Vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında indirme
---
Madde 376 – (Değişik: 22/7/1998-4369/17 md.)
(Değişik birinci fıkra:5/12/2019-7194/26 md.) Mükellef veya vergi sorumlusu;
1. İkmalen, resen veya idarece tarh edilen vergiyi veya vergi farkını ve vergi ziyaı,
usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının yarısını ihbarnamelerin tebliğ tarihinden itibaren
otuz gün içinde ilgili vergi dairesine başvurarak vadesinde veya 6183 sayılı Kanunda
belirtilen türden teminat göstererek vadenin bitmesinden itibaren üç ay içinde ödeyeceğini
bildirirse kesilen cezanın yarısı,
2. (Mülga:28/7/2024-7524/14 md.)
indirilir.
Mükellef veya vergi sorumlusu ödeyeceğini bildirdiği vergi ve vergi cezasını yukarıda
yazılı süre içinde ödemez veya dava konusu yaparsa bu madde hükmünden faydalandırılmaz.
Yukarıdaki hükümler vergi aslına tabi olmaksızın kesilen usulsüzlük cezaları hakkında
da uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uzlaşma148
Uzlaşmanın konusu, kapsamı, komisyonlar ve şekli
Ek Madde 1 – (Ek: 19/2/1963-205/22 md.; Değişik: 22/7/1998-4369/18 md.)149150
Mükellef tarafından, ikmalen, re'sen veya idarece tarh edilen vergilere ilişkin vergi
ziyaı cezaları ile 5.000 (40.000 üzeri) Türk lirasını aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük
cezalarının (359 uncu maddede yazılı fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi halinde (…)150
kesilen ceza ile bu fiillere iştirak edenlere kesilen ceza ve 370 inci maddenin (b) fıkrası
kapsamında kendilerine ön tespite ilişkin yazı tebliğ edilen mükelleflere mezkur maddeye
göre kesilen ceza hariç) tahakkuk edecek miktarları konusunda, vergi ziyaına sebebiyet
verilmesinin kanun hükümlerine yeterince nüfuz edememekten ya da 369 uncu maddede
Bu bölüm ve başlığı, 19/2/1963 tarih ve 205 sayılı Kanunun 22 nci maddesi ile eklenmiştir.
Bu maddeye kanunla getirilen miktarlar aynen korunmuş olup, daha sonra 30/12/2025 tarihli ve
33124 (5. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığının (Gelir İdaresi
Başkanlığı) 588 Sıra No.’lu Tebliği ile 1/1/2026 tarihinden geçerli olmak üzere tespit edilen miktarlar
metne parantez içinde siyah punto ile işlenmiştir. Daha önce yapılan değişiklikler için bu Kanunun
sonundaki "ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER CETVELİ" ne bakınız.
150
28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ile bu maddenin birinci fıkrasının
birinci cümlesinde yer alan “vergilerle bunlara” ibaresi “vergilere” şeklinde değiştirilmiş, “tarh
edilen vergi ve” ibaresi madde metninden çıkarılmış, yedinci cümlesinde yer alan “vergi ve” ibaresi
madde metninden çıkarılmış, ikinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “harçların” ibaresi
“harçlara ilişkin cezaların” şeklinde ve üçüncü fıkrasında yer alan “tarh edilecek vergilerde” ibaresi
“kesilecek cezalarda” şeklinde değiştirilmiştir.
148
149
yazılı yanılmadan kaynaklandığının veya bu Kanunun 116, 117 ve 118 inci maddelerinde
yazılı vergi hataları ile bunun dışında her türlü maddi hata bulunduğunun veya yargı kararları
ile idarenin ihtilaf konusu olayda görüş farklılığının olduğunun ileri sürülmesi durumunda,
idare bu bölümde yer alan hükümler çerçevesinde mükellefler ile uzlaşabilir. (Mülga
cümle:28/7/2024-7524/14 md.) (Ek cümle:14/10/2021-7338/44 md.) Uzlaşmaya konu
edilebilecek usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının tespitinde cezayı gerektiren fiil bazında
kesilecek toplam ceza tutarı dikkate alınır ve 5.000 (40.000 ve altı) Türk lirasını aşmayan
usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları için Kanunun 376 ncı maddesindeki indirim oranı %50
artırımlı olarak uygulanır. Uzlaşma talebi vergi ihbarnemesinin tebliğ tarihinden itibaren otuz
gün içinde yapılır. Uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi halinde yeniden
uzlaşma talebinde bulunulamaz. Uzlaşmanın vaki olmadığına dair tutanağa idarenin nihai
teklifi yazılır. Mükellef dava açma süresinin sonuna kadar teklif edilen (…)150 cezayı kabul
ettiğini yazılı olarak bildirirse bu takdirde uzlaşma sağlanmış sayılır. Mükellef, uzlaşma
görüşmelerinde, bağlı olduğu meslek odasından bir temsilci ve 3568 sayılı Kanuna göre
kurulan meslek odasından bir meslek mensubu bulundurabilir.151152153154
Sürekli, geçici ve merkezi uzlaşma komisyonlarının teşkili, uzlaşmaya müracaat
etmeye yetkili olanların belirlenmesi, uzlaşmanın şekli, uzlaşmaya konu edilebilecek vergi,
resim ve harçlara ilişkin cezaların belirlenmesi, uzlaşma komisyonlarının yetkileri,
uzlaşmanın yapılmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca çıkarılacak bir
yönetmelikle düzenlenir. İl özel idareleri ve belediyelere ait vergi, resim ve harçlar için bu
yönetmelik İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca
hazırlanır.155
Maliye Bakanlığı vergi incelemesine dayanılarak kesilecek cezalarda tarhiyat öncesi
uzlaşma yapılmasına izin verebilir.
Uzlaşmanın şümulü:
Ek Madde 2 – (Ek: 19/2/1963-205/22 md.; Mülga: 22/7/1998-4369/82 md.)
Uzlaşma komisyonları:
Ek Madde 3 – (Ek: 19/2/1963-205/22 md.; Mülga: 22/7/1998-4369/82 md.)
Bu fıkrada yer alan, “Mükellef tarafından, ikmalen, re'sen veya idarece yapılacak tarhiyatta...” ibaresi,
11/8/1999 tarih ve 4444 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle, metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
152
20/2/2008 tarihli ve 5736 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle; bu fıkrada bulunan “(344 üncü maddenin üçüncü
fıkrası uyarınca vergi ziyaı cezası kesilen tarhiyata ilişkin vergi ve ceza hariç)” ibaresi, “(359 uncu maddede
yazılı fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi halinde tarh edilen vergi ve kesilen ceza ile bu fiillere iştirak
edenlere kesilen ceza hariç)” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
153
5/12/2019 tarihli ve 7194 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle, bu parantez içi hükümde yer alan “kesilen ceza
hariç” ibaresi “kesilen ceza ve 370 inci maddenin (b) fıkrası kapsamında kendilerine ön tespite ilişkin yazı
tebliğ edilen mükelleflere mezkur maddeye göre kesilen ceza hariç” şeklinde değiştirilmiştir.
154
14/10/2021 tarihli ve 7338 sayılı Kanunun 44 üncü maddesiyle bu fıkranın birinci cümlesine “cezalarının”
ibaresinden önce gelmek üzere “cezaları ile 5.000 Türk lirasını aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük” ibaresi
eklenmiştir.
155
29/11/2018 tarihli ve 7153 sayılı Kanunun 28 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “İçişleri Bakanlığınca”
ibaresi “İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca” şeklinde değiştirilmiştir.
151
Uzlaşma talebi:
Ek Madde 4 – (Ek: 19/2/1963-205/22 md.; Mülga: 22/7/1998-4369/82 md.)
Uzlaşma talebinin tetkiki:
Ek Madde 5 – (Ek: 19/2/1963-205/22 md.; Mülga: 22/7/1998-4369/82 md.)
Uzlaşma komisyonu muamelelerinin kesinliği:
Ek Madde 6 – (Ek: 19/2/1963-205/22 md.)
Uzlaşma komisyonlarının tutacakları uzlaşma tutanakları kesin olup gereği vergi
dairelerince derhal yerine getirilir.156
(Değişik: 23/6/1982-2686/46 md.) Mükellef veya adına ceza kesilen; üzerinde
uzlaşılan ve tutanakla tespit olunan hususlar hakkında dava açılmaz ve hiçbir mercie şikayette
bulunamaz.
Uzlaşma ve vergi mahkemesinde dava açma:
Ek Madde 7 - (Ek: 19/2/1963-205/22 md.; Değişik: 23/6/1982-2686/47 md.)157
Müddeti içinde uzlaşma talebinde bulunan mükellef veya ceza muhatabı uzlaşma talep
ettiği (…)157 ceza için, ancak uzlaşma vaki olmadığı takdirde dava açma yoluna gidebilir.
Mükellef veya ceza muhatabı aynı (…)157 ceza için uzlaşma talebinden önce dava
açmışsa dava, uzlaşma işleminin sonuca bağlanmasından önce vergi mahkemelerince
incelenmez; herhangi bir sebeple incelenir ve karara bağlanırsa bu karar hükümsüz sayılır.
(Mülga üçüncü fıkra:28/7/2024-7524/14 md.)
Uzlaşmanın vaki olmaması halinde mükellef veya ceza muhatabı; (…)157 kesilen
cezaya, uzlaşmanın vaki olmadığına dair tutanağın kendisine tebliğinden itibaren genel
hükümler dairesinde ve yetkili vergi mahkemesi nezdinde dava açabilir. Bu takdirde, dava
açma müddeti bitmiş veya 15 günden az kalmış ise bu müddet tutanağın tebliği tarihinden
itibaren 15 gün olarak uzar.
Uzlaşmanın vaki olmaması halinde, yukarıdaki ikinci fıkra uyarınca durdurulmuş olan
davanın görülmesine, keyfiyetin vergi dairesince işarı üzerine vergi mahkemesinde devam
olunur.
Ödeme:
Ek Madde 8 – (Ek: 19/2/1963-205/22 md.)158
22/7/1998 tarihli ve 4369 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan "uzlaşma komisyonlarının ek
5 inci maddeye göre tutacakları" ibaresi, “Uzlaşma komisyonlarının tutacakları” şeklinde değiştirilmiştir.
157
28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ile bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer
alan “vergi veya” ibareleri madde metninden çıkarılmış ve dördüncü fıkrasında yer alan “tarhedilen vergiye
veya” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
156
Uzlaşma konusu yapılan (…)158 cezalar;
1. Uzlaşma vakı olduğu takdirde, uzlaşma tutanağı (…)158 cezaların ödeme
zamanlarından önce ilgiliye tebliğ edilmişse kanuni ödeme zamanlarında; ödeme zamanları
kısmen veya tamamen geçtikten sonra tebliğ edilmişse ödeme süreleri geçmiş olanlar uzlaşma
tutanağının tebliğinden itibaren bir ay içinde;
2. (Değişik: 23/6/1982-2686/48 md.) Uzlaşma vaki olmadığı takdirde, bu Kanunun
368 inci madde hükmü ile 2577 sayılı İdari Yargılma Usulü Kanununun 27 nci maddesinin
dördüncü fıkrası hükmü dairesinde;
ödenir.
Uzlaşma ve cezalarda indirme:
Ek Madde 9 – (Ek: 19/2/1963-205/22 md.) (Değişik:5/12/2019-7194/29 md.)159
Bu bölüm uyarınca üzerinde uzlaşılan cezalar hakkında başkaca bir indirim
uygulanmaz.
Hakkında 376 ncı maddenin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi hükümleri uygulanan
159
(…) cezalar için bu bölüm hükümleri uygulanmaz. Mükellefin uzlaşma tutanağını
imzalayıncaya kadar uzlaşma talebinden vazgeçtiğini beyanla hadiseye 376 ncı maddenin
birinci fıkrasının (1) numaralı bendi hükümlerinin uygulanmasını isteme hakkı mahfuzdur.
Tüzük:
Ek Madde 10 – (Ek: 19/2/1963-205/22 md.; Mülga: 26/12/1993-3946/38 md.)
Tarhiyat öncesi uzlaşma:
Ek Madde 11 – (Ek: 4/12/1985-3239/33 md.)160161
(Değişik birinci fıkra: 11/8/1999-4444/7 md.) Maliye Bakanlığı, vergi incelemesine
dayanılarak tarh edilecek vergilere ilişkin kesilecek vergi ziyaı cezaları ile 5.000 (40.000
üzeri) Türk lirasını aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında (359 uncu maddede yazılı
fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi halinde (…)161 kesilecek ceza ile bu fiillere iştirak
28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ile bu maddede yer alan “vergi ve” ibareleri
madde metninden çıkarılmış, “112 ve 368 inci maddeleri hükümleri” ibaresi “368 inci madde hükmü” şeklinde,
“8 numaralı bendi” ibaresi “dördüncü fıkrası” şeklinde değiştirilmiştir.
159
28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ile bu maddenin birinci fıkrasında yer alan
“uzlaşılan vergi ve cezalar hakkında 376 ncı maddenin birinci fıkrasının (2) numaralı bendi hükmü dışında
indirim uygulanmaz.” ibaresi “uzlaşılan cezalar hakkında başkaca bir indirim uygulanmaz.” şeklinde
değiştirilmiş ve ikinci fıkrasında yer alan “vergi ve” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
160
Bu maddeye kanunla getirilen miktarlar aynen korunmuş olup, daha sonra 30/12/2025 tarihli ve 33124 (5.
Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığının (Gelir İdaresi Başkanlığı) 588 Sıra
No.’lu Tebliği ile 1/1/2026 tarihinden geçerli olmak üzere tespit edilen miktarlar metne parantez içinde siyah
punto ile işlenmiştir. Daha önce yapılan değişiklikler için bu Kanunun sonundaki "ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE
YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER CETVELİ" ne bakınız.
161
28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ile bu maddenin birinci fıkrasının birinci
cümlesinde yer alan “vergiler ve bunlara” ibaresi “vergilere” şeklinde değiştirilmiş, “tarh edilecek vergi ve”
ibaresi madde metninden çıkarılmış ve üçüncü fıkrasında yer alan “verginin tarhından ve” ibaresi madde
metninden çıkarılmıştır.
158
edenlere kesilecek ceza hariç) tarhiyat öncesi uzlaşma yapılmasına izin verebilir. (Ek
cümle:14/10/2021-7338/45 md.) Uzlaşmaya konu edilebilecek usulsüzlük ve özel usulsüzlük
cezalarının tespitinde, cezayı gerektiren fiil bazında kesilecek toplam ceza tutarı dikkate
alınır.162163164
Tarhiyattan önce uzlaşmaya varılması halinde tutanakla tespit edilen bu husus
hakkında dava açılamaz ve hiçbir mercie şikayette bulunulamaz. (Ek: 3/12/1988-3505/10
md.) (Mülga cümle:28/7/2024-7524/14 md.)
Tarhiyat öncesi uzlaşmanın temini edilememiş veya uzlaşma müzakeresinde
uzlaşmaya varılamamış olması halinde mükellefler veya ceza muhatabı olanlar (…)161 cezanın
kesilmesinden sonra uzlaşma talep edemezler.
Tarhiyat öncesi uzlaşmaya ilişkin esas ve usuller Yönetmelikte belirtilir.
Ücretlilere vergi iadesinde uzlaşma:
Ek Madde 12 – (Ek: 4/12/1985-3239/33 md.)
2978 sayılı Ücretlilere Vergi İadesi Hakkında Kanunun 6 ncı maddesi uyarınca kesilen
cezalar uzlaşma mevzuuna dahildir.
Fazla çalışma ücreti:
Ek Madde 13 – (Ek: 24/3/1988-3418/32 md.) (Başlığı ile Birlikte Yeniden
Düzenleme:28/7/2024-7524/15 md.)
Gelir İdaresi Başkanlığı taşra teşkilatı kadro veya pozisyonlarında bulunan memur ve
sözleşmeli personelden icra, tahsilat, yoklama ile yaygın ve yoğun vergi denetimi işlemlerini
fiilen daire dışında yapmakla görevlendirilen ve bu görevleri nedeniyle normal mesai saatleri
dışında fiilen çalışanlara, bu şekilde çalıştıkları her bir saat için 300 gösterge rakamının
memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda fazla çalışma ücreti ödenir. Bu
ödemeden Hazine ve Maliye Bakanlığı kadrolarında olup aynı işlemler için
görevlendirilenlerden; Gelir İdaresi Başkanlığı taşra teşkilatında geçici görevli bulunan
memurlar ile gelir servisi bulunan malmüdürlüklerinde görevli memur ve sözleşmeli personel
de aynı usul ve esaslar çerçevesinde yararlanır. Bu ödeme damga vergisi hariç herhangi bir
vergi ve kesintiye tabi tutulmaz. Bu madde kapsamında ödeme yapılanlara, ödemenin
yapıldığı günler için diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde ayrıca fazla çalışma ücreti
ödenmez. Bu fıkraya göre her bir personel için ödenebilecek fazla çalışma ücreti ayda 50 saati
20/2/2008 tarihli ve 5736 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle; bu fıkrada bulunan "(344 üncü maddenin üçüncü
fıkrası uyarınca vergi ziyaı cezası kesilecek tarhiyata ilişkin vergi ve ceza hariç)" ibaresi "(359 uncu maddede
yazılı fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi halinde tarh edilecek vergi ve kesilecek ceza ile bu fiillere iştirak
edenlere kesilecek ceza hariç)" şeklinde değiştirilmiştir.
163
21/3/2018 tarihli ve 7103 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “vergilerle kesilecek
cezalarda” ibaresi “vergiler ile bunlara ilişkin kesilecek vergi ziyaı cezalarında” şeklinde değiştirilmiş olup
7103 sayılı Kanunun 93 üncü maddesi uyarınca bu değişiklik yayım tarihi olan 27/3/2018 tarihinden önce
tarhiyat öncesi uzlaşma talep edilenler hariç olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
164
14/10/2021 tarihli ve 7338 sayılı Kanunun 45 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “ile bunlara ilişkin
kesilecek vergi ziyaı cezalarında” ibaresi “ve bunlara ilişkin kesilecek vergi ziyaı cezaları ile 5.000 Türk lirasını
aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında” şeklinde değiştirilmiştir.
162
ve fazla çalışma ücreti ödenebilecek personel sayısı ise Gelir İdaresi Başkanlığı taşra teşkilatı
kadro ve pozisyonlarında bulunan toplam memur ve sözleşmeli personel sayısının %40’ını
geçemez. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Gelir İdaresi
Başkanlığı yetkilidir.165
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM166
Karşılıklı Anlaşma Usulü
Karşılıklı anlaşma usulüne başvuru:
Ek Madde 14 – (Ek:14/10/2021-7338/46 md.)
Mükellefler, usulüne uygun yürürlüğe konulmuş bir çifte vergilendirmeyi önleme
anlaşması hükümlerine aykırı olarak vergilendirildiği veya bu şekilde vergilendirileceğine
ilişkin kuvvetli emareler bulunduğu iddiasıyla anlaşmanın “Karşılıklı Anlaşma Usulü”
hükümlerine göre Gelir İdaresi Başkanlığına başvurabilir. Çifte vergilendirmeyi önleme
anlaşması hükümlerine bağlı olarak bu başvuru, anlaşmaya taraf diğer Akit Devlet yetkili
makamları aracılığıyla da yapılabilir.
Vergilendirmenin matrah veya vergi farkları itibarıyla bölünebildiği durumlarda
başvuru, sadece toplam farkın çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları kapsamındaki
bölümüne isabet eden kısmı için yapılabilir.
Yapılan başvurunun değerlendirilebilmesi için çifte vergilendirmeyi önleme
anlaşmasında öngörülen süre ve usulde yapılması şarttır. Anlaşmada başvuru için süre
bulunmadığı veya iç mevzuat hükümlerine atıf yapıldığı durumda başvurunun, anlaşma
hükümlerine aykırı olduğu iddia edilen bir vergilendirme işleminden mükellefin ilk haberdar
olduğu tarihten itibaren üç yıl içerisinde yapılması esastır. Her hâlükârda başvuru süresi;
ihbarnamenin tebliğ edildiği, ihtirazi kayıtla verilen beyannamede verginin tahakkuk ettiği,
vergi kesintisi yapıldığı durumda ise kesintinin yapıldığı tarihten itibaren anlaşmada
öngörülen sürenin bitiminde, böyle bir süre yoksa üç yıl tamamlanınca sona erer.
Karşılıklı anlaşma usulü ve dava açma:
Ek Madde 15 – (Ek:14/10/2021-7338/47 md.)
Karşılıklı anlaşma usulüne göre başvuru; başvuru kapsamındaki tarh ve tebliğ edilen
vergi ve cezalar ile ihtirazi kayıtla verilen beyanname üzerine tahakkuk eden vergiye ilişkin
dava açma süresini durdurur.
Yapılan başvuruya konu talebin reddi veya diğer Akit Devletin yetkili makamı ile
anlaşmaya varılamaması durumunda bu durum bir yazı ile mükellefe tebliğ edilir. Mükellef,
söz konusu yazının tebliğ edildiği tarihten itibaren kalan dava açma süresi içerisinde vergi
20/7/2025 tarihli ve 7555 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “160” ibaresi
“300” şeklinde ve “%20’sini” ibaresi “%40’ını” şeklinde değiştirilmiştir.
166
14/10/2021 tarihli ve 7338 sayılı Kanunun 46 ncı maddesiyle ek 13 üncü maddeden sonra gelmek
üzere bu bölüm başlığı eklenmiştir.
165
mahkemesi nezdinde dava açabilir. Dava açma süresi, on beş günden az kalmış ise bu süre
yazının tebliği tarihinden itibaren on beş gün olarak uzar.
Karşılıklı anlaşma usulü başvurusunun neticelendirilmesi:
Ek Madde 16 – (Ek:14/10/2021-7338/48 md.)
Başvurunun, Gelir İdaresi Başkanlığı ile diğer Akit Devletin yetkili makamı arasında
anlaşmaya varılarak sonuçlandırılması hâlinde durum mükellefe bir yazı ile tebliğ edilir.
Yazının tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde mükellefin varılan anlaşmayı kabul
edip etmediğini Gelir İdaresi Başkanlığına bildirmesi şarttır. Mükellef bu süre içinde
bildirimde bulunmadığı takdirde, varılan anlaşmayı kabul etmemiş sayılır. Anlaşma
sonucunun kabul edilmemesi veya kabul edilmemiş sayılması durumunda, otuz günlük
sürenin bitiminden itibaren dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve vergi mahkemesi
nezdinde dava açılabilir. Dava açma süresi, on beş günden az kalmış ise bu süre on beş gün
olarak uzar.
Gelir İdaresi Başkanlığı ile diğer Akit Devletin yetkili makamı arasında varılan
anlaşmanın mükellef tarafından süresi içinde kabul edilmesi durumunda karşılıklı anlaşma
vaki olur ve varılan anlaşmaya göre vergi ve cezalarda düzeltme yapılır. Anlaşma üzerine
tahakkuk eden vergilere 6183 sayılı Kanuna göre tespit edilen gecikme zammı oranında
gecikme faizi; verginin kendi vergi kanunlarında belirtilen ve tarhiyatın ilgili bulunduğu
döneme ilişkin normal vade tarihinden itibaren, mükellefin karşılıklı anlaşma sonucunu kabul
ettiğini bildirdiği tarihe kadar geçen süre için uygulanır.
Karşılıklı anlaşmanın vaki olduğu durumda üzerinde anlaşılan hususlar ve anlaşma
uyarınca düzeltilen vergi ve cezalar hakkında dava açılamaz ve hiçbir
mercie şikayette bulunulamaz, Kanunun 376 ncı maddesine göre ceza indiriminden
faydalanılamaz ve uzlaşma hükümlerinden yararlanılamaz. Söz konusu vergi ve cezalar,
düzeltme işleminin mükellefe tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içerisinde ödenir.
Düzeltme işlemine konu verginin tamamı ile cezaların yarısının bu süre zarfında ödenmesi
halinde cezanın yarısı indirilir.
Başvuru öncesi açılan davalar ve uzlaşma talebi:
Ek Madde 17 – (Ek:14/10/2021-7338/49 md.)
Mükellef, Kanunun ek 14 üncü maddesi hükümlerine göre yaptığı başvurudan önce;
a) Dava açmışsa dava, karşılıklı anlaşma usulü başvurusu sonuca bağlanmadan vergi
mahkemelerince incelenmez; herhangi bir sebeple incelenir ve karara bağlanırsa, karşılıklı
anlaşma başvurusuna ilişkin sonuç dikkate alınır. Anlaşma sonucu idare tarafından yargı
mercilerine bildirilir. Karşılıklı anlaşmanın vaki olmaması halinde, durdurulmuş olan davanın
görülmesine, vergi mahkemesinde devam olunur.
b) Uzlaşma talebinde bulunmuşsa uzlaşma, karşılıklı anlaşma usulü başvurusunun
sonuca bağlanmasına kadar ertelenir. Şu kadar ki, mükellef anlaşmanın sonucunu
beklemeksizin uzlaşma hakkını kullanmayı talep ettiği takdirde başvurusundan vazgeçmiş
sayılır ve uzlaşmanın vaki olduğu durumda, diğer Akit Devlete yönelik düzeltme talebi hariç,
tekrar karşılıklı anlaşma usulü başvurusunda bulunamaz. Uzlaşmanın vaki olmadığı durumda
ise mükellef, Kanunun ek 14 üncü maddesi hükümlerine göre tekrar karşılıklı anlaşma usulü
başvurusunda bulunabilir.
Diğer hususlar:
Ek Madde 18 – (Ek:14/10/2021-7338/50 md.)
Gelir İdaresi Başkanlığına yapılan karşılıklı anlaşma usulü başvurusu, başvuruya konu
vergi ve cezalar için, başvuru tarihi itibarıyla bu Kanunda yazılı zamanaşımı sürelerini
durdurur. Duran zamanaşımı, ek 16 ncı maddenin ikinci fıkrası uyarınca mükellef tarafından
anlaşma sonucunun kabul edilmemesi veya kabul edilmemiş sayılması durumunda bu
durumların ortaya çıktığı tarihi takip eden günden itibaren kaldığı yerden işlemeye devam
eder.
Karşılıklı anlaşma sonucuna göre Türkiye’de düzeltme yapılmasının gerekmesi
durumunda, anlaşma sonucu, Kanunun zamanaşımı hükümlerine bakılmaksızın uygulanır. Şu
kadar ki, anlaşma sonucunun uygulanması için çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasında bir
süre öngörülmüş ise bu süre ile ilgili hükümler saklıdır.
Mükellef, karşılıklı anlaşmanın sonucunu kabul ettiği durumlar hariç olmak
üzere, sürecin herhangi bir aşamasında başvurusunu geri çekebilir, bu durumda duran
zamanaşımı kaldığı yerden işlemeye devam eder. Mükellefin, başvurusunu geri çektiği
durumda, Kanunun diğer hükümleri kapsamındaki başvuru hakları saklıdır.
Karşılıklı
anlaşma
usulüne
başvurulması,
tahakkuk
eden
vergi
ve
cezaların tahsilatını durdurmaz.
Karşılıklı anlaşma usulü hükümlerinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları
belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir.