hakkı zamanaşımına uğramış olsa bile, her zaman bu borcunu
ifadan kaçınabilir."
Sistematik açıdan yasa koyucu, iade alacaklısını harekete geçmeye zorlamak için
ikili bir zaman filtresi (sübjektif ve objektif süreler) kurmuş; ancak maddenin
ikinci fıkrasında, zenginleşmenin bir "borç senedi" (alacak hakkı) şeklinde
gerçekleştiği durumlarda, mağdura sonsuza dek kullanabileceği bir Sürekli
Def'i Hakkı (Daimi Def'i / Exceptio doli) bahşetmiştir. Mülga 818 sayılı BK
m. 66 döneminde bir yıl olan kısa zamanaşımı süresi, 6098 sayılı TBK m. 82 ile
mağduru daha fazla korumak ve haksız fiil zamanaşımı (TBK m. 72) ile uyum
sağlamak amacıyla iki yıla çıkarılarak sistemin bütünselliği tesis edilmiştir.
2. Maddedeki Kavramların Analizi
TBK m. 82 hükmünün teorik ve pratik mimarisini bütünüyle kavrayabilmek için,
Fikret Eren, M. Kemal Oğuzman, Turgut Öz ve Haluk Nami Nomer'in eserlerinde
derinlemesine tartışılan maddedeki kurucu kavramların mikroskobik düzeyde
analiz edilmesi elzemdir:
A. İstem Hakkı (Condictio):
Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, malvarlığında haksız bir artış
meydana gelen kişiye (zenginleşene) karşı, bu değerin iadesini talep etme
yetkisidir. Bu hak, ayni (mülkiyete dayalı) bir hak değil, nispi ve Şahsi Bir
Alacak Hakkıdır. Bu nedenle mülkiyet iddiaları zamanaşımına tabi değilken,
sebepsiz zenginleşmeye dayalı şahsi istem hakları TBK m. 82'deki sürelere
tabidir.
B. Geri İsteme Hakkı Olduğunu Öğrenme (Sübjektif / Nispi İki Yıllık Süre):
Maddenin öngördüğü İki Yıllık Kısa Zamanaşımı Süresi'nin işlemeye
başlaması, davacının "geri isteme hakkı olduğunu öğrenmesi"ne bağlanmıştır.
Doktrinde (Oğuzman/Öz, Eren) hararetle vurgulandığı üzere, bu öğrenme unsuru
iki alt şartın kümülatif (birlikte) gerçekleşmesini gerektirir:
- Zenginleşmenin ve Sebepsizliğinin Öğrenilmesi: Fakirleşen kişi,
malvarlığından çıkan değerin karşı tarafın malvarlığına girdiğini ve bu geçişin
dayandığı hukuki sebebin (sözleşmenin) baştan itibaren batıl olduğunu, sonradan
ortadan kalktığını veya gerçekleşmediğini kesin olarak bilmelidir.
- Zenginleşenin Kimliğinin Öğrenilmesi: İade davasının kime
yöneltileceğinin (husumetin) kesin olarak tespit edilmesidir.
Öğrenme, salt bir şüphe veya tahmin seviyesinde kalamaz; dava açmayı haklı ve
mümkün kılacak objektif bir bilgi (vakıf olma) seviyesine ulaşmalıdır.
C. Zenginleşmenin Gerçekleştiği Tarih (Objektif / Mutlak On Yıllık Süre):
İki yıllık sübjektif süre ne zaman başlarsa başlasın, kanun koyucu hukuki
güvenlik adına mutlak bir giyotin öngörmüştür: On Yıllık Uzun Zamanaşımı
Süresi. Bu süre, davacının öğrenme anından bağımsız olarak, doğrudan doğruya
Zenginleşmenin Meydana Geldiği (Aktarımın Gerçekleştiği) Andan itibaren
işlemeye başlar. Aradan on yıl geçtikten sonra, davacı durumu yeni öğrenmiş
olsa dahi, iade talebi zamanaşımına uğrar.
D. Sürekli Def'i Hakkı (Exceptio Doli / Condictio Liberationis):
TBK m. 82/2'nin can damarı ve borçlar hukuku dogmatiğinin en muazzam
istisnalarından biridir. Bazen haksız zenginleşme, bir paranın veya malın karşı
tarafa verilmesi şeklinde değil; karşı taraf lehine bir Alacak Hakkı Tesis
Edilmesi (örneğin ona bir bono/emre yazılı senet verilmesi veya kefil
olunması) şeklinde gerçekleşir. Bu durumda ortada "geçerli olmayan bir sebebe
dayalı" bir borç senedi vardır. Borç altına giren mağdur, bu senedin iptali
(iadesi) için dava açmaz ve 10 yıllık zamanaşımı süresi dolar. On birinci
yılda, senedi elinde tutan kötüniyetli alacaklı bu senedi icraya koyduğunda ne
olacaktır? İşte TBK m. 82/2, mağdura (borçluya) "Benim iade davam
zamanaşımına uğramış olsa bile, sen bu senedi haksız yere elde ettin, sana
ödeme yapmıyorum" diyerek sonsuza dek (her zaman) ifadan kaçınma def'i ileri
sürme hakkı tanımıştır. Dava hakkı ölse de, savunma (def'i) hakkı ölmez.
3. Sistematik İlişkiler
TBK m. 82'de düzenlenen sebepsiz zenginleşme zamanaşımı, Türk Borçlar
Kanunu'nun tasfiye sistematiğindeki diğer müesseselerle son derece keskin ve
zaman zaman tartışmalı bir diyalektik içindedir:
A. İstihkak Davası (TMK m. 683) ile Kesişim:
Taşınır veya taşınmaz mülkiyetinin geçişinde İllilik (Sebebe Bağlılık)
ilkesi geçerlidir. Sözleşme kesin hükümsüzse, mülkiyet karşı tarafa geçmez. Bu
durumda malı veren kişi, eşyasını geri almak için TBK m. 82'deki 2 ve 10 yıllık
sürelere tabi olan "sebepsiz zenginleşme" davası açmaz. Zira mülkiyet hâlâ
ondadır. Ayni nitelikteki İstihkak Davasını açar ve ayni haklar
Zamanaşımına Tabi Değildir. Sebepsiz zenginleşme zamanaşımı, sadece
mülkiyetin karşı tarafa fiilen ve hukuken geçtiği (örneğin paranın karşı
tarafın hesabına karışarak ayırt edilemez hâle geldiği - Karışma) durumlarda
devreye girer.
B. Haksız Fiil Zamanaşımı (TBK m. 72) ve Uzamış Ceza Zamanaşımı:
Bir hırsızlık vakasında fail hem haksız fiil işlemiş (TBK m. 49) hem de çaldığı
malı satarak sebepsiz zenginleşmiş (TBK m. 77) olur. Taleplerin Yarışması
gereği mağdur iki yoldan birini seçebilir. Haksız fiil yolunu seçerse TBK m.
72'deki uzamış ceza zamanaşımından (örneğin 15 yıl) faydalanabilir. Ancak
sebepsiz zenginleşme davası açarsa, TBK m. 82'de ceza zamanaşımına dair bir
atıf bulunmadığından, kural olarak 2 ve 10 yıllık katı sürelerle bağlıdır.
Doktrinde Nomer ve Eren, ceza zamanaşımının kıyasen sebepsiz zenginleşmeye
uygulanamayacağını kesin bir dille ifade eder.
C. Sözleşmeden Dönme (TBK m. 125) ve TBK m. 146 Arasındaki Derin Çatışma:
Türk-İsviçre borçlar hukuku dogmatiğinin en ateşli tartışmasıdır. Geçerli
olarak kurulmuş bir sözleşmeden, borçlunun temerrüdü (TBK m. 125) sebebiyle
dönüldüğünde, daha önce verilmiş olan edimlerin iadesi hangi zamanaşımına
tabidir?
Eğer iadenin hukuki dayanağı "sebepsiz zenginleşme" olarak kabul edilirse
(Klasik Teori) TBK m. 82 uyarınca 2 ve 10 yıllık süreler uygulanacaktır. Ancak
Turgut Öz ve Rona Serozan'ın başını çektiği Dönüşüm Teorisi
(Umwandlungstheorie) ve Yargıtay'ın İstikrar kazanmış İBBGK kararlarına göre;
sözleşmeden dönme, sözleşmeyi geçmişe etkili olarak yok etmez, sadece ifa
edilmemiş edimleri sona erdirir ve ifa edilmiş olanları bir "sözleşmesel
tasfiye borcuna" dönüştürür. Dolayısıyla, dönme hâlinde iade talepleri sebepsiz
zenginleşmeye (TBK m. 82) değil; doğrudan doğruya TBK m. 146'daki Genel On
Yıllık (Sözleşmesel) Zamanaşımına tabidir. Bu dogmatik ayrım, davacının
davasının reddedilip edilmeyeceğini belirleyen hayati bir çizgidir.
4. Pratik Olay Analizleri
Olay 1 (Mükerrer Ödeme ve Zamanaşımının Başlangıcı):
Şirket (A) hammadde tedarikçisi (B)'ye 2015 yılında faturasını tam olarak
ödemesine rağmen, şirketin yeni muhasebecisi sistemdeki bir hata sebebiyle aynı
200.000 TL'lik faturayı 2017 yılında (yanılarak) tekrar öder. Şirket (A) 2021
yılında bağımsız denetim raporu sırasında bu mükerrer ödemeyi tesadüfen fark
eder ve 6 ay sonra (B)'ye iade davası açar. (B)'nin avukatı "Ödemenin yapıldığı
2017 yılından bu yana 4 yıl geçmiştir, TBK m. 82'deki 2 yıllık süre dolmuştur"
diyerek def'ide bulunur.
Dogmatik Analiz: Bu savunma TBK m. 82'nin ruhuna ve lafzına aykırıdır. İki
yıllık kısa zamanaşımı süresi, ödemenin yapıldığı 2017 yılında değil; Şirket
(A)'nın bu yersiz ödemeyi (hata yaptığını ve zenginleşeni) kesin olarak
Öğrendiği tarih olan 2021 yılındaki denetim raporu tarihinde işlemeye
başlar. Olay üzerinden 10 yıllık mutlak süre (2017-2027) de henüz dolmadığı
için, 2021'den itibaren 6 ay içinde açılan dava zamanaşımına uğramamıştır.
Hâkim, zamanaşımı def'ini reddedecektir.
Olay 2 (Sürekli Def'i Hakkının Hayat Kurtarıcı İşlevi):
Genç ve tecrübesiz (X) 2005 yılında kumarhanede oynadığı oyun neticesinde
kumarbaz (Y)'ye 1 Milyon TL borçlanır. Borçlar Kanunu m. 604 (mülga BK m. 504)
uyarınca kumar ve bahis borcu eksik borçtur, dava edilemez. Ancak (X) baskı
altında bu kumar borcuna karşılık (Y)'ye 1 Milyon TL'lik bir bono (emre yazılı
senet) imzalayıp verir. (Y) senedi 15 yıl boyunca cebinde saklar. (X) 10
yıllık zamanaşımı (TBK m. 82) dolduğu için senedin iadesi veya menfi tespit
davası açmamıştır. (Y) 2020 yılında bu senedi icraya koyduğunda, (X) çaresiz
midir?
Dogmatik Analiz: Hayır. TBK m. 82/2'deki Sürekli Def'i Hakkı (Exceptio
Doli) tam da bu anlar içindir. (X)'in malvarlığından fiilen bir para
çıkmamış, (Y) sadece bir "alacak hakkı senedi" kazanmıştır. (X)'in bu senedin
iptalini talep hakkı (sebepsiz zenginleşme davası) 10 yıllık mutlak sürenin
geçmesiyle (2015'te) ölmüş olsa da; (Y) senedi icraya koyduğu an (X) "Bu
senet kumar borcu (geçerli olmayan sebep) karşılığı verilmiştir, sen haksız
zenginleştin" diyerek ifadan kaçınma (def'i) hakkını kullanır. Bu savunma
hakkı zamanaşımına uğramaz, ömür boyu geçerlidir.
5. Pratik Uygulama Notları
TBK m. 82 hükmünün mahkeme salonlarında ve iade davalarının dilekçe mimarisinde
avukatların dikkat etmesi gereken usuli ve maddi hukuk kuralları şunlardır:
1. İtiraz Değil, Def'i Niteliği (HMK m. 116 vd.):
Zamanaşımı, hakkın özünü ortadan kaldıran bir itiraz (hak düşürücü süre) değil;
borçluya ifadan kaçınma yetkisi veren bir **Def'i (Einrede)**dir. Dosyaya bakan
hâkim, davacının yersiz ödemeyi 5 yıl önce öğrendiğini belgelerden açıkça
anlasa bile, davalı taraf cevap dilekçesinde açıkça "Zamanaşımı Def'inde"
bulunmazsa, hâkim davayı zamanaşımından reddedemez. Avukatların cevap süresi
içinde bu def'iyi ileri sürmesi mesleki bir zorunluluktur.
2. Haricen Gayrimenkul Satışlarında Sürenin Başlangıcı:
Türkiye'deki hukuki pratiğin en kanayan yaralarından biri, resmi şekle (tapu
memuru önünde yapılmayan) uyulmaksızın adi yazılı belgeyle veya noterde yapılan
"harici taşınmaz satışları"dır. Bu satışlar şekil eksikliği nedeniyle kesin
hükümsüzdür. Alıcı, verdiği parayı sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri
isteyebilir. Ancak Yargıtay'ın harika bir dogmatik icadı vardır: Taraflar
sözleşmenin geçersizliğini baştan beri bilseler de, iki yıllık zamanaşımı
süresi paranın verildiği an başlamaz. Süre, satıcının tapuyu devretmekten kesin
olarak vazgeçtiği, yani alıcının **"Ferağ Ümidinin Kesildiği An"**da işlemeye
başlar. Avukatlar, tapu iptal tescil davası reddedilip kesinleşene kadar ferağ
ümidinin devam ettiğini, dolayısıyla zamanaşımının henüz başlamadığını mutlaka
savunmalıdırlar.
3. Zamanaşımının Kesilmesi ve Durması:
TBK m. 82'deki iki ve on yıllık süreler, tıpkı genel zamanaşımı süreleri gibi
TBK m. 153'teki durma (örneğin evlilik) ve TBK m. 154'teki kesilme (örneğin
kısmi ödeme veya dava açma) sebeplerine bütünüyle tabidir. Dava açılmadan önce
zenginleşene çekilen salt bir "ihtarname" zamanaşımını KESMEZ, sadece onu
temerrüde düşürür. Zamanaşımını kesmek için mutlaka mahkemeye (veya icraya)
başvurulmalıdır.
6. Yargıtay İçtihadı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve ilgili Hukuk Daireleri (özellikle 3., 13. ve 4.
Hukuk Daireleri) TBK m. 82 (mülga BK m. 66) uyarınca zamanaşımı sürelerini
uygularken, mağduru koruyan ve öğrenme anını katı bir ispat rejimine bağlayan
istikrarlı bir içtihat politikası sergilemektedir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun klasikleşmiş haricen taşınmaz satışı
kararlarında (örneğin YHGK. 07.06.2000 T., 2000/13-978 E.) şu dogmatik temel
atılır: "Geçersiz sözleşmelerde taraflar verdiklerini sebepsiz zenginleşme
kurallarına göre geri isteyebilirler. Ancak, haricen yapılan taşınmaz
satışlarında alıcı, taşınmazın kendi adına tescil edileceği inancı ve ümidiyle
bedeli ödemiştir. Bu ümit devam ettiği müddetçe alıcının verdiği parayı geri
istemesi hayatın olağan akışına aykırıdır. Bu nedenle, TBK m. 82 uyarınca
zamanaşımı süresi, sözleşmenin yapıldığı tarihte değil; satıcının tapuyu
devretmekten açıkça kaçındığı veya taşınmazın başkasına satılarak ferağ
imkânının (ümidinin) objektif olarak ortadan kalktığı tarihte işlemeye
başlar." Yüksek Mahkeme bu içtihadıyla, 10 yıllık mutlak sürenin giyotin
etkisini "ferağ ümidi" kavramıyla esnetmiştir.
Öte yandan, Sürekli Def'i Hakkı (TBK m. 82/2) konusunda Yargıtay;
"Sebepsiz zenginleşme, bir borç senedi verilmesi suretiyle gerçekleşmişse, bu
senedin iptaline yönelik menfi tespit veya istirdat davası 10 yıllık
zamanaşımına uğramış olsa dahi; alacaklı senedi takibe koyduğunda, borçlu TBK
m. 82/2'ye dayanarak sebepsiz zenginleşme def'ini her zaman ileri sürebilir.
İcra mahkemesi veya genel mahkeme, bu def'iyi zamanaşımına uğramış bir talep
olarak reddedemez, senedin temelindeki hukuki sebebin (bedelsizliğin)
incelenmesi zorunludur." diyerek, kanunun lafzındaki daimi savunma hakkını
icra pratiğine tam olarak yansıtmıştır.
Ayrıca Yargıtay (İBBGK 1939/47 K.) Sözleşmeden Dönme hâlinde uygulanacak
zamanaşımı konusunda Turgut Öz ve Serozan'ın savunduğu Dönüşüm Teorisini
benimsemiş ve sözleşmeden dönme sebebiyle edimlerin iadesinin, sebepsiz
zenginleşme (TBK m. 82) süresine değil, 10 yıllık genel zamanaşımı süresine
(TBK m. 146) tabi olduğunu karara bağlayarak dogmatik çatışmayı uygulama
lehine çözmüştür.
7. Eleştirel Değerlendirme
Türk Borçlar Kanunu'nun 82. maddesinde vücut bulan Sebepsiz Zenginleşmede
Zamanaşımı kurumu, borçlar hukuku dogmatiğinde Fikret Eren, M. Kemal Oğuzman,
Turgut Öz ve Haluk Nami Nomer'in eserleri ekseninde; özellikle felsefi
temelleri, mutlak sürenin adaletsizliği ve sistemik yarışma bağlamında çok
derin kuramsal eleştirilere maruz kalmaktadır.
Birinci ve en büyük dogmatik eleştiri, On Yıllık Mutlak (Uzun) Zamanaşımı
Süresinin Başlangıcına yöneliktir. TBK m. 82, on yıllık süreyi davacının
öğrenmesinden bağımsız olarak "zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten"
başlatmaktadır. Fikret Eren ve Nomer'in öğretilerinde hararetle eleştirildiği
üzere; failin sahte belgelerle veya hileli muhasebe oyunlarıyla (örneğin
zimmete para geçirme) yaptığı bir zenginleşmede, mağdurun bu durumu 10 yıl
boyunca öğrenmesi fiilen engellenmiş olabilir. On birinci yılda mağdur durumu
öğrendiğinde, TBK m. 82'nin kılıcı çoktan inmiş ve dava hakkı ölmüş olacaktır.
Fail, kendi hilesinden (kötüniyetinden) fayda sağlamakta ve zenginleşmeyi
cebinde tutmaktadır. İsviçre ve Alman modern doktrinlerinde, kötüniyetli
zenginleşmelerde mutlak sürenin 10 yıl değil, 20 veya 30 yıl olması gerektiği,
hatta failin hileli eylemlerle zenginleşmeyi gizlediği durumlarda mutlak
sürenin işletilmemesi (exceptio doli generalis) gerektiği yüksek sesle
savunulmaktadır. Türk hukukunun bu mutlak 10 yıllık tavanı, mülkiyeti koruma
refleksi ile hırsızı koruma sonucu arasında tehlikeli bir fay hattı
yaratmaktadır.
İkinci felsefi eleştiri, Sürekli Def'i Hakkının (TBK m. 82/2) Uygulama
Alanının Sınırları üzerinedir. Yasa koyucu bu hakkı sadece "zenginleşenin bir
alacak hakkı kazanması (örneğin senet verilmesi)" durumuyla sınırlamıştır.
Oğuzman ve Öz'ün eserlerinde tartışıldığı üzere; şayet haksız zenginleşme bir
alacak hakkı değil de "tapuda ayni hak tesisi (örneğin yolsuz tescille ipotek
kurulması)" şeklinde gerçekleşmişse, mağdur sürekli def'i hakkından
faydalanabilecek midir? Kanunun lafzı "alacak hakkı" demektedir. Ancak
doktrinde haklı olarak belirtildiği üzere, yolsuz bir ipotek kurulduğunda da
mağdurun bu ipoteğin terkinini isteme (sebepsiz zenginleşme/tapu iptal) hakkı
zamanaşımına uğrasa bile, alacaklı ipoteği paraya çevirmek istediğinde mağdur
"yolsuz tescil" def'ini her zaman ileri sürebilmelidir. Kanun koyucunun TBK m.
82/2'de sadece "alacak hakkını" zikredip ayni hakları veya diğer teminatları
dışarıda bırakması, kanunlaştırma tekniği açısından eksik ve dogmatik
daralmalara yol açan bir vizyonsuzluktur.
Sonuç itibarıyla TBK m. 82; insanın malvarlığına yönelen haksız kaymaları
düzeltmek ile, yıllar sonra ortaya çıkacak bitmek bilmez davaların yaratacağı
kaosu önlemek arasında kurulmuş hassas bir denge köprüsüdür. Hukuk sistemi bu
maddeyle; hakkı üzerinde uyuyan alacaklıyı cezalandırmış, ancak haksız yere
alınan bir senedin ömür boyu tahsil edilemeyeceğini (Sürekli Def'i) haykırarak
vicdanın çığlığını hukuki bir kalkanla korumuştur. Fakat bu mekanizmanın, şekli
sürelerin arkasına saklanan kötüniyetli failleri ödüllendirmemesi ve iade
rejiminin o evrensel denkleştirici adalet felsefesini çürütmemesi; bütünüyle
kanun koyucunun revizyon cesaretine ve yüksek yargının şekilciliği aşan
entelektüel yorum gücüne emanet edilmiştir.
Metodolojik Not
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır.
Kullanılan kaynaklar:
- Doktrin: Fikret Eren, Borçlar Hukuku Genel Hükümler; Kemal Oğuzman / M. Turgut Öz, Borçlar Hukuku Genel Hükümler; Halûk Nomer, Borçlar Hukuku Genel Hükümler; Selâhattin Sulhi Tekinay / Sermet Akman / Halûk Burcuoğlu / Atilla Altop, Tekinay Borçlar Hukuku Genel Hükümler.
- Yargı kararları: Türk Borçlar Kanunu m. 64'yi doğrudan atıflayan güncel bir Yargıtay kararı mevcut taramayla tespit edilemedi.
- Tarihsel arka plan: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun madde gerekçesi.
- Karşılaştırmalı hukuk: İsviçre Borçlar Kanunu (OR) OR Art. 67.
Yorumun kapsamı: Bu çalışma, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 1 Temmuz 2012'de yürürlüğe giren 64. madde metnine dayanır.
Görüş: Kapsamlı öğretici yorum benimsenmiştir.
Güncellik: Bu yorum, 16.05.2026 tarihi itibariyle günceldir.