Yetki
---
Madde 298 – (Değişik: 23/6/1982-2686/36 md.)
Bu bölümde yazılı emsal bedelleri ile alacak ve borçların değerleri 72 nci maddede
yazılı Takdir Komisyonu tarafından tespit edilir.
Enflasyon düzeltmesi, yeniden değerleme oranı ve yeniden değerleme:93
Mükerrer Madde 298- (19/2/1963 tarihli ve 205 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi ile
eklenen ve 4/12/1984 tarihli ve 3094 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile değiştirilmiş olan
geçici 11 inci madde hükmü olup, 25/3/1987 tarihli ve 3332 sayılı Kanunun 16 ncı
maddesi ile madde numarası değiştirilmiştir.)
(Değişik: 17/12/2003-5024/2 md.)
A) Malî tablolarda yer alan parasal olmayan kıymetler aşağıdaki hükümlere göre
enflasyon düzeltmesine tâbi tutulur.
1. Kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri
fiyat endeksindeki artışın, içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde %100'den
ve içinde bulunulan hesap döneminde % 10'dan fazla olması halinde malî tablolarını
enflasyon düzeltmesine tâbi tutarlar. Enflasyon düzeltmesi uygulaması, her iki şartın birlikte
gerçekleşmemesi halinde sona erer.
Kapsama giren mükellefler, geçici vergi dönemlerinin sonu itibarıyla malî tabloları
düzenlemek ve enflasyon düzeltmesi yapmak zorundadırlar. Geçici vergi dönemlerinde
yukarıda belirtilen oranların tespitinde, son üç hesap dönemi yerine üçer aylık dönemlerin son
ayı dahil önceki otuzaltı ay ve içinde bulunulan hesap dönemi yerine son oniki ay dikkate
alınır. Bir hesap dönemi içindeki geçici vergi dönemlerinin herhangi birinde düzeltme
yapılması halinde takip eden geçici vergi dönemlerinde ve içinde bulunulan hesap dönemi
sonunda da düzeltme yapılır.
Cumhurbaşkanı; bu maddede yer alan % 100 oranını % 35'e kadar indirmeye veya
tekrar kanunî seviyesine kadar yükseltmeye, % 10 oranını ise % 25'e kadar çıkarmaya veya
tekrar kanunî seviyesine kadar indirmeye yetkilidir.94
2. Bu maddenin uygulanmasında;
a) Parasal olmayan kıymetler; parasal kıymetler dışındaki kıymetleri,
b) Parasal kıymetler; Türk Lirasının değerindeki değişmeler karşısında nominal
değerleri aynı kaldığı halde satın alma güçleri fiyat hareketlerine göre ters yönde değişen
kıymetleri (Yabancı paralar da parasal kıymet olarak dikkate alınır.),
c) Enflasyon düzeltmesi; parasal olmayan kıymetlerin enflasyon düzeltmesinde
dikkate alınacak tutarlarının düzeltme katsayısı ile çarpılması suretiyle, malî tablonun ait
olduğu tarihteki satın alma gücü cinsinden hesaplanmasını,
14/10/2021 tarihli ve 7338 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle bu madde başlığı “Enflasyon düzeltmesi ve
yeniden değerleme oranı” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
94
2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 46 ncı maddesiyle, bu paragrafta yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi
“Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
93
d) Düzeltme katsayısı; malî tabloların ait olduğu aya ilişkin fiyat endeksinin,
düzeltmeye esas alınan tarihi içeren aya ait fiyat endeksine bölünmesiyle elde edilen
katsayıyı,
e) Ortalama düzeltme katsayısı; malî tabloların ait olduğu aya ilişkin fiyat endeksinin,
bu endeks ile bir önceki dönemin sonundaki fiyat endeksi toplamının ikiye bölünmesi sonucu
bulunan endekse bölünmesiyle elde edilen katsayıyı,
f) (Değişik: 30/3/2006-5479/11 md.) Fiyat endeksi (ÜFE); Türkiye İstatistik
Kurumunca Türkiye geneli için hesaplanan Üretici Fiyatları Genel Endeksini,
g) Reel olmayan finansman maliyeti; her türlü borçlanmada, borç tutarlarına (yabancı
para üzerinden borçlanmalarda borcun alındığı tarihteki Türk Lirası karşılıklarına), borcun
kullanıldığı döneme ait TEFE artış oranının uygulanması suretiyle hesaplanan tutarı,95
h) Toplulaştırılmış yöntemler;
aa) Basit ortalama yöntemi; gelir tablosu kalemleri ile stokların düzeltmede esas
alınacak tarihlere bağlı kalınmaksızın dönem ortalama düzeltme katsayısı ile çarpılması
suretiyle enflasyon düzeltmesine tâbi tutulmasını,
ab) Hareketli ağırlıklı ortalama yöntemi; dönem sonu stok ve dönem içinde satılan mal
maliyetinin enflasyon düzeltmesine esas alınacak tutarlarının hareketli ağırlıklı ortalama
düzeltme katsayısı ile çarpılması suretiyle enflasyon düzeltmesine tâbi tutulmasını (Bir önceki
döneme ait düzeltilmiş satılan mal maliyeti enflasyon düzeltmesi yapılan dönemin sonuna
taşıma katsayısı uygulanarak taşınır. Bu hesaplamalarda amortisman ve reel finansman
giderleri, endekslenmeden dikkate alınır.),
i) Hareketli ağırlıklı ortalama düzeltme katsayısı; enflasyon düzeltmesine tâbi
tutulmuş dönem başı stoğun ilgili dönemin sonuna taşınmış değeri ile dönem içi alış ve
giderlerin enflasyon düzeltmesine tâbi tutulmuş değerleri toplamının, dönem başı stok ile
dönem içi alış ve giderlerin enflasyon düzeltmesine esas alınacak tutarlarının toplamına
bölünmesi ile bulunan katsayıyı,
j) Taşıma; malî tablolardaki parasal ve parasal olmayan tutarların, taşıma katsayısı
kullanılarak ilgili dönemin sonundaki yeni değerlerinin hesaplanması işlemini,
k) Taşıma katsayısı; malî tabloların ait olduğu aya ilişkin fiyat endeksinin, bir önceki
dönemin sonundaki (yıl içinde işe başlayanlarda, işe başlanılan aya ilişkin) fiyat endeksine
bölünmesiyle elde edilen katsayıyı,
l) Enflasyon fark hesapları; parasal olmayan kıymetlerin düzeltme işlemi sonrası
değeri ile düzeltme öncesi değeri arasındaki farklarının kaydedildiği hesapları,
m) Enflasyon düzeltme hesabı; parasal olmayan kıymetlerin düzeltilmesi sonucu
oluşan farkların kaydedildiği hesabı (Bu hesap enflasyon fark hesapları ile karşılıklı olarak
çalışır. Parasal olmayan aktif kıymetlerin enflasyon düzeltmesine tâbi tutulması sonucu oluşan
farklar bu hesabın alacağına, parasal olmayan pasif kıymetlerin enflasyon düzeltmesine tâbi
Bu alt bentte yer alan “düzeltme tarihindeki”ibaresi, 16/7/2004 tarihli ve 5228 sayılı Kanunun 9 uncu
maddesiyle “borcun alındığı tarihteki”olarak değiştirilmiştir.
95
tutulması sonucu oluşan farklar ise borcuna kaydedilir. Enflasyon düzeltme hesabının
bakiyesi gelir tablosuna aktarılmak suretiyle kapatılır.),
n) Net parasal pozisyon; parasal varlıklarla parasal yükümlülükler arasındaki farkı,
İfade eder.
3. Düzeltme işleminde aşağıdaki tarihler esas alınır:
a) Alış bedeli ile değerlenen menkul kıymetlerle malî duran varlıklar için; satın alma
tarihi.
b) İlk madde ve malzeme, ticari mallar, yarı mamul ve mamul stokların maliyetine
dahil edilen unsurlar, yıllara sarî inşaat ve onarım işlerinde maliyeti oluşturan unsurlar,
gelecek aylara ve yıllara ait giderler, maddî duran varlıklar ve bu varlıkları oluşturan unsurlar,
maddî olmayan duran varlıklar ve bu varlıkları oluşturan unsurlar, özel tükenmeye tâbi
varlıklar ve bu varlıkları oluşturan unsurlar, yıllara sarî inşaat ve onarım hakedişleri, haklar ve
şerefiyeler için; defterlere kayıt tarihi (Bunlara mahsuben verilen veya alınan parasal olmayan
avanslar, ödeme veya tahsil tarihinden mahsup tarihine kadar düzeltilir.).
c) Parasal olmayan alınan depozito ve teminatlar ile avanslar, nakit olarak ödenmiş
sermaye, hisse senetleri ihraç primleri, hisse senedi iptal kârları için; tahsil tarihi.
d) Parasal olmayan verilen depozito ve teminatlar ile avanslar için; ödeme tarihi.
e) Aynî sermaye olarak konulan kıymetler için; mülkiyetin intikal ettiği tarih.
f) Kâr yedekleri, geçmiş yıl kârları ve net dönem kârının sermayeye ilave edilmesi
dolayısıyla artırılan sermaye için; tescil tarihi.
g) Nakdî sermaye karşılığı alınan hisse senetleri için; ödeme tarihi, aynî sermaye
karşılığı alınan hisse senetleri için; sermaye olarak konulan kıymetlerin mülkiyetinin intikal
ettiği tarih, temettü karşılığı alınan hisse senetleri için; iştirak edilen şirket sermayesinin tescil
tarihi.
h) Parasal olmayan karşılıklar için; ilgili olduğu kıymetin düzeltmeye esas tarihi.
4. Düzeltme işleminde bu Kanunda yer alan değerleme hükümlerine göre tespit edilen
tutarlar esas alınır. Ancak stokların, satılan malın ve maddî duran varlıkların maliyet bedeline
ve malî duran varlıkların alış bedeline intikal ettirilen reel olmayan finansman maliyetleri
düşüldükten sonra bulunan tutarlar düzeltmeye tâbi tutulur. Toplulaştırılmış yöntemlerle
düzeltmeye tâbi tutulan kıymetlerin alış veya maliyet bedeline intikal ettirilen reel olmayan
finansman maliyetlerinin düşülmesi ihtiyarîdir.
Mükellefler; reel olmayan finansman maliyetini, toplam finansman maliyetlerine, ilgili
döneme ait TEFE artış oranının dönem ortalama ticari kredi faiz oranına bölünmesi suretiyle
belirlenen oranı uygulayarak da tespit edebilirler. Ancak bu yöntemi seçen mükellefler
seçtikleri yöntemden bu seçimi yaptıkları hesap dönemi dahil üçüncü hesap döneminin
sonuna kadar dönemezler.
Belgelerde ayrıca gösterilen vade farklarının reel olmayan kısımları ile üç aydan fazla
vadeli olan ve vade farkı düzenlenen belge üzerinde ayrıca gösterilmeyen işlemlerde alacak
ve borç senetlerinin reeskont işlemine tâbi tutulmasında esas alınan Merkez Bankasınca
uygulanan faiz oranı kullanılarak hesaplanan vade farkı tutarının reel olmayan kısımları bu
madde hükümlerine tâbi tutulur.
(Mülga son fıkra: 16/7/2004-5228/60 md.)
5. Mükellefler düzeltme işleminde Maliye Bakanlığınca belirlenen toplulaştırılmış
yöntemleri uygulayabilirler. Ancak toplulaştırılmış yöntemlerden birini seçen mükellefler
seçtikleri yöntemden, bu seçimi yaptıkları hesap dönemi dahil üçüncü hesap döneminin
sonuna kadar dönemezler.
Enflasyon düzeltmeleri, ilgili kıymetlere ait fark hesaplarına ve enflasyon düzeltme
hesabına kaydedilir.
Yıllara sarî inşaat ve onarma işlerine ait maliyet ve hakedişlere ilişkin düzeltmeler,
enflasyon düzeltme hesabı yerine yıllara sarî inşaat enflasyon düzeltme hesabına kaydedilir.
Bu hesap işin bitiminde kâr/zarar hesabına intikal ettirilir.
Düzeltme sonucu bulunan tutarlar, izleyen dönemde enflasyon düzeltmesi yapılıp
yapılmadığına bakılmaksızın, izleyen dönemin başlangıç değerleri olarak dikkate alınır.
Pasif kalemlere ait enflasyon fark hesapları, herhangi bir suretle başka bir hesaba
nakledildiği veya işletmeden çekildiği takdirde, bu işlemlerin yapıldığı dönemlerin kazancı ile
ilişkilendirilmeksizin, bu dönemde vergiye tâbi tutulur. (Değişik ikinci cümle: 16/7/20045228/9 md.) Ancak öz sermaye kalemlerine ait enflasyon farkları düzeltme sonucu oluşan
geçmiş yıl zararlarına mahsup edilebilir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye
ilave edilebilir; bu işlemler kâr dağıtımı sayılmaz.
Enflasyon düzeltmesine tâbi tutulan değerlerin elden çıkarılması halinde, bunlara
ilişkin enflasyon düzeltme farkları maliyet addolunur.
Matrahın tespitinde, kanunen kabul edilmeyen giderler, istisnalar ve geçmiş yıl malî
zararları enflasyon düzeltmesine tâbi tutulmuş tutarları ile dikkate alınır.
6. Amortismanlar ve itfa payları, düzeltilmiş değerler üzerinden hesaplanır.
Kazançlarını işletme hesabı esasına göre tespit eden mükellefler ile serbest meslek
erbabı da amortismana tâbi iktisadi kıymetlerini bu maddede belirtilen hükümlere göre
düzeltilmiş tutarları üzerinden amortismana tâbi tutabilirler.
7. Enflasyon düzeltmesi uygulanmayan bir hesap döneminden sonra enflasyon
düzeltme şartlarının yeniden oluşması halinde; enflasyon düzeltmesi yapılan en son
dönemden başlamak üzere enflasyon düzeltmesi yapılır. Bu şekilde belirlenen geçmiş yıl kârı
vergiye tâbi tutulmaz, geçmiş yıl zararı zarar olarak kabul edilmez. Ancak, matrahın
tespitinde geçmiş yıl malî zararları mukayyet değerleri ile dikkate alınır. Birikmiş
amortismanlar, ait oldukları kıymetin bilanço tarihindeki değerinde düzeltme sonrasında
ortaya çıkan artış oranı dikkate alınarak düzeltilir.
Bu işlemlerden doğan pasif kalemlere ait fark hesapları için (5) numaralı bendin
beşinci paragraf hükmü uygulanır.
8. Maliye Bakanlığı;
a) Mükellef veya meslek grupları ya da mükelleflerin aktif toplamları veya ciroları
itibarıyla; enflasyon düzeltmesinde toplulaştırılmış yöntemler kullanılmasına izin vermeye,
toplulaştırılmış yöntem uygulanabilecek kalemleri belirlemeye,
b) Mükellef veya meslek grupları ya da mükelleflerin aktif toplamları veya ciroları
itibarıyla hangi tür malî tabloların; enflasyon düzeltmesine tâbi tutulup tutulmayacağını ve
geçici vergi dönemlerinde düzeltilip düzeltilmeyeceğini belirlemeye,
c) (3) numaralı bentte yer almayan kıymetler için düzeltmeye esas alınacak tarihi
belirlemeye,
d) Ortalama ticarî kredi faiz oranının tespitine ilişkin usul ve esasları tespit etmeye,
e) Bölgeler, sektörler, iş grupları, iş nevileri veya parasal olmayan kıymetler itibarıyla
döviz, altın ve benzeri değerleri esas alarak düzeltme yaptırmaya ve günlük olarak belirlenen
endeks veya değerleri kullandırmaya,
f) Parasal ve parasal olmayan kıymetleri belirlemeye,
g) Net parasal pozisyon kâr/zarar hesabı yaptırmaya,
h) Enflasyon düzeltmesine ilişkin usul ve esasları belirlemeye,
Yetkilidir.
9. (Ek: 16/7/2004-5228/9 md.) Münhasıran sürekli olarak işlenmiş; altın, gümüş alımsatımı ve imali ile iştigal eden mükellefler bu fıkranın (1) numaralı bendinde yer alan şartlara
bakılmaksızın enflasyon düzeltmesi yaparlar.
10. (Ek:24/10/2024-7529/11 md.) Bu Kanun kapsamındaki muhasebe standartları
uyarınca yapılmakta olan yatırımlar hesabında takip edilen tutarların enflasyon düzeltmesine
tabi tutulması sonucunda oluşan ve bu hesabın alt hesabında izlenen düzeltme farkları,
bilançonun pasifinde özel bir fon hesabında gösterilir ve dönem kazancının tespitinde dikkate
alınmaz.
Özel fon hesabında bulunan bu tutarlar, yatırımın tamamlanarak ilgili iktisadi kıymetin
aktifleştirilmesi gereken dönem ile bu dönemi takip eden dört hesap dönemi içerisinde eşit
taksitler halinde dönem kazancının tespitinde dikkate alınır.
Bu bent uyarınca özel fon hesabında izlenen ve dönem kazancının tespitinde dikkate
alınmayan tutarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak bu Kanun uyarınca belirlenen yeniden
değerleme oranında artırılır. Bu hesaplarda izlenen tutarlara ayrıca enflasyon düzeltmesi
uygulanmaz.
Yatırım döneminde veya iktisadi kıymetin aktifleştirilmesinden sonra işin bırakılması
veya özel fon hesabında izlenen söz konusu tutarların bir kısmının veya tamamının başka bir
hesaba nakledilmesi ya da işletmeden çekilmesi hallerinde, bu bent uyarınca dönem
kazancında dikkate alınmayan tutarlar; işin bırakıldığı veya özel fon hesabının kısmen veya
tamamen bu bent hükümlerine aykırı şekilde kullanıldığı dönemin kurum kazancının
tespitinde dikkate alınır.
B) Yeniden değerleme oranı, yeniden değerleme yapılacak yılın Ekim ayında (Ekim
ayı dahil) bir önceki yılın aynı dönemine göre Devlet İstatistik Enstitüsünün Toptan Eşya
Fiyatları Genel Endeksinde meydana gelen ortalama fiyat artış oranıdır. Bu oran Maliye
Bakanlığınca Resmî Gazete ile ilân edilir.96979899100101102103104
C) (Ek: 30/3/2006-5479/11 md.) Vergi kanunlarında yer alan "toptan eşya fiyatları
genel endeksi" ibaresi "üretici fiyatları genel endeksi" ve "TEFE" ibaresi "ÜFE" olarak
uygulanır.
Ç) (Ek:14/10/2021-7338/31 md.) Tam mükellefiyete tabi ve bilanço esasına göre
defter tutan gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri (kollektif, adî komandit ve adî şirketler
dâhil, (A) fıkrasının (9) numaralı bendi kapsamında söz konusu fıkranın (1) numaralı
bendinde yer alan şartlara bakılmaksızın enflasyon düzeltmesi yapanlar ile kayıtlarını Türk
para birimi dışında başka bir para birimiyle tutmalarına izin verilenler hariç), (A) fıkrasında
yer alan enflasyon düzeltmesi yapma şartlarının gerçekleşmediği hesap dönemlerinin sonu
itibarıyla, bilançolarına dâhil bulunan amortismana tabi iktisadi kıymetlerini (bu niteliklerini
korudukları müddetçe sat-kirala-geri al işlemine veya kira sertifikası ihracına konu edilenler
11/11/2017 tarihli ve 30237 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi
Başkanlığı)’nın 484 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 2017 yılı için yeniden değerleme oranı %
14,47 (ondört virgül kırkyedi) olarak tespit edilmiştir. Aynı Tebliğ ile bu oranın, aynı zamanda 2017 yılına ait
son geçici vergi dönemi için de uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
97
30/11/2018 tarihli ve 30611 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi
Başkanlığı)’nın 503 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 2018 yılı için yeniden değerleme oranı %
23,73 (yirmiüç virgül yetmişüç) olarak tespit edilmiştir. Aynı Tebliğ ile bu oranın, aynı zamanda 2018 yılına ait
son geçici vergi dönemi için de uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Öte yandan, bu konuda daha önce
yayımlanmış olan tebliğler de yürürlükte bulunmaktadır.
98
23/12/2019 tarihli ve 30987 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi
Başkanlığı)’nın 512 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 2019 yılı için yeniden değerleme oranı %
22,58 (yirmiiki virgül ellisekiz) olarak tespit edilmiştir. Aynı Tebliğ ile bu oranın, aynı zamanda 2019 yılına ait
son geçici vergi dönemi için de uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Öte yandan, bu konuda daha önce
yayımlanmış olan tebliğler de yürürlükte bulunmaktadır.
99
28/11/2020 tarihli ve 31318 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi
Başkanlığı)’nın 521 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 2020 yılı için yeniden değerleme oranı %
9,11 (dokuz virgül on bir) olarak tespit edilmiştir. Aynı Tebliğ ile bu oranın, aynı zamanda 2020 yılına ait son
geçici vergi dönemi için de uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Öte yandan, bu konuda daha önce
yayımlanmış olan tebliğler de yürürlükte bulunmaktadır.
100
27/11/2021 tarihli ve 31672 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi
Başkanlığı)’nın 533 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 2021 yılı için yeniden değerleme oranı
%36,20 (otuz altı virgül yirmi) olarak tespit edilmiştir. Aynı Tebliğ ile bu oranın, aynı zamanda 2021 yılına ait
son geçici vergi dönemi için de uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Öte yandan, bu konuda daha önce
yayımlanmış olan tebliğler de yürürlükte bulunmaktadır.
101
24/11/2022 tarihli ve 32023 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi
Başkanlığı)’nın 542 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 2022 yılı için yeniden değerleme oranı %
122,93 (yüz yirmi iki virgül doksan üç) olarak tespit edilmiştir. Öte yandan, bu konuda daha önce yayımlanmış
olan tebliğler de yürürlükte bulunmaktadır.
102
25/11/2023 tarihli ve 32380 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi
Başkanlığı)’nın 554 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 2023 yılı için yeniden değerleme oranı %
58,46 (elli sekiz virgül kırk altı) olarak tespit edilmiştir. Öte yandan, bu konuda daha önce yayımlanmış olan
tebliğler de yürürlükte bulunmaktadır.
103
27/11/2024 tarihli ve 32735 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi
Başkanlığı)’nın 574 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 2024 yılı için yeniden değerleme oranı %
43,93 (kırk üç virgül doksan üç) olarak tespit edilmiştir. Öte yandan, bu konuda daha önce yayımlanmış olan
tebliğler de yürürlükte bulunmaktadır.
104
27/11/2025 tarihli ve 33090 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi
Başkanlığı)’nın 585 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 2025 yılı için yeniden değerleme oranı %
25,49 (yirmi beş virgül kırk dokuz) olarak tespit edilmiştir. Öte yandan, bu konuda daha önce yayımlanmış olan
tebliğler de yürürlükte bulunmaktadır.
96
hariç) ve bunlar üzerinden ayrılmış olup bilançolarının pasifinde gösterilen amortismanları
aşağıda belirtilen şartlar doğrultusunda yeniden değerleyebilirler.
1. İktisadi kıymetlerin maliyet bedellerine eklenmiş bulunan (iktisadi kıymetlerin
aktifleştirildiği hesap dönemine ilişkin olanlar hariç) kur farkları ve kredi faizleri (bunlara
isabet eden amortismanlar dâhil) yeniden değerleme kapsamına girmez.
2. Yeniden değerlemede, iktisadi kıymetlerin ve bunlara ait amortismanların, bu
Kanunda yer alan değerleme hükümlerine göre tespit edilen ve değerlemenin yapılacağı hesap
dönemi sonu itibarıyla yasal defter kayıtlarında yer alan değerleri dikkate alınır.
Amortismanın herhangi bir yılda yapılmamış olması durumunda, yeniden değerlemeye esas
alınacak tutar bu amortismanlar tam olarak ayrılmış varsayılarak belirlenir.
3. İktisadi kıymetlerin (2) numaralı bende göre tespit edilen değerleri ve bunlara
ilişkin amortismanların, yeniden değerlemenin yapılacağı yıla ait olan yeniden değerleme
oranı ile çarpılması suretiyle yeniden değerleme sonrası değerleri bulunur.
Yapılacak değerlemede yeniden değerleme oranı olarak (B) fıkrasında belirtilen oran
dikkate alınır. Kendilerine özel hesap dönemi tayin olunan mükellefler için, özel hesap
döneminin başladığı takvim yılına ait oran esas alınır.
Geçici vergi dönemleri itibarıyla yapılacak değerlemede esas alınacak yeniden
değerleme oranı, bir önceki yılın Kasım ayından başlamak üzere; 3, 6 ve 9 uncu aylarda bir
önceki 3, 6 ve 9 aylık dönemlere göre Türkiye İstatistik Kurumunun Yurt İçi Üretici Fiyat
Endeksinde meydana gelen ortalama fiyat artış oranı esas alınmak suretiyle belirlenir.
4. Yeniden değerleme neticesinde iktisadi kıymetlerin değerinde meydana gelen değer
artışı, yeniden değerlemeye tabi tutulan iktisadi kıymetlerin her birine isabet eden değer artışı
ayrıntılı olarak görünecek şekilde, bilançonun pasifinde özel bir fon hesabında gösterilir.
Değer artışı, iktisadi kıymetlerin yeniden değerleme sonrası ve yeniden değerleme öncesi net
bilanço aktif değerleri arasındaki farktır. Net bilanço aktif değeri, iktisadi kıymetlerin
bilançonun aktifinde yazılı değerlerinden, pasifte yazılı amortismanların tenzili suretiyle
bulunan değeri ifade eder. İktisadi kıymetler için amortismanın herhangi bir yılda yapılmamış
olması durumunda söz konusu değer, bu amortismanlar tam olarak ayrılmış varsayılarak
belirlenir.
5. İktisadi kıymetlerini bu fıkra kapsamında yeniden değerlemeye tabi tutan
mükellefler bu kıymetlerini, yeniden değerleme sonrasında bulunan değerleri
üzerinden amortismana tabi tutmaya devam ederler. Yeniden değerlemeye tabi tutulanların
her birine isabet eden değer artışları ile bunların hesap şekilleri amortisman kayıtlarında
ayrıntılı olarak gösterilir.
6. Pasifte özel bir fon hesabında gösterilen değer artışı tutarının, sermayeye ilave
edilme dışında herhangi bir şekilde başka bir hesaba nakledilen veya işletmeden çekilen
kısmı, bu işlemin yapıldığı dönem kazancı ile ilişkilendirilmeksizin bu dönemde gelir veya
kurumlar vergisine tabi tutulur. Sermayeye eklenen değer artışları, ortaklar tarafından
işletmeye ilave edilmiş kıymetler olarak kabul edilir. Bu işlemler kâr dağıtımı sayılmaz.
7. Yeniden değerlemeye tabi tutulan iktisadi kıymetlerin elden çıkarılması (satış,
devir, işletmeden çekiş, tasfiye gibi) halinde, bunlara isabet eden pasifte özel bir fon
hesabında gösterilen değer artışları aynen amortismanlar gibi muameleye tabi tutulur.
8. Her yılın yeniden değerleme oranı ancak o yıla ait değerlemede nazara alınabilir.
Yeniden değerlemenin herhangi bir yıl yapılmamasından veya değerleme oranının düşük
uygulanmasından dolayı daha sonraki yıllarda geçmiş dönemlere ilişkin yeniden değerleme
yapılamaz.
9. Hesap dönemi içinde aktife giren iktisadi kıymetler için aktife girdiği hesap
döneminde, yeniden değerleme yapılmaz.
10. Yeniden değerlemeye tabi tutulan iktisadi kıymetlerin elden çıkarılmasından önce
(A) fıkrasında belirtilen enflasyon düzeltmesi yapılmasına ilişkin şartların oluşması halinde,
anılan fıkranın (7) numaralı bendi uyarınca enflasyon düzeltmesi yapılır. Söz konusu bent
gereği öz sermaye kalemlerinin düzeltilmesinde bu madde kapsamındaki yeniden değerleme
değer artış fonu öz sermayeden düşülür. Ayrıca mezkûr değer artış fonunun sermayeye ilavesi
nedeniyle oluşan sermaye artışları sermaye artışı olarak dikkate alınmaz ve enflasyon
düzeltmesine tabi tutulmaz.
11. (A) fıkrası uyarınca enflasyon düzeltmesine ilişkin şartların oluştuğu dönemlerde,
bu fıkra uyarınca yeniden değerleme yapılmaz. Anılan fıkrada belirtilen enflasyon
düzeltmesine ilişkin şartların oluşmadığı ilk hesap döneminden itibaren, bu fıkra hükümleri
uyarınca yeniden değerleme uygulamasına devam olunabilir. Bu durumda iktisadi kıymetlerin
yeniden değerlemesine esas değerler olarak, enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş son
bilançoda yer alan değerler dikkate alınır. Bu değerin tespitinde, iktisadi kıymetler
için amortismanın herhangi bir yılda yapılmamış olması durumunda, bu amortismanlar tam
olarak ayrılmış varsayılır.
12. Bu fıkra kapsamında yeniden değerleme yapılan hesap döneminden sonra (A)
fıkrası uyarınca enflasyon düzeltmesi şartlarının yeniden oluşması durumunda, bu fıkra
hükümlerine göre yeniden değerlemeye tabi tutulmuş olan iktisadi kıymetler ile bunlara
ilişkin amortismanlar düzeltilmiş son değerleri dikkate alınarak enflasyon düzeltmesine tabi
tutulur.
13. Yeniden değerlemenin herhangi bir yılda yapılmaması durumunda, sonraki hesap
dönemlerine ilişkin olarak bu fıkra kapsamında yeniden değerleme yapılabilir.
14. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine ve Maliye
Bakanlığı yetkilidir.
İKİNCİ KISIM
Vergi Değerleri