Araçlarda bulundurulması zorunlu gereçler
---
Madde 31 – (Değişik:12/2/2026-7574/6 md.)
Cinslerine, özelliklerine ve kullanım amaçlarına göre;
a) Araçlarda, nitelik ve nicelikleri yönetmelikte belirtilen gereçlerin,
b) Yük taşımada kullanılan ve azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramdan fazla olan
motorlu taşıtlar ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu
veya 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamındaki yolcu
taşımacılığı faaliyetlerinde kullanılan ve sürücüsü dahil oturma yeri on yediden fazla olan
motorlu taşıtlarda takograf,
c) Taksi hizmeti veren otomobillerde taksimetre,
d) Özellikleri, model yılları ve cinsleri yönetmelikte belirtilen araçlarda hız sınırlayıcı,
bulundurulması, kullanılır durumda olması ve kullanılması zorunludur. Ancak, bu
madde kapsamına giren ve 2918 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki yıllarda
üretilen taşıtlar ile gördükleri hizmet bakımından yönetmelikle muafiyet tanınan taşıtlarda
takograf bulundurma ve kullanma zorunluluğu aranmaz.
Taşıtlarda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenenler dışındaki takograf,
taksimetre ve hız sınırlayıcıların kullanılması yasaktır.
Birinci fıkra kapsamına giren araçlardaki takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcılara
müdahalede bulunarak yanlış veri üretecek duruma getirmek veya bu durumdaki cihazları
kullanmak yasaktır.
Birinci fıkra kapsamına giren ve takograf bulundurulması zorunlu olan araçların
sürücülerinin takograf sürücü kartı kullanmaması ya da kendisine ait bozuk veya geçersiz bir
takograf sürücü kartını veya başka bir sürücüye ait takograf sürücü kartını takograf cihazına
takarak araç kullanması yasaktır.
Takograf sürücü kartı sahipleri kendilerine ait takograf sürücü kartını başkalarının
kullanmaması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.
Araç işleteni, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakmaksızın bu maddede belirtilen
gereçler ile takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcının bulundurulması, kullanılır durumda
olması ve sürücünün bu maddede belirtilen kurallara uyması hususlarında gerekli tedbirleri
almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür.
Bu maddenin;
a) Birinci fıkrasının (a) bendine uymayan sürücüye 1.000 Türk lirası,
b) Birinci fıkrasının (b) ve (d) bentleri ile ikinci fıkrasına uymayan sürücülere 75.000
Türk lirası,
c) Birinci fıkrasının (c) bendine uymayanlara 46.000 Türk lirası,
d) Üçüncü fıkrasına uymayanlara 185.000 Türk lirası, son ihlalin gerçekleştiği tarihten
geriye doğru bir yıl içerisinde iki veya daha fazla uymayanlara ise her seferinde 370.000 Türk
lirası,
e) Dördüncü fıkrasına uymayan sürücülere 75.000 Türk lirası, son ihlalin gerçekleştiği
tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde iki veya daha fazla uymayan sürücülere her
seferinde 150.000 Türk lirası,
f) Beşinci fıkrasına uymayanlara her seferinde 75.000 Türk lirası,
idari para cezası uygulanır.
Üçüncü fıkraya uymayan sürücünün sürücü belgesi otuz gün süreyle geri alınır. Son
ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde iki veya daha fazla üçüncü fıkraya
uymayan sürücünün sürücü belgesi her seferinde doksan gün süreyle geri alınır.
Dördüncü fıkraya uymayan sürücünün sürücü belgesi otuz gün süreyle geri alınır. Son
ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde iki veya daha fazla dördüncü
fıkraya uymayan sürücünün sürücü belgesi her seferinde doksan gün süreyle geri alınır.
Birinci fıkranın (b), (c) ve (d) bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkra hükümlerine uygun
durumda bulundurulmayan araçlar eksiklikleri giderilinceye kadar trafikten menedilir ve bu
araçların eksikliklerinin giderilmesi için yönetmelikte belirlenen sürelerle izin verilebilir.
Dördüncü fıkra hükümlerine uymayan sürücüler gerekli şartlar sağlanıncaya kadar birinci
fıkranın (b) bendinde belirtilen araçları sürmekten menedilir.
Birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralar kapsamında işlem yapılan sürücünün aynı
zamanda araç işleteni olmaması halinde altıncı fıkradaki sorumluluklarını yerine getirmeyen
araç işletenine de tescil plakasına göre sürücü için belirlenen miktarın iki katı tutarında idari
para cezası uygulanır.
Trafik zabıtası, taşıtlara ait takograf kayıtlarını bu kayıtların aktarılacağı veri tabanı
üzerinden de denetleyebilir ve tespit edilen ihlaller hakkında idari para cezası uygulayabilir.
Sürücü belgesi geri alma işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler
tarafından yapılır. Bu madde kapsamında geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için
bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır.
Bu madde ile 49 uncu maddede belirtilen; takograf bulundurulması ve kullanımı, cihaz
ayarları ve kalibrasyonu ile kayıtların saklanmasına ilişkin ihlaller, takograf kayıtlarını
saklama, taşıt kullanma, mola ve dinlenme süreleri, sürücülerin ve işletenlerin sorumlulukları,
hangi ihlaller nedeniyle geçici olarak trafiğe çıkışına izin verileceği ve/veya trafikten men
işlemi uygulanacağına ilişkin hususlar Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığının görüşleri alınarak, İçişleri Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı
Bakanlığınca bu maddenin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde müştereken çıkarılan
yönetmelikle belirlenir. Usul ve esasları yönetmelikte düzenlenen takograf kullanımına ilişkin
belirlenen hususlara uymayanlara 3.000 Türk lirası, cihaz ayarları ve kalibrasyonuna ilişkin
belirlenen hususlara uymayanlara 10.000 Türk lirası, kayıtların saklanmasına ilişkin
belirlenen hususlara uymayanlara 20.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
Bu madde kapsamında trafik zabıtasının ve Karayolları Genel Müdürlüğünün
karayolundaki denetimine ilişkin görev ve yetkileri saklı kalmak üzere işyerinde saklanması
gereken takograf kayıtlarının çalışma ve dinlenme sürelerine ilişkin denetim, Ulaştırma ve
Altyapı Bakanlığı tarafından oluşturulan veri tabanı kullanılarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığı tarafından veya bağlı ve ilgili kuruluşlarınca yapılabilir.